Skip to main content

បទសម្ភាសន៍រវាង ឯកឧត្តម ជា ចន្ទ័បរិបូរណ៍ ទីប្រឹក្សារាជរដ្ឋាភិបាល​ និង​លោកបណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ ប្រធានវិទ្យាស្ថានពលរដ្ឋវិជ្ជា​ ជាមួយទូរទស្សន៍ ស៊ីធីអ៊ីន ស្តីពីទស្សនៈអគតិ របស់គណបក្សប្រឆាំង ចំពោះថ្ងៃ៧មករា​ ​


ថ្ងៃទី១៣ ខែមករា​​ ឆ្នាំ២០១២

លោកជុំ កុសល
សំណួរ៖ ខ្ញុំ​ចង់​ដឹង​ពី​ទស្សនៈ​អត្ថាធិប្បាយ​ និង​វិភាគ​ទៅ​លើ​ជំហរ​នយោបាយ​​មិន​នឹងន៎របស់​លោក​ សម រង្ស៊ី ។ ខ្ញុំ​បាន​​ទទួល​លិខិត​ពី​លោក សយ សុភាព តាម​រយៈ​ អ៊ីម៉ែល​មក​ខ្ញុំ ។ លិខិត​ទី​១ របស់​លោក សម រង្ស៊ី ចុះ​ថ្ងៃ​ទី ២៦ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១១ គឺ​ផ្ញើរ​ជូន​ សម្តេច​អគ្គមហា​សេនា​បតី​តេជោ ហ៊ុន សែន នាយក​​រដ្ឋ​មន្រ្តី​នៃ​ព្រះ​រាជា​ណាចក្រ​កម្ពុជា ថ្លែង​អំណរ​គុណ​ចំពោះ​សម្តេច​ដែល​លោក​បាន​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​​នឹង​សមាជិក​សភា​ ១៦ រូប របស់​ សម រង្ស៊ី សាក​សួរ​ពីរឿងបង្គោល​​ព្រំ​ដែន​ ជា​មួយ​វៀត​ណាម ហើយ​សម្តេច​បាន​ផ្ញើ​រត្រលប់​ទៅ​វិញ​តាម​រយៈ​សម្តេច​ប្រធាន​រដ្ឋ​សភា នៅ​ថ្ងៃទី ២ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១១ ហើយ​លោក សម រង្ស៊ី នៅ​ក្នុង​លិខិត​ហ្នឹង​សម្តែង​នូវ​ការ​គាំទ្រ​ដល់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ ចំពោះ​ជំហរ​ដ៏​ត្រឹម​ត្រូវ​​ក្នុង​ការ​ការ​ពារ​បូរណភាព​ទឹក​ដី ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក​មិន​ដល់​១ខែ​ទេ នៅ​ថ្ងៃទី ៧ មករា ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​នេះ លោក សម រង្ស៊ី បាន​ចេញ​លិខិត​មួយ​បែរ​​ទៅ​ជា​ប្រឆាំង​ជំទាស់​​យ៉ាង​ដាច់​អហង្ការ​ទៅ​វិញ រហូត​ដល់​ចោទ​អ្នក​ដែល​គាំទ្រ​ ៧ មករា សុទ្ធ​តែ​ជា​ជន​ក្បត់​ជាតិទាំង​អស់​។ អញ្ចឹង​យើង​មើល​មាយាទ​នយោបាយ​របស់​គាត់​គឺ​មិន​ នឹងន៎រ​ ជំហរ​របស់​គាត់​គឺ​មិន​ច្បាស់​លាស់​ មួយ​គាំទ្រ​ មួយ​ប្រឆាំង​ អញ្ចឹង​ជុំ​វិញ​បញ្ហា​លិខិត​នេះ​ តើ​ទាំង​លោក​បណ្ឌិត ទាំង​ឯក​ឧត្តម​​ យល់​ឃើញ​យ៉ាង​ម៉េច​ ?

ឯកឧត្តម ជា ច័ន្ទបរិបូរណ៍
        ចម្លើយ៖ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​លិខិត​នេះ​ ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​ឮ​ ខ្ញុំ​គិត​ថា ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទាំង​អស់​ដែល​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​ពី​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ក្លាយ​ខ្លួន​ទៅ​ជា​ជន​ក្បត់​ជាតិ ទាំង​រូប​ខ្ញុំ​​ ទាំង​កូន​ខ្ញុំ​ទើប​តែ​កើត​ក៏​ជា​ជន​ក្បត់​ជាតិ​ដែរ។​ អញ្ចឹង​បើ​សិន​ជា គាត់​កាន់​អំណាច​វិញ​ គាត់​នឹង​សម្លាប់​ច្រើន​ជាង​របប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ទៅទៀត​ ពី​ព្រោះ​របប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ សម្លាប់​ជាង ៣ លាននាក់​។​ អ្នក​ដែល​គាំទ្រ​ថ្ងៃ ៧ មករានេះ​លើស ពី​៣ លាន​នាក់​ទៅទៀត​ អញ្ចឹង​គាត់​ត្រូវ​សម្លាប់​ច្រើន​ជាង​របប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ ព្រោះ​គាត់​ចាត់​ទុក​ថា យើង​ជា​អ្នក​ក្បត់​ជាតិ​រួច​ទៅ​ហើយ ទាំង​អស់​គ្នា​គឺ​ជា​អ្នក​ក្បត់​ជាតិ​។ ត្រង់​ចំណុច​នេះ​ខ្ញុំ​បាន​ញែក​ឲ្យ​ឃើញ​ថា លោក សម រង្ស៊ី នេះ​គឺ​ជា​អ្នក​ដែល​មាន​គំនិត​សាហាវ​ជាង ប៉ុលពត​ ទៅ​ទៀត។​ មនោគមវិជ្ជា​​របស់​គាត់​គឺ​សាហាវ​ជាង​ ប៉ុលពត​ទៅទៀត បាន​ន័យ​ថា គាត់​ចាប់​ផ្តើម​ចាក់​បំបែក​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​ ឲ្យ​មាន​វណ្ណៈ​ផ្សេង​គ្នា ពីព្រោះ​ប៉ុលពត​ គោល​នយោបាយ​របស់​គាត់​ គឺ​គាត់​ធ្វើ​ម៉េច​បំបែក​សង្គម​ខ្មែរ​​ ឲ្យ​មាន​វណ្ណៈ វណ្ណៈ​ពីរ​ផ្សេង​គ្នា គឺ វណ្ណៈ​ត្រូវ​គេ​ជិះ​ជាន់ និង​វណ្ណៈ​ជិះ​ជាន់​គេ​ រួច​ហើយ​ប៉ុល​ពត​គាត់​បញ្ឆេះ​វណ្ណៈ​ដែល​ត្រូវ​គេ​ជិះជាន់​ហ្នឹង ​ឲ្យ​មាន​កំហឹង​វណ្ណៈ​រួច​ហើយ​ផ្ទុះ​បដិវត្តន៍​ឡើង​។​ ចំណែក​​ លោក សម រង្ស៊ី គាត់​យក​​គំនិត​ហ្នឹង​មក​ទៀត​ គាត់​ចាប់​ផ្តើម​ញែក​នៅ​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា​យើង ឲ្យ​មាន​កំហឹង​វណ្ណៈ​ ត្រង់​ចំណុច​នេះ​ខ្ញុំ​គិត​ថា ពី​អតីតកាល​អាច​ទៅ​រួច​ តែ​បច្ចុប្បន្ន​ទៅ​អត់​រួច​ទេ ដោយ​សារ​មូលហេតុ​អ្វី? ខ្ញុំ​សូម​ជម្រាប​​ថា យើង​មិន​ខ្លាចនិយាយ​ ហើយ​យើង​មិន​ត្រូវ​ថា ឲ្យ​តែ​គំនិត​របស់​ខ្មែរយើង​ អ្នក​ដឹក​នាំ​ធ្វើ​ល្អ​ ថា​មិន​កើត ​មិន​មែន​ទេ ខ្ញុំ​លើក​ឧទាហរ​ណ៍​នយោបាយ​ឈ្នះ-ឈ្នះ​។​ នៅ​ក្នុង​​ប្រវត្តិ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​មាន​តែ​ ពីរទេ​។​ កាល​ពី​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័នទី ៧ ចំណុច​ខ្លាំង​គឺ​ការ​បង្រួប​បង្រួម​ជាតិ​ ដែល​មាន​ចេនឡា​ដីគោក និង​ចេន​ឡា​ដី​ទឹក ។ ដល់​មក​សម្តេច​តេជោ លោក ធ្វើ​នយោបាយ​មួយ​គឺ​ថា នយោបាយ​ឈ្នះ​-​ឈ្នះ​ អញ្ចឹង​ខ្មែរ​រួប​រួម​គ្នា លោក​មាន​ទិស​ដៅ​មួយ​ទៀត​គឺ​វប្បធម៌​ចែក​រំលែក​ ។ វប្បធម៌​ចែក​រំលែក​នេះ​ឯង​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ លោក សម រង្ស៊ី ពួក​ កឹម សុខា នេះក្តី ចាក់​បំបែក​កំហឹង​វណ្ណៈ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​អត់​កើត​។​ អញ្ចឹង​​គាត់​ដុត​អត់​ឆេះ​ទេ​ ពីព្រោះ​ថា សព្វ​ថ្ងៃនេះ​ យើង​ប្រកាន់​ទី​ផ្សារ​សេរី​ កាល​ណា​ទី​ផ្សារ​សេរី​ត្រូវ​តែ​មាន​រវាង​​អ្នក​មាន​ អ្នក​ក្រ​ ហើយ​បើ​សិន​ជា​យើង​ធ្វើ​កុំម្មុយនីស្ត​ គេ​ថា ធ្វើ​កុំម្មុយនីស្ត​ទៀត​ហើយ ។ អញ្ចឹង​ហើយ​បាន​សម្តេច​លោក​ឈ្លាសវៃ​ណាស់​លោក​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​វប្បធម៌​ចែក​រំលែក​ ឃើញ​ទេ លោកឧកញ៉ា អ្នក​វិនិយោគ​ទុន​ធំៗ គឺ​បា​ន​ប្រមែរ​ប្រមូល​​ថវិកា​ទៅ​ជួយ​កសាង​ រចនាសម្ព័ន្ធ​ សង់​សាលារៀន​​។ល។ ជា​ច្រើន ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​យើង​មាន​លទ្ធភាព ឲ្យជិត​គ្នាវិញ មិន​ឲ្យ​គំលាត​ពី​គ្នា។​ ត្រង់​ចំណុច​នេះ​ គឺ​ជា​ចំណុច​ខ្លាំង​មួយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​ លោក សម រង្ស៊ី ក្តី​ ពួក​លោក កឹម សុខា ក្តី ដុត​បញ្ចេះ​ភ្លើង​បញ្ហា​នេះ​អត់​បាន។​ អញ្ចឹង​ខ្ញុំ​សូម​សរុប​មក​វិញ នៅ​ក្នុង​របប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ យើង​គិត​មើល​ថា​តើ​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​រស់​រង​ទុក្ខ​វេទនា​របៀប​ណា?​​ ​បើ​យើង​គិត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​​គឺ​មាន​អាយុ ៣៣ ឆ្នាំ ហើយ​បើ​បូក​នឹង​អាយុ​របស់​យើង​ទៀត​ ខ្លះ​ក៏ ជាង ៤០ ឆ្នាំ ខ្លះ​ ៥០ ឆ្នាំ ជាង ខ្លះ​ ៦០ ឆ្នាំ ជាង។​ នៅ​ពេល​នោះ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​យើង គឺទទួល​រង​ទុក្ខ​វេទនា​ខ្លាំង​ណាស់​ ហើយ​តែ​ង​តែ​បន់ស្រន់ថា អ្នក​ណា​ក៏​បាន​ដែរ​ឲ្យ​តែ​មក​រំដោះ​ខ្លួន​ ។ កាល​នោះ​បើ​សិន​​ លោក សម រង្ស៊ី មក​រំដោះ​ក៏​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​ដឹង​គុណ​គាត់​ដែរ​ តែ​វា​អត់​មាន​ អញ្ចឹង​​ហើយ​បាន​ជា​យើង​ដឹង​គុណ​ថ្ងៃ​ ៧ មករា គឺ​ជា​ថ្ងៃ​រំដោះ​ជីវិត​របស់​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​ឲ្យ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​មក​ដល់ថ្ងៃ​នេះ ហើយ​និង​​យើង​មាន​​អ្វី​ៗ​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត​ទៀត​ បើ​គ្មាន​ថ្ងៃ ៧ មករា ទេ​ វាអត់​មាន​អ្វី​ទាំង​អស់​ វាស្មើ​សូន្យ​បាត់​ទៅ​ហើយ ម្លេះសឹង​ពូជសាសន៍​យើង​វា​បាត់​ពី​ក្នុង​សកល​លោក​នេះ​បាត់​ទៅ​ហើយ។​ អញ្ចឹង​​គាត់​ចោទ​ថា ពួក​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​អប​អរ​សាទរ​ថ្ងៃ​ ៧ មករា គឺ​ជាពួក​ក្បត់​ជាតិ​នេះ ខ្ញុំ​គិត​ថា ហ្នឹង​ហើយ​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ដែល​គេ​មិន​គាំទ្រ​គាត់​​​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ទៅ​អនាគត​ហ្នឹង​ហើយ។​ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​គិត​ថា សុំទោស​មិន​មែន​ឃោស​នា​បោះ​ឆ្នោត​ទេ តែ​សុំ​និយាយ​ការ​ពិត​ថា ហ្នឹង​ហើយ​ដែល​គាត់​មិន​ចេះ​ គាត់​មិន​យល់​ ហើយ​មិន​រៀន​ពីនយោបាយ​។​

