Skip to main content

សម្ភាសន៍​ លោក​បណ្ឌិត ​ឈឹម ​ផលវរុណ​ ស្តីពី ​ទស្សនៈ​នយោបាយ​ផ្ទុយគ្នា ​រវាងមេដឹក​នាំគណបក្ស​ប្រឆាំង​ សម រង្ស៊ី ​និង ​កឹម សុខា​

ថ្ងៃទី ០៤ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៣
លោក​ សត្យា រក្ស​
សំណួរ​៖ ​       ឥឡូវនេះ យើងឃើញថា មាន​លេចចេញនូវរូបរាងថ្មីមួយទៀត រវាង​គណបក្ស​ប្រឆាំង និង​គណបក្ស​ប្រឆាំង ​ថ្វីត្បិតតែ​គេបង្កើតជា​សំបកថ្មីមួយ ប៉ុន្ដែពួក​គេ​មាន​ទស្សនៈ​នយោបាយ​ផ្ទុយគ្នា គួរ​​ឲ្យ​ប្រឈម​។​ ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​​ទស្សនៈផ្ទុយគ្នានេះ សូម​លោកបណ្ឌិត​ធ្វើការ​បំភ្លឺ​ដើម្បី​ឲ្យបងប្អូន​ជន​រួមជាតិ​យើង ពិសេស​សមាជិក​អ្នកដែល​គាំទ្រ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ហ្នឹង ស្វែង​យល់ឲ្យ​​ដឹង​អំពី​មាយាថ​នយោបាយ​របស់​មេបក្ស​គាត់ហ្នឹងឯង។
អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ​ គឺលោក សម រង្ស៊ី និង លោក កឹម សុខា ដែល​គេ​សរសេរ​​ស្លាក​មួយ​ជ្រ​កជា​មួយគ្នា​​ក្រោមស្លាកថា បង្រួបបង្រួម។ ប៉ុន្ដែខ្ញុំមើលទិដ្ឋភាព​នយោបាយ​​នៃ​អ្នក​ទាំងពីរ ឃើញថាកំពុងតែមានការផ្ទុយគ្នា។ ភាពផ្ទុយគ្នាទីមួយ គឺត្រង់ថា ថ្មី​ៗ​​នេះ លោក សម រង្ស៊ី បាន​ចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍​ និងធ្វើការអំពាវនាវ​ សុំឲ្យ​អ្នក​សង្កេតការណ៍​​​អន្ដរ​ជាតិ​កុំ​មក​សង្កេតការណ៍​នៅកម្ពុជា ​ក្នុងអំឡុងពេល​បោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៣។
ប៉ុន្ដែផ្ទុយទៅវិញ លោក កឹម សុខា ដែលយើងហៅថា ជាសម្ព័ន្ធភាពអី​របស់​គាត់​ហ្នឹង មាន​ទស្សនៈ​ផ្ទុយទៅនឹង លោក សម រង្ស៊ី គឺ​សំណូមពរ សុំ​ឲ្យ​អន្ដរជាតិ​ មកសង្កេតការណ៍​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ ហើយ​ឲ្យ​បាន​យូរ រាយគ្រប់ខេត្ត ខណ្ឌ រហូតទៅដល់ភូមិ ឃុំ ទៅទៀត ដើ​ម្បី​ជា​ការ​ឃ្លាំ​មើល​នូវ​ដំណើរ​ការនៃការបោះឆ្នោត ដែលរៀបចំដោយ គ.ជ.ប សម្រាប់អាណត្តិទី ៥។
​​អញ្ចឹង​ទិដ្ឋ​ភាពដែលយើងឃើញថា មានលក្ខណៈ​ផ្ទុយគ្នាទាំងស្រុងបែបនេះ លោក​បណ្ឌិត​យល់​​ឃើញ​យ៉ាង​ម៉េច ដើម្បីពន្យល់​​ជូនទៅដល់​ជនរួមជាតិ?