លោក បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
        ចម្លើយ៖ សម្រាប់​ខ្ញុំ​ ខ្ញុំ​ចង់បញ្ចាក់​ថា​ អ្វី​ដែល​ លោក សម រង្ស៊ី ធ្វើ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ដោយ​យក ៧ មករា ធ្វើ​ជា​សត្រូវ ហើយ​រហូត​ដល់​ចោទ​ប្រកាន់​អ្នក​ដែល​គាំទ្រ​ ៧ មករា ទៅ​ជា​ជន​ក្បត់​ជាតិ​ គឺ​ខ្ញុំ​សុខ​ចិត្ត​គឺ​ធ្វើ​ជា​សត្រូវ​នឹង​ លោក សម រង្ស៊ី គឺ​យើង​មិន​អាច​ឲ្យ​ជីវិត​យើង​បាត់​បង់​ ហើយ​មិន​អាច​ឲ្យ​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​វិល​​មក​វិញ​ទេ។​ ដូច្នេះ​សម្រាប់​អ្នក​នយោបាយ​ដែល​គ្មាន​កិត្តិយស​ គ្មាន​តម្លៃ​ចំពោះ​ជាតិ​ ហើយ​មិន​ស្គាល់​ការ​លំបាក​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ ខ្ញុំ​ជា​បុគ្គល​មិន​ខ្លាច​នឹង​ដើរ​តួ​​ជា​សត្រូវ​របស់​ លោក សម រង្ស៊ី ទេ​។​ ពាក្យ​សត្រូវ​នេះ​មិន​មែន​សត្រូវ​ជា​បុគ្គល​ទេ​ គឺ​សត្រូវ​នឹង​គំនិត​នយោបាយ​ទុច្ចរិត​របស់​ លោក សម រង្ស៊ី គឺ​ខ្ញុំ​ប្រឆាំង​នឹង​នយោបាយ​បាយ​ដ៏​ទុច្ចរិត​របស់​ លោក សម រង្ស៊ី តែ​ខ្ញុំ​អត់​ប្រឆាំង​បុគ្គល​របស់​គាត់​ទេ ។ មួយទៀតខ្ញុំ​អាច​បញ្ជាក់​ជូន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទូ​ទៅ​ ហើយ​ជា​ពិសេស​ក្រុម​នយោបាយ​របស់​លោក សម រង្ស៊ី​ ក៏​ដូច​ជា​ក្រុម​នយោបាយ​របស់​លោក​ កឹម សុខា ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​ ៧ មករា គឺ​ខ្ញុំ​អាច​បញ្ជាក់​ជា​ឧឡាឬក​ថា ខ្ញុំ​មាន​កំណើត​ពីរ​ កំណើត​១ ជា​កំណើត​ធម្ម​ជាតិ ដែល​ខ្ញុំ​កើត​ឡើង​តាម​រយៈ​ឪពុក​ម្តាយ​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​​ផ្តល់​កំណើត​​ ប៉ុន្តែ​កំណើត​របស់​ខ្ញុំ​នេះ​ បិះ​នឹង​អាច​បាត់​បង់​ បើ​សិន​ខ្ញុំ​ពុំ​បាន​ទទួល​នូវ​ឱកាស​បន្ត​ជី​វិត​ពី​របប​ ប៉ុល​ពត ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្តួល​រំលំ​នៅ​ថ្ងៃ ៧ មករា ដូច្នេះ​កំណើត​ថ្មី​របស់​ខ្ញុំ​មក​ដល់​ថ្ងៃនេះ​ខ្ញុំ​អាយុ​ ៣៣ បូក​នឹង​កំណើត​ធម្ម​ជាតិ​​​របស់​ខ្ញុំ យើង​គណនា​ឃើញ​ថា​​ខ្ញុំ​មាន​កំណើតពីរ​ ។ ហើយ​មួយ​ទៀត​អ្នក​ដែល​ប្រឆាំង​ ថ្ងៃ ៧ មករា សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​គឺ​ជា​ក្រុម​ទុច្ច​រិត​ ដែល​មិន​មែន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ឯកសណ្ឋាន​ត្រឹម​តែ​ជា​គណបក្ស សម រង្ស៊ី ឬ គណបក្ស​ កឹម សុខា ទេ រហូត​ដល់​ជ្រក​នៅ​ក្នុង​ឯក​សណ្ឋាន​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ទៀត ដែល​គេ​ចេះ​តែ​លើក​ហេតុ​ផល​ អញ្ចឹង​ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​យល់​ខ្ញុំ​ឆ្លៀត​ឱកាស​ចូល​ក្នុង​ច្រក​ហ្នឹង​មួយ​ទៀត ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​បាន​យល់​ថា តើ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​យើង​មាន​ថ្ងៃ​ ៧ មករា?​ ហើយ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ថ្ងៃ ៧ មករា ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​សារ​ឥស្សរជន​ដែល​លះបង់​ ពលីកម្ម​ជីវិត​ ដើម្បី​គេច​​ចេញ​ពី​បន្ទាយ​នៃ​យោធា​ខ្មែរ​ក្រហម​ ហើយ​ទៅ​រំដោះ​ប្រទេស​ជាតិ​ ដោយ​រៀប​ចំ​គោល​នយោបាយ​ ដើម្បី​​​ឲ្យ​រដ្ឋា​ភិបាល​វៀត​ណាម​គាំទ្រ និង​ចូលរួម​ចំណែក​រំដោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ពី​របប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​​។ ហេតុ​ម៉េច​បាន​ជា​ជំនាន់​នោះ​ កម្ពុជា​​មិន​ទៅ​ពឹង​អង្គការ​សហប្រជា​ជាតិ​?​ ចំណុច​នេះ​យើង​មិន​បិទ​មាត់​អស់​លោក ប្រឆាំង​ទាំង​នោះ​ទេ តែ​យើង​ចង់​ពន្យល់​​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឲ្យ​បាន​យល់​ នៅ​ពេល​ប្រជាពលរដ្ឋ​យល់​ ជន​ទុច្ច​រិត​ដែល​ងប់​ងល់​ប្រមាថ​ មាក់​ងាយ​ចំពោះ​ជីវិត​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ នឹង​ត្រូវ​សាប​សូន្យ​នូវ​ទស្សនៈ​ទុច្ច​រិត​របស់​ខ្លួន​​តាម​រយៈ​ការ​ដឹង​ ការ​យល់​ របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​។ នៅ​ទសវត្សរ៍ ៧០ -៨០ នេះ តើ​ពិភពលោក​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​បែប​ណា​ គឺ​ជា​ស្ថាន​ភាព​ដែល​ពិភពលោកពុះចែក​ជា​ពីរ នៃ​មនោគមវិជ្ជា បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​លោកខាង​លិច និង​ ប្រជាធិបតេយ្យ​លោក​ខាង​កើត​ ហើយ​មនោគមវិជ្ជា​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មហាអំណាច​នៃ​ប្លុក​ទាំង​ពីរ​រុញ​ច្រាន​បង្កើត​បាន ទៅ​ជា​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​មួយ​ ដែល​គំរាម​កំហែង ​សឹង​តែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា សង្រ្គាម​លោក​លើក​ទី៣ ទៅ​ទៀត ។ សួរ​ថា​តើ​អង្គការ​​សហប្រជាជាតិ នៅ​ពេល​ដែល​មហា​អំណាច​ទាំង​៥ មិន​ស្ថិត​នៅក្នុង​សុភវិនិច្ឆ័យ​ក្នុង​ការ​ធានា​នូវ​សិទ្ធិ​ សេរីភាព សិទ្ធិ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​របស់​ប្រជាពល​រដ្ឋ​ ជា​ពិសេស​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ តើ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​មាន​​យន្ត​ការ​​​ឯណា​ ពីព្រោះ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​រហូត​មក​ដល់សព្វ​​ថ្ងៃ​នេះ​ គឺ​ចំណុះ​ទាំង​ស្រុង​ទៅនឹង​​អំណាច​របស់​មហា​អំណាច​ទាំង​៥ នេះ​ឯង​។​ អញ្ចឹង​កម្ពុជា​សុខ​ចិត្ត​អូស​បន្លាយ​រង​គ្រោះ​ដោយ​សារ​យន្ត​ការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ដែល​អត់​ដើរ​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​ ឬ​ក៏​កម្ពុជាត្រូវ​តែ​រក​ច្រក​ដើម្បី​រស់​ ហេតុ​អ្វី​ក៏​យើង​មិ​ន​ព្រម​ទទួល​ស្គាល់​ថា ច្រក​ដែល​យើង​បាន​រស់​ ស្ថិត​នៅ​ក្រៅ​ក្របខ័ណ្ឌ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​មួយ​ដែល​គ្មាន​ដំណើរ​ការ​ មាន​តែ​សំបក​ ម៉េច​ក៏​យើង​មិន​កោត​សរសើរ​ឥស្សរជន​ខ្មែរ​ ដែល​រត់​រក​ច្រក​ចេញ​បាន​ ចំណុច​នេះ​សំខាន់​ណាស់​ ហើយ​​ហេតុ​អ្វី​បាន​ទៅ​ជា​យក​បញ្ហា​អង្គការ​សហប្រជា​ជាតិ​ ដែល​គេ​នាំ​គ្នា​មិន​ឲ្យ​តម្លៃ​ទៅ​ហើយ​ ឥឡូវ​យើង​មិន​ពិបាក​គិត​ទេ បើ​ផ្អែក​លើ​ធម្មនុញ្ញ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ សួរ​ថាតើ​​ វា​មិន​ដែល​រដ្ឋាភិបាលប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ទៅ​ស្នើ​សុំ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ឲ្យ​ផ្តួល​រំលំ​របប​ខ្លួន​ឯង​ទេ សូម្បី​តែ​ពិឃាតនេះពិឃាតរហូត​ដល់​ក្នុង​​​ជួរ​ដឹក​នាំ​បក្ស​របស់​ខ្លួន​ទៅទៀត​ សួរ​ថា​តើ​មាន​អ្នក​ណា​មាន​ឱ​កាស​ទៅ​ស្នើសុំ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ ដូច​កករល្អក់​​ឲ្យ​មេ​ប៉ុលពត​កំទេច​កម្ពុជា​កាន់​តែ​លឿន​ទៀត​ ។​​ អស់​លោក​ប្រឆាំង ​ក្រុម​អស់​លោក​ហ៊ាន​ទិ​តៀន​​រដ្ឋាភិបាល​ ហ៊ាន​ទិ​តៀនគណបក្ស​​ដឹក​នាំ​រដ្ឋាភិបាល​ ហ៊ាន​ទិ​តៀន​​រណសិរ្ស​សាមគ្គីសង្គ្រោះ​ជាតិ​កម្ពុជា​​ ដែល​ជា​អ្នក​រំដោះ​ជីវិត​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ ហ៊ាន​ទិ​តៀនភាព​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ និង​អង់អាច​របស់​កង​ទ័ព​វៀត​ណាម​ក្នុង​ការ​ចូលរួម​​ជា​មួយ​រណសិរ្ស​  ដើម្បី​រំដោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​​ខ្មែរ​។​ ចុះ​អ្នក​ម៉េចក៏​​មិន​​​ទិ​តៀនយន្ត​ការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ ដែល​មាន​តែ​សំបក​ ដំណើរ​ការ​អត់​បា​ន​ផង​ ចុះ​អ្នក​ម៉េចក៏​​មិន​​​ទិតៀន​ គ្រាន់​តែ​នយោបាយ​ពិភពលោក​ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​ប្លុក​លោក​ខាង​លិច​សុខ​ចិត្ត​ការ​ពារ​មេឃាត​ករ​ខ្មែរ​​ក្រហម​។​ ចំណុច​នេះ​ដែល​យើង​គួរ​ពិចារណា​ ត្រង់​ហ្នឹង​ដែល​ជា​សារ​មួយ​បញ្ជាក់​ថា ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ត្រូវ​តែ​ដក​ឃ្លា​ចេញ​អំពី​ជន​ដែល​រំលោភ​ទៅ​លើ​ជី​វិត​ដែល​យើង​បាន​រស់​រាន​សល់​ពី​ស្លាប់​ ពី​របប​ប៉ុលពត​ យើង​ត្រូវ​ដក​ឃ្លា​ចេញ​ពី​ក្រុម​នយោបាយ​ទុច្ច​រិត​ ដែល​មិនឲ្យ​តម្លៃ​ជី​វិត​របស់​យើង​ និង​ក្រុម​​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ពាក់​ស្លាក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​តែ​ជា​ក្រុម​ទុច្ច​រិត​ក្នុង​ការ​ប្រមាថ​មាក់​ងាយ​ជីវិត​របស់​​យើង​។​​ដូច្នេះ​អ្នក​ទាំង​​​អស់​​នោះ​គ្មាន​តម្លៃ​សម្រាប់​ការ​ទ្រ​ទ្រង់​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ជាពិសេស​ការ​ទ្រទ្រង់​សិទ្ធិ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​យើង​ទេ​។​

-មតិ​លោក ជុំ កុសល
        ខ្ញុំ​ពិនិត្យ​លើ​ខ្លឹម​សារ​លិខិត​របស់​លោក​ សម រង្ស៊ី ខ្ញុំ​ងាក​ក្រោយ​បន្តិច​ពីរឿង​លិខិត​ពីរ​វា​ខុស​គ្នា​។ ទី១ ខ្ញុំចង់​ទាញ​អារម្មណ៍​ជន​រួម​ជាតិ​ឲ្យ​មើល​ពី​ជំហរ​របស់​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​។ លោក​ សម រង្ស៊ី ជា​ប្រធាន​គណបក្ស​​ប្រឆាំង​ ធម្មតា​ប្រធា​ន​​​ជា​បេក្ខភាព​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ហើយ មាន​មហិច្ឆតា​ចង់​ឈោង​យក​អំណាច​​ធ្វើ​ជា​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ ដើម្បី​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​ ប៉ុន្តែ​គ្រាន់​តែ​ប៉ុណ្ណឹង​ជំហរ​មិន​ច្បាស់​លាស់​ទៅ​ហើយ។ រឿង​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​បើគោល​ជំហរ​ឥរិយាបទ​នយោបាយ​មិន​ច្បាស់​លាស់​​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​ជាតិ​​ណាស់​ វា​​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ជាតិ​ ។​ គ្រាន់​តែ​នៅ​ក្នុង​លិខិត​ កាល​ពី​ឆ្នាំ ២០០៥ ចោទ​ប្រកាន់​គ្មាន​មូលដ្ឋាន​មក​លើ​សម្តេច​តេជោ ហ៊ុន សែន ហើយ​កាល​នោះ​​ជា​រឿង​បុគ្គល​ទេ​ ប៉ុន្តែ​សម្តេច​លោក​យោគយល់​​លោក​ដក​ពាក្យ​បណ្តឹង​ ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ឱកាស​ចូលរួម​មក​បោះ​ឆ្នោត​ ២០០៨ ទៅ។​ បើ​សិន​លោក​មិន​ដក​ ក៏​មិន​ដឹង​ធ្វើ​អ្វី​​លោក​ដែរ​ ព្រោះ​អ្នក​ឯង​ប្តឹង​គ្មាន​មូល​ដ្ឋាន​ ហើយ​ក្នុង​នាម​ជា​រូបវ័នបុគ្គល​ ជា​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​កំពូល​របស់​ជាតិ​ ត្រូវ​គេ​ជាន់​ឈ្លី​កិត្តិយស​ដូច្នេះ​​ លោក​ប្តឹង​ជា​រឿង​ធម្មតា​។​ ប៉ុន្តែ​សរសេរ​សុំ​ទោស​យ៉ាង​ច្បាស់​ ក្នុង​លិខិត​សុំ​ទោស ​វា​ប្រៀប​បានដូច​សាលក្រម​មួយ​យ៉ាង​ច្បាស់​ទៅ​ហើយ​ ប៉ុន្តែ​ លោក​ សម រង្ស៊ី ភ្លេច​អ្វី​ដែល​ខ្លួន​បាន​និយាយ​ មិន​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​​ចំពោះ​ខ្លួន​ដែល​បាន​និយាយ​ បែរ​ទៅ​ជា​បំភ្លេច​​ពាក្យ​សុំ​ទោស​ អាហ្នឹង​យើង​មិន​បាច់​​និយាយ​ទេ ថា​វាផុត យើង​អាច​វាយ​តម្លៃ​ថា ជា​មនុស្ស​ដែល​មាន​ស្មារតី​មិន​ចង​ចាំ​ ព្រោះ​ទង្វើ​ដែល​ខ្លួន​បាន​ធ្វើ​មិន​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​។ ដល់​មក​លិខិត​ថ្មី​ៗនេះ​ ថ្ងៃទី ២៦​ ខែ​ធ្នូ ២០១១ ​ចេញ​មក​គឺ​ថា ពិត​ច្បាស់​ណាស់​គឺ សូម​គាំទ្រ​ដល់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ចំពោះ​ជំហរ​ដ៏ត្រឹម​ត្រូវ​ក្នុង​ការ​ការពារ​បូរណភាព​ទឹក​ដី​។ ស្រាប់​តែ​ថ្ងៃ​ ៧ មករា ចេញ​មក​ជេរ​តែ​ម្តង​ សុទ្ធតែ​ជន​ក្បត់​ជាតិ​គាំទ្រ​ ៧ មករា សុទ្ធ​តែ​រដ្ឋាភិបាល​អាយ៉ង ។ល។ អាហ្នឹង​ជា​ភាសា​មួយ​ដែល​ខ្ញុំ​ធ្លាប់​លើកឡើង​ថា វា​មាន​តែ​ខ្មែរ​ក្រហម​ធ្លាប់​ប្រើ​។ ឥឡូវ​យើង​ក្រឡេក​មក​រឿង​​ដែល​គាត់​ចោទ​ថា អ្នក​ដែល​គាំទ្រ​ ៧ មករា សុទ្ធ​តែ​ជន​ក្បត់​ជាតិ​ ។ ខ្ញុំ​ចាំ​បាន​ថា ៧ មករា ដែល​យើង​ឈប់​​សំរាក​មួយ​ថ្ងៃ សិស្ស​ និស្សិត បញ្ញាវ័ន្ត​ មន្រ្តីរាជការ ដែល​ឈប់​មួយ​ថ្ងៃ​ចូលរួម​អប​អរ​ ពីព្រោះ​ថ្ងៃ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ជា​ផ្លូវ​ការ​ជា​​ទិវា​បុណ្យ​ជាតិ​ សួរ​ថា ប្រកាស​ហ្នឹង​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ដែល​សម្តេច​ព្រះ​វរៈបីតាជាតិ​ នរោត្តម សីហនុ ព្រះ​អង្គគង់​ប្រថាប់​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ នៅ​ពេល​នោះ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ឡាយ​ព្រះហស្ថ​លេខា ទទួល​ស្គាល់​ ៧ មករា ជា​បុណ្យ​ជាតិ​ ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ក៏​អបអរ​សាទរ​បុណ្យ​ ៧ មករា ដែរ ពីព្រោះ​ព្រះអង្គ​មាន​ព្រះជន្ម​ឡើង​វិញ​ក៏​ដោយ​សារ​ ៧ មករា ព្រះ​អង្គ ធ្លាប់​មាន​ព្រះ​រាជ​បន្ទូល​ជា​មួយ​សម្តេច​តេជោ ថា បើ​កុំ​តែ​មាន​ ៧ មករា ព្រះ​កាយ​ព្រះ​អង្គ និង​ ព្រះ​ញាតិវង្សានុវង្ស ក៏​អស់​ដែរ អញ្ចឹង​ព្រះ​អង្គ​ទទួល​ស្គាល់​ អញ្ចឹង​បើ​ លោក​ សម រង្ស៊ី ចោទ​​ថា ​អ្នក​ដែល​គាំទ្រ​ ៧ មករា សុទ្ធ​តែ​ក្បត់​ជាតិ​ មាន​ន័យ​ថា ព្រះ​វរៈរាជបីតា ព្រះ​អង្គ​ចូល​នៅ​ក្នុង​លំដាប់​ហ្នឹង​ដែរ​ នេះ​យើង​យក​មក​ពិភាក្សា​ទាំង​អស់​គ្នា​។​ ហើយ​មួយ​ទៀត​រឿង​ ៧ មករា ឥឡូវ​បង​ប្អូន​ដែល​ឆ្លង​កាត់​របប​ហ្នឹង ទាំង​ខ្ញុំ​ ទាំង​លោក​បណ្ឌិត ទាំង​ឯកឧត្តម ហើយ​បងប្អូន​ជន​រួម​ជាតិ​ដ៏ទៃ​ទៀត​ដែល​ឆ្លង​កាត់​របប​ហ្នឹង ​រង​ទុក្ខ​វេទនា​ បង​ប្អូន​ចាត់​ទុក​ ៧ មករា ជា​​សត្រូវ​ជាមួយ​ពួក​អស់​ហ្នឹង​ដែរ​ ឬ​យ៉ាង​ម៉េច?