លោក​បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ​
ចម្លើយ​៖ នេះគឺជាទឡ្ហីករណ៍ដែលស្ដែងចេញជូនប្រជាពលរដ្ឋបាន​ឃើញហើយ គឺ លោក សម រង្ស៊ី និង​លោក កឹម សុខា ពីដើមឡើយ ​គ្មានសារធាតុណាដូចគ្នាទេ​ ប៉ុន្ដែ​ចេះតែ​នាំគ្នា​បង្ខំ​ចិត្ត​ រួមគ្នា​ ហើយ​អស់​ពី​ជេរគ្នា​ ក៏​ទៅចូលជុំគ្នាវិញទៅ​។​ ហើយយើងមើលទៅ ការជុំគ្នាវិញនេះ វាគ្រាន់​តែ​ជុំ​គ្នា​ជា​សំបក​ដូច​​លោក​ សត្យា រក្ស បានលើកអំបាញ់មិញហ្នឹង។​ ប៉ុន្ដែ​សារធាតុ​នយោបាយ​របស់​បុគ្គល​មេដឹក​នាំរបស់ គណបក្សទាំងពីរហ្នឹង គឺខុសគ្នា។ លោក សម រង្ស៊ី មាន​មាយាទ​នយោបាយ​​របស់​គាត់​ មួយបែបផ្សឹង​។ លោក កឹម សុខា មាន​មាយាទ​នយោបាយ​របស់គាត់ ផ្សេងពីលោក សម រង្ស៊ី។ ​ចង់និយាយថា របៀបទំនើងចិត្ត គេហៅ​ថា​ឆ្នាស់​បែប​ទំនើងចិត្ត ហ្នឹង គឺ​លោក សម រង្ស៊ី ហើយ។​ ​មាយាទ​​នយោបាយឆ្នាស់តាមទំនើងចិត្ត នឹក​ឃើញថាអី បា្រវគ្មាន​គិតអី​ទាំងអស់​។ ឯលោក កឹម សុខា វិញ មិនមែន​ឆ្នាស់​តាមទំនើង​ចិត្ត​ទេ​ គឺអួតតាមទំនើងចិត្ត។​ លោក កឹម សុខា នេះ អួតតាមទំនើង​ចិត្តណាស់ សុទ្ធតែ​បរទេស​ហ្នឹង​ជួយ​គាត់​។ ហើយ លោក សម រង្ស៊ី ឆ្នាស់​តាមទំនើងចិត្ត អញ្ចឹងដល់​ពេល​សារធាតុ​នយោបាយ​ខុសគ្នា​ហ្នឹង​ វាបង្ហាញឲ្យឃើញថា ទោះបី​ជា​គាត់​ស្ថិត​​នៅក្នុង​សំបកពងមាន់​ថ្មី​ក៏​ដោយ​ ក៏នៅតែមិនមែនជាកូនភ្លោះពិតទេ គឺកូនភ្លោះ​សិប្បនិម្មិត​ទៅ​វិញ​​ទេ។
ឥឡូវយើងមើលទាំងអស់គ្នា កុំឲ្យថាកម្មវិធីយើងចេះតែនិយាយ។ បងប្អូន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​ធា្លប់​តាមដាន លោក កឹម សុខា ហើយ​។​ ថ្មីៗហ្នឹង មិនទាន់យូរខែទេ យ៉ាងច្រើនមួយខែ ​ចាប់​​ផ្ដើម​វិញហើយ​ ។ គេទៅក្រៅប្រទេសរហូតដល់ទៅបារាំង។ ប៉ុន្មានថ្ងៃ​ថ្មីៗនេះទៀត ទៅអំពាវ​នាវ​​សហគមន៍​​អន្ដរជាតិ ឲ្យចូលមកសង្កេតការណ៍​បោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា។ គេបញ្ជាក់​ទៅ​អ្នកគាំទ្រគាត់​ហ្នឹង ថា​បង​កុំភ័យ​ បរទេសតាមខ្ញុំ រឿងនេះគេមិនមែនមកសង្កេតការណ៍​តែ​មួយ​ភ្លែត​​ទេ គេមក​ច្រើន​នាក់​ ហើយយូរថ្ងៃទៀត ហើយរាយគ្រប់ភូមិស្រុក ដើម្បីមកមើល។​ គេ​សុទ្ធតែចោទ គ.ជ.ប ហ្នឹង​លួចសន្លឹកឆ្នោតអីអញ្ចឹង។ ហើយស្រាប់ដល់ងាកមកលោក សម រង្ស៊ី វិញ​ គឺ​ចេញ​ផ្សឹងពី​ កឹម សុខា ទៅ​ជាអំពាវនាវឲ្យបរទេសកុំ​មកចុះសង្កេតការណ៍ទៅវិញ​។