​​ ​។ ខ្ញុំ​បាន​ឮ​​ពី​អ៊ំ​ម្នាក់​​ គាត់​ថា​ អាពួក​នេះ​វា​ឆ្កួត​អី​វា ៧ មករា រំដោះ​ជីវិត​ចេញ​ពី​អាពត​ វា​ទៅ​ជា​ចាត់​ទុក​ ៧ មករា ជា​សត្រូវ នេះ​ជា​សម្តី​របស់​អ្នក​រង​គ្រោះ​​មួយ​រូប​ ដែល​ឆ្លង​កាត់​របប​នេះ​​ សួរថា តើ​៧ មករា ដែល​បាន​ចាត់​ទុក​នរណា​ជា​សត្រូវ​របស់​ខ្លួន​ឯង​ឬនៅ? អត់ដែល​​ទេ ក្រៅពី​ប្រជាជន​ទូទៅ​ ដែល​បាន​រួច​ផុត​ពី​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ ចាត់​ទុក​ថា ថ្ងៃនេះ​ជា​ថ្ងៃ​កំណើត​ទី​២ ដូច​លោក​បណ្ឌិត​បាន​លើក​ឡើង​។​ កំណើត​ទី១ យើង​កើត​តាម​ធម្មជាតិ ​ឪពុក​ម្តាយ​ផ្តល់​កំណើត​​ តាម​របៀប​ជីវវិជ្ជា ហៅ​ថាតំណរពូជ បង្កើត​កំណើត​ឲ្យ​យើង​មក​ឃើញ​ពន្លឺ​ថ្ងៃ ប៉ុន្តែ​បន្ទាប់​ពី​យើង​មាន​ជីវិត​​​ ឃើញ​ពន្លឺ​ថ្ងៃ កកើត​មក​ហើយ គឺ​ជីវិត​យើង​រស់​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​ដែល​ជីវិត​យើង​កំពុង​តែ​រស់​ ស្រាប់​តែ​បណ្តើរ​ទៅ​សម្លាប់​ ហើយ​ត្រូវ​មាន​អ្នក​មក​​សង្គ្រោះ​ឲ្យ​យើង​រួច​ផុត​ទៅ​វិញ​នោះ រឿង​អ្វី​យើង​ចាត់​ទុក​អ្នក​រំដោះ​ជា​សត្រូវ​ វា​មាន​តែ​មនុស្ស​ហ្នឹង​ជា​មនុស្ស ទមិឡ មាន​តែ​​ពួក​អត់​សាសនា ឬ​ដូច​រឿង​និទាន​ពួក​​ក្រពើ​វង្វេង​បឹង​ ដែល​គេ​ខំ​សង្គ្រោះ​ខ្លួន​ឯង​យក​ទៅ​ដាក់​នៅ​ក្នុង​ត្រពាំង​ ដឹក​ទៅ​ដល់​ត្រពាំង​ហើយ បែរ​ទៅ​ជា​មក​សម្លាប់​អ្នក​សង្រ្គោះ​ទៅ​វិញ​ អាហ្នឹង​ជា​ពពួក​ក្រពើ​វង្វេង​បឹង​។​ យើង​និយាយ​នៅ​ក្នុង​ទិដ្ឋភាព​ជាក់​ស្តែ​ង​ ដើម្បី​ពិចារណា​ទាំង​អស់​គ្នា​ តើ​អ្នក​ណា​មួយ​ដែល​ឆ្លង​កាត់​របប​ហ្នឹង​ ហើ​យ​ចាត់​ទុក​ ៧ មករា ជា​សត្រូវ វា​មាន​តែ​ខ្មែរ​ក្រហម​ទេ មេដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហមទើប​​មាន​ ដែល​កំពុង​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​អង្គសវនាការ​នៅ​សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដែល​ចាត់​ទុក​ ៧ មករា ជា​សត្រូវ​ ពីព្រោះ​ពួក​គេ​ជា​អ្នក​កាន់​អំណាច​នៃ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ដួល​រលំ​ដោយ​សារ​ ៧ មករា អញ្ចឹង​គេ​ចាត់ទុក​៧ មករា ជា​សត្រូវ។​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​ដែល​ លោក​ សម រង្ស៊ី លោក កឹម សុខា ចាត់​ទុក​ ៧ មករា ជា​សត្រូវ មាន​ន័យ​ថា គាត់​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ សូម្បី​តែ​នៅ​ក្នុង​លិខិត​របស់​គាត់​​​ សម្តី​របស់​លោក កឹម សុខា បាន​និយាយថា របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ យួន​ជា​អ្នក​រៀប​ចំឆាក។ ឥឡូវ​ លោក​ សម រង្ស៊ី លិខិត​ចុះ​ថ្ងៃទី ៧ មករា ខ្ញុំ​លើក​យក​១ឃ្លា​ទេថា​ « ដូច្នេះ​​ព្រឹត្តិការណ៍​​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ក្នុង​រយៈពេល​ប្រមាណ​ ៤០ កន្លង​មក​នេះ​ គឺ​សុទ្ធ​តែ​ ជា​ឆាក​ល្ខោន​ដែល​យួន​រៀប​ចំ​ ដើម្បី​បន្ត​នយោបាយ​វាទីទឹក​ដីរបស់​គេ » គឺ​ដូច​គ្នា ហើយ​ដល់​តែ​យើង​ស្តាប់​សម្តី​ នួន ជា មួយ​មាត់​ណា​ក៏​ចោទ​វៀតណាម​ អញ្ចឹង​​បី​ក្រុម​ហ្នឹង​ ​អត់​ខុស​គ្នា​ទេ​ ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រង​គ្រោះ​ ហើយ​ចេញ​ផុត​ពីរបប​នេះ​ ដោយ​សារ​ ៧ មករា ទទួល​យក​បាន​អត់ទេ​​ ម្នាក់ៗ​​ស្អប់​ខ្មែរ​ក្រហម​ខ្លាំងណាស់​ ហើយ​ឥឡូវ​​​មេបក្ស​ទាំង​ពីរ​ហ្នឹង​ចេញ​មក គន្លង​ទៅ​ជាមួយ​ខ្មែរ​ក្រហម​។​​
          -មតិឯកឧត្តម ជា ចន្ទ័បរិបូរណ៍​
          បើយើងនិយាយអំពី​ទុក្ខវេទនានៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ គឺយើង​និទានប៉ុន្មានថ្ងៃ​ក៏មិនអស់ដែរ​ ហើយ​យើងសាកល្បង​គិតថា បើសិនកាលនោះ សម្តេចលោកទៅពឹងពាក់​វៀតណាមឲ្យជួយ តែវៀតណាម​អត់​ជួយ​វិញ​ តើយើងនឹងធ្លាក់ទៅដល់ជម្រៅណាទៀត? ពីព្រោះកាលនោះខ្ញុំនៅក្នុងកងចល័ត​ ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​​គេបានប្រកាសថា បើហ៊ានតែទៅវៀតណាម​នៅពេលដែលចាប់បានគេយកមកដូរអំបិលហើយ​។ ដូច្នេះ​គឺគ្មាន​នរណាមួយ​ហ៊ាន​ទៅ​ទេ​ ប៉ុន្តែនេះជាបេសកៈកម្មមួយ​យកជីវិត​ទៅប្តូរ​ដូច​សម្តេច​លោក​មាន​ប្រសាសន៍​អញ្ចឹង គឺយកជីវិតទៅប្តូរធ្វើដើមទុន។ បើសិនជាគេបដិសេធគឺត្រូវស្លាប់ទាំងអស់គ្នា​ មិនមែន​ស្លាប់​តែ​សម្តេចទេ គឺប្រជាជនទាំងអស់គឺត្រូវស្លាប់ទាំងអស់តែម្តង​។ ក្រោយថ្ងៃរំដោះ៧មករា​ បើយើង​គិត​មើល​គឺយើងឈឺចាប់ប៉ុណ្ណាទៀត​?​ គឺត្រូវបានអន្តរជាតិ ជាពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ( អ ស ប )​មិន​ប្រគល់​អសនៈរបស់កម្ពុជានៅ អ ស ប ឲ្យកម្ពុជាយើងទៀត​។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ សូម្បីតែ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន​ក៏គេអត់គាំទ្រយើងដែរ​ គឺគេគៀបសង្កត់យើងគ្រប់បែបយ៉ាង។​ នៅពេលដែលកម្ពុជាបានរំដោះ ក្រសួង​ខ្លះ​គឺចាប់ផ្តើមពីគ្នា២នាក់​ ៣នាក់ ដើររើសក្រដាស ឬសៀវភៅយកមករៀបចំ​ស្ថាប័ន​នីមួយៗ​គ្រប់​ទាំងអស់​​ ប្រជាជន​កម្ពុជា​ត្រូវបានបាក់កម្លាំងទាំងអស់ ហើយ​អ្នកចេះដឹង​គឺ​អត់មានទេ ពីព្រោះ​ខ្មែរ​ក្រហម​សម្លាប់​ចោល​ទាំងអស់ អ្នកទាំងនោះគឺជាមុខសញ្ញាទី១ហើយ បន្ទាប់មកគឺប្រជាជន​ធម្មតា និង តៗ​មកទៀត​​។​អញ្ចឹងធនធាន​មនុស្សក៏យើងអត់ ចាប់ផ្តើមកសាងពីបាតដៃទទេរ​។ បើយើង​ប្រៀបធៀប​កាលពី​ទទួល​ឯករាជ្យពីបារាំងគឺខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់​ ពីព្រោះបារាំងបានបន្សល់ទុកឲ្យទាំងអស់ ទាំងរដ្ឋបាល​។ល។ ប៉ុន្តែសម្រាប់៧មករា គឺអត់មានទេ គឺចាប់ផ្តើមកសាងប្រទេសពីក្រោមសូន្យ​។ ធនធាន​មនុស្ស​ក៏​អត់​មាន​ សម្ភារៈក៏អត់មាន។​ ខ្ញុំចាំមិនភ្លេចទេ​ គឺយើងត្រូវរៀនផង​ ធ្វើពលកម្ម​សម្អាត​សាលា​ផង​ ហើយ​យើង​ម្នាក់ៗ​រស់ដោយភាពស្លេកស្លាំង​។ កាលនោះយើងប្រើពាក្យស្លោកថា « ដៃម្ខាងការពារ ដៃម្ខាង​កសាង​ »​​ ​។​ ការពារ​ គឺខ្លាចរបបខ្មែរ​ក្រហមត្រឡប់មកវិញ ហើយកសាង ​គឺកសាងអ្វីដែលខ្ទេចខ្ទាំ​។ អញ្ចឹងខ្ញុំគិតថា ថ្ងៃ៧មករា​នេះ គឺជាថ្ងៃមួយ​ដែលខ្មែរគ្រប់រូប មិនត្រឹមតែជំនាន់យើងទេ កូនចៅយើងក៏ត្រូវតែ​ចងចាំដែរ។​​ បើគ្មានថ្ងៃ៧មករាទេ​ គឺមិនមានថ្ងៃនេះទេ ហើយក៏គ្មានថ្ងៃស្អែកដែរ​។ អញ្ចឹង​ អ្នកដែលចាត់ទុកថ្ងៃ៧មករា​ជាសត្រូវ អ្នកនោះឯងគឺជាក្រុមលោក ប៉ុល ពត​ ហើយ​។​ ខ្ញុំគិតថាពួកនោះគឺជាក្រុមលោក ប៉ុល ពត ពីព្រោះ​មនោគមវិជ្ជា​ ទ្រឹស្តី ។ល។ ដែលគាត់យកមកធ្វើសព្វថ្ងៃនេះ​ គឺគាត់យកមនោគមវិជ្ជារបស់ ប៉ុល ពត​ មកធ្វើឡើងវិញ​។