នេះជាព្រឹត្តិការណ៍​ដែលយើងមើលឃើញទស្សនៈពីរនាក់ហ្នឹងខុសគ្នា តើ​ហេតុអី? ។ បើ​សិន​​ជា​រឿងវាពិតដែល កឹម សុខា អួតទៅប្រជាពលរដ្ឋហ្នឹងថា ឈ្នះ ថាដូរ យើងឈ្នះហើយ​ពាក្យ​អស់ហ្នឹង។ បើសិនជាលោក សម រង្ស៊ី ក៏យល់ដូច លោក កឹម សុខា ថាពិតជាដូរមែន ពិតជា​ឈ្នះ​មែន ចុះម៉េចក៏មិនឲ្យបរទេសមកទៅ។ ក្រែងថា គ.ជ.ប ហ្នឹង លួច​សន្លឹក​ឆ្នោត​ឲ្យ​គណបក្ស​​ប្រជាជន​។​ ហើយចុះបើខ្លួនឯងសង្ឍឹម​ថា​​ឈ្នះ កុំឲ្យគេលួច សុំ​ឲ្យ​បរទេស​មក​មើល​មក កុំ​ឲ្យ​បាត់​សម្លេង​។​ ចុះ​ហេតុអីបានជា លោក សម រង្ស៊ី មិនឲ្យបរទេសមកទៅវិញ​។ បានន័យថា លោក សម រង្ស៊ី ទទួលស្គាល់​ថាចាញ់រួចទៅហើយ ហើយទទួលស្គាល់ថា ការ​បោះឆ្នោត​ហ្នឹង ជាការ​ចាញ់​ពិត​ មិនមែន​នរណា​លួចសន្លឹកឆ្នោតទេ។ ពីព្រោះ គាត់ដឹងដែរ​តើ ដូចជា​ការ​ស្ទង់​មតិរបស់​ IRI ក៏គេមើលឃើញពី​ការ​គាំទ្រ​របស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ចំពោះ​ការអភិវឌ្ឍ​ប្រទេស ចំពោះការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស ដោយគណបក្ស​ប្រជាជន មើលទៅ​វាឆ្លុះ​បញ្ចាំង​នឹង​សម្លេង​ឆ្នោតនោះដែរ​។
លោក សម រង្ស៊ី ក៏គាត់ដឹងពីសន្ទុះនយោបាយរបស់គាត់ធ្លាក់ចុះយ៉ាងណា ក៏​គាត់​មើល​​ដឹង​​ដែរ។ ប៉ុន្ដែលើកនេះ លោក សម រង្ស៊ី អត់បានប្រយោជន៍ពីការបោះឆ្នោតទេ ខុសពី ២០០៣ ២០០៨។​ តើ​ដោយសារអី?​ ២០១៣​ នេះ លោក សម រង្ស៊ី អត់មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត និង​ឈរ​ឈ្មោះ​ឲ្យ​​គេ​​បោះឆ្នោត​ទេ។ ដល់អញ្ចឹងការបោះឆ្នោតហ្នឹង អត់មានបានអីទៅគាត់សោះ បានន័យថា​គាត់​​អត់​​អាច​ធ្វើ​តំណាងរាស្ដ្រ​ផងហ្នឹង។ អញ្ចឹងគាត់ដឹងច្បាស់ហើយ អញ្ចឹងចរឹត​លោក សម រង្ស៊ី គឺ​ថា​​ឆ្នាស់​តាមទំនើងចិត្ត គឺថា បើអញមិនបានស៊ី ឈូស​ចោល​មិនបាន​ស៊ី​ទាំង​​អស់គ្នា។ បានន័យថា មិន​ឲ្យ​​គណបក្សប្រឆាំងដទៃទៀត ឬក៏សមាជិក​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏ទៃ​​ទៀត​​ស៊ី​បានទេ​​ គឺ​ត្រូវ​ ឈូស​ចោល​​ទាំង​អស់​ ។​
លោក សត្យា រក្ស​
សំណួរ​៖ ដូច្នេះ បើ​តាមប្រសាសន៍របស់លោកបណ្ឌិតដែលបានលើកឡើង ទាក់ទង​ទៅនឹង​ចរឹត​ឆ្នាស់​​ ហើយនិងមានះរបស់លោក សម រង្ស៊ី ហ្នឹង ជុំ​វិញ​ការ​ឃាឃាំង និង​មាន​ចេតនា​មិនឲ្យ​​អ្នក​​សង្កេត​ការណ៍​អន្ដរជាតិចូលមកកាន់កម្ពុជា គឺមានន័យថា លោក សម រង្ស៊ី បាន​​បង្កប់​ពិសពុល​មួយ ដែល​ចង់លាក់​នូវភាពអាសោចរបស់​ខ្លួន ចំពោះ​លទ្ធផល​នៃការ​បោះឆ្នោត ។​​ចង់​និយាយ​ថា​​​ ពេលដែលអ្នកសង្កេតការណ៍អន្ដរជាតិ អញ្ជើញមកគ្រប់ច្រកល្ហក ទូ​ទាំង​​ប្រទេស​កម្ពុជា​ គ្រប់​ស្ថានីយ៍​បោះឆ្នោតទាំងអស់ គេនឹងបានមើលឃើញថា គណបក្ស​សម​ រង្ស៊ី ពុំមាន​សម្លេង​គាំទ្រ​ គឺ​​គាត់ចង់​លាក់នូវភាព​អាម៉ាស់ហ្នឹង លោកបណ្ឌិត​ចង់មាន​ប្រសាសន៍​​រឿង​ហ្នឹង ឬយ៉ាងម៉េច​?​
លោក​បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ​
ចម្លើយ​៖ ទីមួយ គឺគាត់អត់បានប្រយោជន៍អីទេ។ ទីពីរ ក្នុងន័យគណបក្សរបស់គាត់ គឺ​​ទោះបី​​ជា​​គាត់​ដូរ​​ប្រធាន​គណបក្សសម រង្ស៊ី មកប្រធានគណបក្សរួមគ្នាជាមួយ កឹម សុខា ក៏​គាត់​​ដឹង​ថា​ ជួស​ជុល​វា​មិនកើតដែរ។ កាល​ដែលគាត់ឈរឈ្មោះក្នុងនាម​ប្រធានគណបក្សសម រង្ស៊ី វាបាក់​មុខ​​អស់​ហើយ ដូច្នេះ​ឈរម្ដងទៀត ក៏អត់ប្រយោជន៍​ដែរ​។ អញ្ចឹងបានជា​គាត់​បង្ខំ​ចិត្ត​រួម​​ជាមួយ​​លោក កឹម សុខា បង្កើតសំបកពងមាន់ថ្មី ។ បានន័យថា ជាសម្ព័ន្ធភាពគណប​ក្ស​នយោបាយ​​​ថ្មី​។ យ៉ាងហោចណាស់ ក៏អាចរក្សាស្ថានភាពកុំឲ្យដាំដូងដែរ​។​ ប៉ុន្ដែឥឡូវនេះ គាត់​ដឹង​ថា​ វាអត់ជួស​ជុល​បានទេ។ ដោយសារ​ វាអត់ជួសជុលបាន សូម្បី​តែឲ្យ​បរទេស​មកដាក់​សម្ពាធ​​ឲ្យ​ លោក សម រង្ស៊ី មក​ចូលរួមបោះឆ្នោត ក៏ដាក់អត់បានទៅហើយ។ អញ្ចឹង​គាត់​មាន​តែ​វិធី​​មួយ​ទៀត​ដែល​ថា ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ការអង្កេតការណ៍​អន្ដរជាតិមើលឃើញថា