          លោក ជុំ កុសល
សំណួរ៖ លោកបណ្ឌិត​ ការបកស្រាយរបស់អស់លោកខាងប្រឆាំង គាត់​លើកថា បើ​ក្រោយ​ថ្ងៃ​រំដោះ​​៧មករាហើយ ហេតុអ្វីវៀតណាមមិនដកចេញ​ភ្លាម? ម៉េចមិនទៅពឹង អ ស ប ? រឿងនេះ​គឺ​លោក​បណ្ឌិត​បានបកស្រាយហើយ​។ ក៏ប៉ុន្តែមានមនុស្សម្នាក់របស់គណបក្ស សម រង្ស៊ី នោះលើកថា មុនថ្ងៃ​៧មករា​គឺ អាពត វាសម្លាប់ទៅហើយ តែក្រោយថ្ងៃ៧មករា ក៏មិនខុសពី អាពត ដែរ​ គឺកេណ្ឌ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឲ្យទៅស្លាប់នៅព្រំដែន​ បញ្ជូនកងកម្លាំងឲ្យទៅស្លាប់នៅព្រំដែន​។ សូមលោក​បណ្ឌិត​ជួយ​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​ត្រង់​ចំណុច​នេះ​បន្តិច​បាទ​?​​
លោកបណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ​
ចម្លើយ៖ ចំណុចទី១ ដោយសារពួកគាត់មានគំនិតដែលហៅ​ថា ជាសត្រូវ​ ឬជាតិនិយម​ជ្រុល​ហួស​​ហេតុ យកវៀតណាម​ជាសត្រូវ​ អញ្ចឹងខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា តើការរំដោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ចេញ​ពី​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​​ជាវីរៈភាពដែរ ឬអត់? ។ ខ្ញុំសូមប្រៀបធៀប បើសិនជា​អាមេរិក ទៅវាយ​អាប់ហ្គានីស្ថាន​កាល​ជំនាន់​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​នៅពេលនោះ រុស្ស៊ី និងចិនប្រាកដ​ជា​ដាក់វិញជាមិនខានឡើយ។ ដូច្នេះទៅអត់រួចទេ។ អាមេរិក វាយ អាប់ហ្គានីស្ថាន​គឺនៅក្រោយការបញ្ចប់សង្គ្រាមត្រជាក់ទេ​។ ពីព្រោះ​កាល​ជំនាន់​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​​តែហ៊ាន​ធ្វើអ្វី​គឺប៉ះពាល់​​ដល់ផលប្រយោជន៍មហាអំណាចដ៏ទៃទៀត​។ ការរួមចំណែក​របស់​វៀតណាម​ក្នុងការរំដោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ​ គឺជាការអារ​កាត់​យ៉ាងលំបាកបំផុត​សម្រាប់​ប៉ះពាល់​ដល់​ផលប្រយោជន៍​​របស់ជាតិគេ។​ គ្រាន់តែការវាយផ្តួលរំលំខ្មែរក្រហម សហការជាមួយនឹងរណសិរ្ស​សាមគ្គី​សង្គ្រោះ​ជាតិកម្ពុជា​ ប្រទេសមហាអំណាច​ចិន ពេលនោះដែលគាំទ្រប៉ុល ពត ក៏វាយលុក​ប្រទេស​វៀតណាម​ដែរ​។ ដូច្នេះការចូលរួមរំដោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ​ ដើម្បីផ្តួលរំលំរបប ប៉ុល ពត តាមរយះ​រណសិរ្ស​សាមគ្គី​សង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា គឺជាការ​អារកាត់​របស់វៀតណាមដ៏ធំធេងណាស់​។​ ប៉ុន្តែហេតុអ្វី​បានជា​យើង​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​? ទី១ គឺហ៊ានប្រថុយ​ ដូចជាថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រជាជន ដែលបានរត់​ចេញ​ពី​បន្ទាយ​​យោធាខ្មែរក្រហមទៅវៀតណាមគឺជាការ​លះបង់​។ ក្រោយថ្ងៃរំដោះ៧មករាហើយ​ តើយើង​បាន​សន្តិភាព​ទេ​?​ គឺអត់ទេ គឺដៃម្ខាងយើងការពារ ការពារខ្លាចគេយកជីវិត​ គឺការពារនូវការវិលត្រឡប់នៃរបប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍ដែលមានមហាអំណាច​មួយចំនួនរួមទាំងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន​មួយចំនួនដែរ បាន​គាំទ្រ​​ ប៉ុល ពត ។ ដូច្នេះគឺយើងការពារជីវិត​ គឺជាចំណុចធំជាងគេ​។ អញ្ចឹងយើងសួរថា តើសង្គ្រាម​ក្នុង​ស្រុក ក្រោយថ្ងៃរំដោះ៧មករា​ ១៩៧៩​ ជាសង្គ្រាមតំណាងឲ្យនរណា? វាគឺជា​សង្ក្រាម​តំណាង​ឲ្យផល​ប្រយោជន៍​មហាអំណាច​សង្គ្រាមត្រជាក់​។ សម្រាប់កម្ពុជា គឺធំជាងសង្គ្រាមនេះទៅទៀត​ គឺកម្ពុជា​ ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោមការគ្រប់គ្រង​ដោយសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា​ គឺជាសង្គ្រាមការពារជីវិត ទប់ស្កាត់​ការវិលត្រឡប់​នៃ​របបប្រល័យពូជសាសន៍​ ប៉ុល ពត​ ទោះបីជាអ្នកឯង​មាន​មនោគមវិជ្ជា​យ់ាងណា​ក៏​យើងអត់ខ្វល់ទេ យើងខ្វល់តែ​ការខ្លាចជីវិតយើងបាត់បង់ទៅវិញ​ម្តងទៀត។ អញ្ចឹង​គឺយើង​ខ្វល់​តែ​រឿង​កសាង​​ផង​ ការពារផង។​រឿងក៥ ដែលទាំង​អ្នកនយោបាយ​នៅគណបក្ស កឹម សុខា និងអ្នក​នយោបាយ​នៅ​​គណបក្ស សម រង្ស៊ី  ចោទ​។ សួរថា​តើសង្គ្រាម មិនចេះធ្វើឲ្យមានងាប់មនុស្សទេឬ?​ តើក៥ វាជា​សារធាតុ​​មួយពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសង្គ្រាមក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែរ ឬទេ​?​ តើវាជាយុទ្ធសាស្ត្រ​ការពារនៃការ​វិល​ត្រឡប់​​នៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ដែរ ឬអត់​?​ មានន័យថា ទាល់តែមានសង្គ្រាមទើប​គេ​បញ្ជូន​ទាហ៊ាន​ឲ្យ​ទៅ​ច្បាំង​​។​ បើនិយាយ​ប្រឆាំងនឹងក៥ ក្នុងស្ថានភាព​នាពេល​នេះទើបវាខុស ប៉ុន្តែកាលនៅជំនាន់នោះ សារធាតុ​នៃយុទ្ធសាស្ត្រយោធា​ ក្នុងការការពារ​ទប់ស្កាត់មិនឲ្យ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​មកវិញ​គឺជាការត្រឹមត្រូវ​។ ប៉ុន្តែមិនមែនជារឿងកំហុសដូចអស់លោក​ចោទនោះទេ​ អ្នកទាំងអស់នោះគឺ​ងប់ងល់​ដោយ​នយោបាយ​ឆ្កួត​លីលា​​ដែលវង្វេងនៅក្នុងព្រៃ​ប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស​។​
-មតិលោក ជុំ កុសល
រឿងវត្តមានកងទ័ពវៀតណាម ការជួយឧបត្ថម្ភ​ពីសំណាក់កងទ័ព​វៀតណាម​ជួយ​មក​ដល់​កម្ពុជា​ក្នុង​​ដំណាក់​កាលនោះ គឺ​ជាកាលៈទេសៈ ចាប់ជម្រុញ​ ហើយវាជារឿងស្របច្បាប់​ មិនមែន​សម្រាប់​តែ​កម្ពុជា​នៅ​ក្នុង​តំណាក់កាលនោះទេ​។ ប្រទេសជាច្រើនដែលមានបញ្ហានៅផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន​ ហើយ​សុំ​ជំនួយ​បរទេស​ឲ្យ​មក​ជួយ​​ គឺគេនិយាយ​គិតទៅដល់បញ្ហារឿងស្របច្បាប់ហើយ​។ ខ្ញុំបានអាន​សៀវភៅដែលសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន លោកបាន​សរសេរ គឺ « ១៣ទស្សវត្ស​ នៃដំណើរកម្ពុជា​ » ដែលលោកជាតួអង្គសំខាន់​នៅ​ក្នុង​រឿង​រំដោះ​ប្រទេស​ជាតិ​។ លោកបានសរសេរ​ថា​ បើសិនជានៅក្នុង​តំណាក់កាលនោះ វៀតណាម​គេ​គ្មាន​ស្មារតី​​សាមគ្គី អន្តរជាតិអធនទេនោះ ពីព្រោះគេទើប​តែ​ចប់​ពី​សង្គ្រាម​ដែរ​ អញ្ចឹង​គេត្រូវ​ប្រមូល​កម្លាំង​កសាង​ប្រទេស​គេ​ដែរ​​​ ​។ ប៉ុន្តែរឿងអីដែលវៀតណាមសុខចិត្តបរិច្ចាគជួយយើង​? យើងត្រូវពិចារណា​ចំណុច​នេះ​ផង​ ហើយបើសិនជា​វៀតណាមគេមិនជួយ តើមានប្រទេសណា​ដែលចេញមុខមកជួយប្រទេសកម្ពុជា​? ហើយ​បើសិនជា​របប​ប្រល័យពូជសាសន៍នៅបន្តជីវិតរស់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ​ តើកម្ពុជាដ៏អភ័ព្វ​នៃ​យើង​នឹង​ក្លាយ​ទៅជាយ៉ាងម៉េច​?​ នៅក្នុងសៀវភៅនោះ​គឺលោកបានសរសេរអញ្ចឹង​។នៅក្នុង​តំណាក់កាល​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី២​ អាមេរិក រុស្ស៊ី បារាំង អង់គ្លេស​ រួមគ្នាទៅវាយពួកហ្វាស៊ីស​ អាឡឺម៉ង់​។ អាមេរិក ជាមួយសហភាពសូវៀត រួមគ្នាទៅវាយពួកហ្វាស៊ីសជប៉ុន​ ដែលទៅឈ្លានពានប្រទេសដ៏ទៃ​ តើរឿង​នោះ​យ៉ាង​ម៉េច​ទៅវិញ​​?​។ ទាក់ទងទៅនឹងក្រោយថ្ងៃរំដោះ៧មករា​ គេមិនដែលបញ្ជូនកងទ័ព​ទៅច្បាំងដោយ​ស្រុក​គ្មាន​សង្គ្រាម​នោះទេ។​និយាយឲ្យងាយស្តាប់ បើឯងមិនមកវាយអញទេ​ អញក៏មិន​​ទៅវាយឯងដែរ។​ ការផ្តួល​រំលំ​របប​ប្រល័យ​​ពូជសាសន៍​ ទោះបីជាយើងផ្តួលរំលំអំណាចនៅទីក្រុងភ្នំពេញ​ក៏ពិតមែន ក៏ប៉ុន្តែ​មិនមែន​​មាន​ន័យថា​អង្គការ​ចាត់តាំងរបស់ខ្មែរក្រហម​ត្រូវបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរ ហើយយើង​ចាប់ផ្តើម​មាន​សន្តិភាព​​តាំងពី​​ឆ្នាំ១៩៧៩ មកនោះទេ​​​​​។ ពួកនេះគ្រាន់តែគេចខ្លួនពីអំណាចនៅទីក្រុងភ្នំពេញ​ តែវា​ទៅ​បង្ក​អំណាច​​នៅព្រំដែន​​ដដែល ប៉ុន្តែទាំងអង្គការ​ចាត់តាំង ​យោធា​ និងនយោបាយ​របស់​ពួកវា​គឺ​នៅ​ដដែល​។ មិនតែប៉ុណ្ណោះនៅឆ្នាំ១៩៨២ គឺបានបន្ថែម២ភាគីថែមទៀត​ បង្កើតបានជារដ្ឋាភិបាលចម្រុះត្រីភាគី​មកប្រឆាំងជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលរំដោះជាតិ​របស់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា​។ អញ្ចឹងតើ​ឲ្យថ្នាក់​ដឹកនាំ​សាធារណរដ្ឋត្រូវជ្រើសរើសយក​ផ្លូវណា?​ គឺត្រូវការពារកុំឲ្យរបបពួកនោះវិលត្រឡប់មកវិញ​ ពីព្រោះតែ​យើងផ្តួលរំលំវាហើយ វាមកវិញនោះវានឹងសម្លាប់គុណទ្វេរដងហើយ​។ នៅក្នុងរបប ប៉ុល ពត​ តួលេខ​មធ្យមដែលអាពត សម្លាប់ប្រជាជនក្នុងមួយថ្ងៃ​១៥០០នាក់​។ ដូច្នេះសូមឲ្យអស់លោក​ដែលនិយាយ​នេះ សូមឲ្យយកបញ្ហាប្រវត្តិសាស្ត្រ​មកដាក់​ជាមូលដ្ឋានក្នុងការនិយាយផង​។​លោកឪពុកខ្ញុំក៏ធ្លាប់ទៅក៥​ដែរ ការ​ដែល​លោក​ទៅ​នោះ​គឺទៅ​ដើម្បីការពារ​ព្រំដែន ការពារ​កុំឲ្យ​ពួកខ្មែរក្រហមវាបង្កជម្រក​។ បើសិន​ជា​អ្នក​ឯង​មិន​វាយ​ប្រហារមកលើរដ្ឋាភិបាលនាសម័យនោះ គេមិនមែនបញ្ជូន​កងទ័ពទៅទេ​។ ប៉ុន្តែ​អ្នកឯង​មកវាយ​គេ​ដែរ​ គឺកាលៈទេសៈចាប់ជម្រុញអញ្ចឹង​។​
-មតិឯកឧត្តម ជា ចន្ទ័បរិបូរណ៍
បើគិតពីការលំបាកកាលសម័យនោះ គឺមិនថាឡើយទៅដល់ព្រំដែន​ គឺចង់​ជម្រាប​ដល់​បងប្អូន​យុវជន​យើងសព្វថ្ងៃនេះ ។ដើម្បីទៅកំពង់ចាម គឺយើងទៅតាមព្រៃកុង​ ហើយសព្វថ្ងៃ​ក្លាយទៅ​ជា​ចំការ​ស្វាយចន្ទី និងមានភោជនីយដ្ឋាន​ជាច្រើន​។ តាមផ្លូវ​នោះ​ឡាន​កាកបាទ​ក្រហម​ដឹកសម្ភារៈទៅជួយប្រជាជន​ក៏​ឆ្លងអត់​បានដែរ​ គឺពួកនោះបាញ់​ឆេះទាំងអស់​។ ទោះបីជា​យើងជិៈ​កាណូត ពីក្រចេះ​ ពីឆ្លូងមកកំពង់ចាម ក៏​ពួក​​ខ្មែរ​ក្រហម​ស្ទាក់បាញ់នៅតាមផ្លូវ​នៅ ហានជ័យ​ ដែរ​​។​ អស់​លោក​​សង្គម​ស៊ីវិល​មួយ​ចំនួន គាត់​និយាយ​​ថា ជំនាន់ប៉ុល ពត មិនគួរឲ្យជឿទេ គឺជាឆាកល្ខោន​រៀបចំ​ទាំងអស់​ ពីព្រោះចាប់ពី២ធ្នូ​ ទៅ​ដល់​ថ្ងៃ៧មករា​ គឺមានរយះពេលតែ​​​​២០ថ្ងៃជាងទេ គ្រាន់តែចែកអាវុធ​ឲ្យទាហ៊ានក៏ចែកមិនទាន់ផង​។ ប៉ុន្តែគាត់អត់យល់ថានៅពេលនោះសភាពការណ៍វាទុំជោរ​ ប្រជាពលរដ្ឋ​លែងគាំទ្រ ដូចបក្ស​ប្រឆាំង​សព្វថ្ងៃ​អញ្ចឹង​​ដែលគាត់ប្រើពាក្យថា អ្នកដែលសល់ពីការរស់ពី៧មករា អ្នកគាំទ្រ៧មករា​ សុទ្ធតែពួកក្បត់ជាតិនោះ​ គឺប្រជាពលរដ្ឋលែងគាំទ្រអស់លោកបាត់ទៅហើយ​ បានន័យថាធ្លាក់បាត់ទៅហើយ​។ អញ្ចឹង​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​គឺដូចគ្នាអញ្ចឹង​ គាត់សម្លាប់ប្រជាជន​ឯង​ គឺដល់​តំណាក់កាល​មួយ​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​គ្រាន់តែ​ឮ​សូរ​សម្លេង ស្នូរអាវុធបែរទៅជាញញឹម​ទៅវិញ​ថាយើងមានសង្ឃឹមរស់​។ តំណាក់កាលនោះហើយ ដែល​រយះ​ពេល​ខ្លីបំផុត​ ហើយបាន​ជោគជ័យ​ បានន័យថាប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមគាំទ្រ​។​
-មតិលោកបណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
ឥឡូវនេះយើងមានសន្តិភាព​ យើងមានការលើកស្ទួយដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ​ ការលើក​ស្ទួយ​ការ​គោរពសិទ្ធិមនុស្ស​ និងការអនុវត្តច្បាប់។​ អស់លោកគណបក្សប្រឆាំង​ អង្គការ NGO ​​ពាក់ផ្លាក​សិទ្ធិមនុស្ស​​និន្នាការប្រឆាំង​ ឲ្យតែមានបញ្ហាកើតមានការអសកម្មនៅក្នុងសង្គម គាត់​តែងតែ​ទៅ​និយាយ​ពឹង​បរទេស នេះគឺអត់មានការប្រល័យពូជសាសន៍ផង​។ គ្រាន់តែរឿង​បញ្ហា​ក្នុង​សង្គម ទំនាស់​បរិបទ​​ដីធ្លីអីហ្នឹង​ គាត់​ទៅនិយាយពឹងបរទេស ចុះទម្រាំ​ប្រល័យពូជសាសន៍ សួរថាកម្ពុជា​ និង​អន្តរជាតិ ជាពិសេស​វៀតណាម​ តើ​គេមាន​សិទ្ធិ​មក​រំដោះ​ជីវិត​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរដែរ​ឬអត់​?​ ហើយអ្វី​ដែលអ្នក​ទាំងអស់​នោះ​កំពុង​តែ​បាត់បង់​​នូវ​​សេចក្តី​ថ្លៃថ្នូរ​ក្នុងនាមខ្លួន​ជាអ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ ជាអ្នកសិទ្ធិមនុស្សនោះ​ គឺដូចជា​លោក សម រង្ស៊ី ក្តី​មិនដែលស្គាល់នូវការឈឺចាប់ទេ​ ហើយគិតតែពីការញុះញង់​ទៅវិញ​។ ងាកទៅលោក កឹម សុខា​ តើ​គាត់​ស្គាល់នូវការឈឺចាប់ទេ នៅពេលដែល​ ពួក ប៉ុល ពត វាយសម្លាប់ឪពុកខ្លួនឯង​នៅចំពោះមុខ ហើយ​ទៅ​ជា​​ចោទប្រកាន់យកបញ្ហាឈ្លានពាន​ ចោទ​ប្រកាន់​វៀតណាម​​ថា​ឈ្លានពានទៅវិញ​ ។​ តើយើង​គិតថា​ជីវិត​ជា​បញ្ហាទី១ ឬ​ក៏បញ្ហាអ្នកដែលមករំដោះយើង​ ដោយ​យើងយកពាក្យឈ្លានពាននេះជាទី១​?​។ ចំពោះ​បញ្ហា​អាមេរិក​ កឹម សុខា គេឆ្លើយថា​នៅពេល​ដែល​អាមេរិកវាយ អ៊ីរ៉ាក់ គេសរ​សើរអាមេរិកណាស់​។ តែ​តាម​ពិត​​គ្មាន​ពលរដ្ឋ​អ៊ីរ៉ាក់ណា​មួយ​ទៅពឹង​អាមេរិក​ឲ្យមករំដោះប្រទេសពីរបបផ្តាច់ការរបស់ សាដាម នោះទេ​។ ផ្ទុយទៅវិញ កម្ពុជា​គឺមាន​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​លើសពីអាមេរិក​ទៅវាយអ៊ីរ៉ាក់​ទៅទៀត​ គឺការលះបង់​រក​ច្រកចេញ ដើម្បីឲ្យ​ប្រទេស​វៀតណាម​ដែល​ជាប្រទេសជិតខាងមករំដោះ​។ ឥឡូវ​ថាវៀតណាម​ឈ្លានពាន តើអ្នក​ឯង​ហ៊ាន​និយាយ​ថា​អាមេរិក​ឈ្លានពាន​​អ៊ីរ៉ាក់ឬនៅ​? បើមិន​ទាន់​ហ៊ាន​ថាទេ​ យើង​មិនបាច់​ពិភាក្សា​រឿង​​ឈ្លានពាន​​ពីកងទ័ព​ស្មគ្រ័ចិត្ត​វៀតណាមមកជួយកម្ពុជាទេ​។ ទី២ បើអ្នកគិតថា មករំដោះ​ហើយ​អត់​ព្រម​ចេញ​ ចុះអ្នកឯងមិនគិតរឿងអាមេរិកនៅអាប់ហ្គានីស្ថាន​។ សួរថាអាមេរិកវាយហើយ ដួលសាដាម ហើយ​​ចេញ​ឬអត់? តើរយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំ​ ? អាប់ហ្គានីស្ថានមិនទាន់ចេញនៅ​ឡើយទេ​។ នៅអ៊ីរ៉ាក់ រក​ចេញ ប៉ុន្តែមិនទាន់ដកនៅឡើយទេ​។​
-មតិឯកឧត្តម ជា ច័ន្ទបរិបូរណ៍
ដូច្នេះយើងជាខ្មែរ​ដែលរស់រានមានជីវិតដោយសារថ្ងៃ៧មករា​ យើងនឹងដឹងគុណអស់មួយជីវិត​ មិនថាជំនាន់យើងទេ កូនយើង​ ចៅយើង​ ចៅទួតយើង​ ចៅលាយើង ក៏ត្រូវដឹងគុណថ្ងៃ៧មករា​។ ចំពោះ​លោក សម រង្ស៊ីដែលចាត់ទុកថា យើងទាំងអស់គ្នា​ជាអ្នកក្បត់ជាតិ​​​​​បែបនេះ ប្រហែលជាលោក​គ្មានអ្នក​គាំទ្រ​តទៅទៀត​ទេ​ សូម្បីតែសមាជិករបស់លោក​​ក៏សុទ្ធតែរស់ពីថ្ងៃ៧មករាដែរ​ អញ្ចឹង​ជីវិត​នយោបាយ​របស់​លោក​ត្រូវបញ្ចប់ហើយ​ ដោយសារការយកមនោគមវិជ្ជារបស់ ប៉ុល ពត មកអនុវត្ត​​។​
-មតិលោកបណ្ឌិតឈឹម ផលវរុណ
ចំណុចនេះ ជាចុងក្រោយខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ​​ នៅពេលដែលយើងយល់ហើយ គឺ​យើង​ងាយ​​នឹង​វាយសំពង​នយោបាយទុច្ចរិតរបស់អស់លោកប្រឆាំងណាស់​។ យើងអាចពិចារណាមើលថា ៧មករា មានគោលដៅ​ និងខ្លឹមសារស្នូលគឺការរស់រានមានជីវិត​។ ២៣តុលា គឺជាការបង្រួបបង្រួមជាតិ​ដែល​បែកបាក់​ដោយសារ​រឿង​មនោគមវិជ្ជាខុសៗគ្នា​ ប៉ុន្តែឱកាស​ដែលយើង​អាច​បង្រួបបង្រួម​គ្នា​ក៏​ដោយសារ​​តែយើងផ្តើមចេញពីចំណុចមានជីវិតដែរ​គឺថ្ងៃ៧មករា។​ អស់លោកមិនអាច​ទៅ​ធ្វើ​នយោបាយ​បាន ដោយការដែលគ្មានការរស់រានមានជីវិតនោះទេ​។ អញ្ចឹង​៧មករា គឺជាបរិបទនៃការរស់រានមានជីវិត​ ទើប​អាចផ្តល់ឲ្យ​យើង​មានការអភិវឌ្ឍ និងជជែកគ្នាអំពីការផ្សះផ្សារបង្រួបបង្រួម​ជាតិ រហូតដល់ អ៊ុនតាក់​មក​ចូលរួម​​គឺគ្រាន់​តែឈានបានមួយជំហ៊ាន​ទេ​ ប៉ុន្តែមិនទាន់ទទួលបានសន្តិភាពទេ​។ ទើប​តែ​មក​ដល់ចុង​ឆ្នាំ១៩៩៨ ​បានយើង​ទទួលបាននូវសន្តិភាពពិតប្រាកដ​​ និងជា​ឱកាស​ទូលំទូលាយ​ដែលយើង​អាចធ្វើ​ដំណើរ​បានទូទាំងប្រទេស មិនថាយប់ថាថ្ងៃ​ ហើយឥឡូវនេះ​ យើងអាច​ធ្វើដំណើរ​២៤ម៉ោង​ជុំវិញ​ផ្ទៃ​ប្រទេស​ និងអាចបង្រួមពេលវេលាឲ្យខ្លី តាមរយះការអភិវឌ្ឍ​នូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត័ទៀត​។ ទាំងនេះ​គឺសុទ្ធ​តែជា​ការ​កើត​ចេញ​ពី​ការ​រស់រាន​មាន​ជីវិត​ ទើប​យើងមានកម្លាំង​ ដើម្បីធ្វើការអភិវឌ្ឍ​។​ បើសិន​ជា​អស់​លោក​ប្រឆាំង នៅតែវង្វេង​បែបនេះ អ្នកដែលច្រឡំ​បោះឆ្នោតឲ្យអ្នកទាំងអស់នោះ​​ គួរតែពិចារណាឡើងវិញ​ នៅពេលដែលមេបក្សរបស់ខ្លួន​កំពុងតែមាក់ងាយជីវិត​របស់ខ្លួនដែលកំពុងតែកាន់សន្លឹកឆ្នោត​ទៅបោះឆ្នោត​បែបនេះ​។​ ដូច្នេះ​សូម​ប្រជា​ពលរដ្ឋគួរ​ពិចារណាឡើងវិញ ចំពោះ​មេបក្សនយោបាយដែលកំពុង​វង្វេង​នៅក្នុង​ព្រៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ហើយ​​មាក់ងាយជីវិតរបស់យើងទាំង​អស់គ្នា​​ជាម្ចាស់ឆ្នោត​ គឺអ្នកទាំង​អស់​នោះ​គ្មាន​គុណ​តម្លៃអ្វី​សម្រាប់​​ការកសាង​ប្រទេសរបស់យើងទេ​៕​

សម្រង់ព័ត៌មាន៖ លោក នូ សាវុធឌី​ 

Popular posts from this blog

ប្រវត្តិរបស់មហាក្សត្រីអង្គមុី ឬអង្គមិញ ដែលយួនលើកបន្តប់ជាមហាក្សត្រីខ្មែរទី៩៧

ព្រះមហាក្សត្រីអង្គមីុ ឬ អង្គមេញ ទ្រង់ជាមហាក្សត្រីខ្មែរទី៩៧ នៃរាជាណាចក្រខ្មែរឧដុង្គ ទ្រង់គឺជាអ្នកមានអំណាចម្នាក់នៅក្នុងចំនោមស្ត្រីបីនាក់នៅសម័យនោះដែរ។ ព្រះនាងត្រូវបានវៀតណាមលើកឲ្យក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រីខ្មែរ នៅក្នុងអំឡុងពេលដែលក្រុងកម្ពជាមានសង្រ្គាមជាមួយសៀម។ ព្រះនាង គឺជាសែលោហិតរាជវង្សនរោត្តម មិនតែប៉ុណ្ណោះទេទ្រង់មានឥសរយស្សជា សម្តេចសិល្បៈករប្រចាំក្រុងកម្ពុជានាសម័យនោះ ព្រះអង្គឡើងគ្រោងរាជចាប់ពីឆ្នាំ (១៨៣៥-១៨៤១) ព្រះអង្គសោយរាជ្យបានរយៈពេល៦ឆ្នាំ។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជ្យបន្តពីព្រះបាទឧទ័យរាជា (ព្រះ បាទឧទ័យរាជា ជាទទៅនៅសម័យនោះគេហៅព្រអង្គថាអង្គច័ន្ទ) ទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យបន្តពីបិតារបស់ព្រះអង្គ គឺព្រះអង្គអេង។ នៅរាជសម័យបន្ទាប់ពីព្រះមហាក្សត្រីអង្គមុី គឺព្រះបាទហរិរះរាមាឥសារាធិបតី ដែលយើងស្គាល់គ្រប់គ្នាគឺ ព្រះបាទអង្គឌួង ព្រះអង្គប្រសូត្រនៅឆ្នាំ១៧៩៦ ហើយសោយទីវង្គត់ នៅខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៦០ ក្នុងព្រះជន ៦៤ព្រះវវស្សា ព្រះអង្គគឺជាក្សត្រមួយអង្គដែលបានសង្រ្គោះកម្ពុជាពីកន្តាប់ដៃសៀមនឹងវៀតណាម។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៤៧ ដល់ ១៨៦០។  ព្រះមហាក្សត្រីអង្គមីុ សោយទិវង្គត់នៅ ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៧៤ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៥៩ ព្រះវវស្សា ក្ន...

សារ​លិខិត​រំលែក​ទុក្ខ​របស់ ឯកឧត្តម Kim Sung-Hwan រដ្ឋមន្រ្តី​ការ​បរទេស​នៃ​សាធារ​ណ​រដ្ឋកូរ៉េ ជូន សមេ្តច​អគ្គម​ហាសេនា​បតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះ​រាជា​ណាច​ក្រកម្ពុជា

Cambodia and Japan commit to preserve heritage site as oil and gas exploration begins in Preah Vihear

PHNOM PENH, Jan. 30, 2012 – The Japanese Oil, Gas and Metals National Corporation (JOGMEC) agreed with Cambodian Deputy Prime Minister Dr. Sok An in a meeting on Monday that the historic temples of Preah Vihear province must be protected and conserved. H.E. Dr. Sok An, Minister in Charge of the Office of the Council of Ministers, told Akira Suzuki, Executive Director and member of the Board of JOGMEC, that there are more than 200 historic sites in the province, including the Temple of Preah Vihear. Dr. Sok An said that it is very important that such cultural heritage be cared for so as to attract more tourists to the area. Already there are 2,000 tourists per day visiting Preah Vihear province. The province is also rich in mineral resources and fertile land for agriculture, he said. The area is also a home of an endangered bird that is attractive to tourists. “If we can discover oil and gas, that is a very good asset for Preah Vihear province and for Cambodia as a w...

រាយនាមព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងរាជសម័យនៃការគ្រប់គ្រងប្រទេស

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ មិនមែនជារឿងងាយទេ ដោយសារតែគ្មានឯកសារច្បាស់លាស់បន្សល់ទុក​ឱ្យស្រាវជ្រាវ។ ដូច្នេះយើងត្រូវតែកកាយរើមួយម្តងមួយផ្នែកៗ មករៀបចំផ្គុំគ្នាដើម្បីឱ្យបានឃើញការពិតពីមួយសម័យកាលទៅមួយសម័យទៀត។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាការស្រាវជ្រាវប្រវត្តិនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងព្រះនាមរបស់ទ្រង់នីមួយៗ៖ * សម័យនគរភ្នំ (ហ្វូណន សវទី១ ៥៥០ គស) 1. ព្រះនាងសោមាហៅលីវយី (ដើមសតវត្សទី១) 2. កៅណ្ឌិន្យ(៦៨) 3. មិនស្គាល់ព្រះនាម (សតវត្សទី២) 4. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅ បាន់ ហួង (សតវត្សទី២) 5. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅ ហ្វាន់ហ្វាន់(ដើមសតវត្សទី៣) 6. ស្រីម៉ារ៉ា ចិនហៅ ចេម៉ាន់(២០៥- ២២៥) 7. មិនស្គាល់ព្រះនាមចិនហៅ Fan chin sheng(២២៥) 8. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅហ្វាន់ចាន់(២២៥ -២៤០) 9. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅហ្វាន់សីុយន់(២៤០- ២៨៧) 10. មិនស្គាល់ព្រះនាម(សតវត្សទី៣ ) 11. មិនស្គាល់ព្រះនាមចិនហៅតៀនជូ ចាន់តាន(សតវត្សទី៤) 12. មិនស្គាល់ព្រះនាម(សតវត្សទី៤ ) 13. កៅណ្ឌិន្យទី២ចិនហៅចាវចិនជូ( ? ៤៣៤) 14. ស្រី =ន្រ្ទវរ្ម័ន(៤៣៤- ៤៣៥) 15. មិនស្គាល់ព្រះនាម មិនស្គាល់រជ្ជកាល 16. មិនស្គាល់ព្រះនាម មិនស្គាល់រជ្ជកាល 17. កៅណ្ឌិន្យ...

Cambodia and Malaysia look to further cooperation in agriculture, tourism and education sectors

PHNOM PENH, February 20, 2014  – Cambodian Deputy Prime Minister Sok An and Malaysian Deputy Prime Minister shared views on Thursday that both countries can tap mutual benefits and complement each other. Malaysian Deputy Prime Minister and Minister of Education Tan Sri Muhyiddin informed H.E. Sok An that, “Malaysia is good at rubber plantations, palm oil, and technology and the key is how best to work with Cambodia.” He said that Malaysian companies are interested in investing in processing rubber resin and can make good furniture from old rubber trees in Cambodia. Malaysian state run companies can also explore energy, generation, hydro-power plants and infrastructures such as roads in Cambodia. “We need feasibility studies first before the next steps can be taken. We can provide resources under the plan of privatization,” H.E. Tan Sri Muhyiddin said in the meeting. In response, H.E. Dr. Sok An, also Minister in charge of the Office of the Council of Minist...