ការបោះឆ្នោត​ហ្នឹង រលូន​ល្អ​នោះ។ ឯរឿងអន់ គឺ​អន់​ គណបក្សរបស់ លោក សម រង្ស៊ី ខ្លួន​ឯងទេ​ ដែល​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​អត់​គាំទ្រ​ហ្នឹង។ អញ្ចឹងលោក សម រង្ស៊ី ដឹងខ្លួនហើយ គឺលាងមុខទុកមុន គឺនិយាយ​បង្ការ​ទុកមុន​កុំ​ឲ្យ​គេ​ដឹង​ពីភាព​អន់​របស់​ខ្លួន​។ ពីព្រោះ លោក សម រង្ស៊ី ដឹងច្បាស់ណាស់ថា ប្រជា​​ពលរដ្ឋ​​កាល​ពីមុនៗ​បោះឆ្នោតឲ្យគាត់ ដោយ​គេជឿថា គាត់ជា​បុគ្គលម្នាក់​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​ទៅលើ​បរទេស និយាយ​មានទឹក​មាត់ប្រៃ បរទេស​ជឿ អាចមកជជែក​ជាមួយ​ប្រមុខ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ ដើម្បី​សម្រួល​ករណី​ខ្លះ​ដល់​ លោក សម រង្ស៊ី។ ហើយទិដ្ឋភាពពីមុនមក យើងឃើញ​ថា មានការ​សម្រប​សម្រួល​ខ្លះ​ដែរ​។ តែឥឡូវនេះ ៣ ឆ្នាំ​ជាង​មកហើយ លោក សម រង្ស៊ី ដែលសន្យាថា គាត់នឹង​មក​កម្ពុជា​ឆាប់ៗ​ហ្នឹង​ វាអត់ឃើញ​មានអីសោះ​។ អញ្ចឹងលោក សម រង្ស៊ី ដឹងថា បើទាញ​ប្រជាប្រិយភាព​តាម​ការ​អូសទាញ​បរទេសឲ្យ​នាំ​គាត់​​មក​ស្រុកខ្មែរហ្នឹង វាអស់ត្រឹមថ្ងៃដែលលោក អូបាម៉ា មក​កម្ពុជា​ហ្នឹង​ឯ​ង​។​ មកភ្នំពេញ គឺអត់មានឃើញ​លោក សម រង្ស៊ី តោងកន្ទុយមកផងហ្នឹង។ អញ្ចឹង​បានន័យថា​ គាត់ដឹង​ថា​ប្រជាពលរដ្ឋ លែង​ជឿ​គាត់ទៀត​ហើយ ទឹកមាត់គាត់​សាបហើយ។
លោក សត្យា រក្ស​
សំណួរ​៖ ទាក់ទងទៅនឹងការលើកឡើងរបស់លោក សម រង្ស៊ី នេះផងដែរ ដែលពុំ​​មាន​ចេតនាល្អចំពោះដំណើរការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ដែលនឹងប្រព្រឹត្តនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៣។ តើអំណះអំណាង​ និងការអំពាវនាវរបស់ លោក សម រង្ស៊ី ហ្នឹង លោកបណ្ឌិត​មើល​​ឃើញ​​ថា វាមានប្រសិទ្ធភាពទេ សម្រាប់បណ្ដាប្រទេសនានា ដែលគេស្ម័គ្រ​ក្នុង​ការ​សង្កេតការណ៍ ​ហ្នឹង​​?
លោក​បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ​
ចម្លើយ​៖ ​ត្រង់ហ្នឹង យើងអាចឲ្យប្រជាពលរដ្ឋថ្លឹងជាមួយយើងទាំងអស់គ្នា កុំឲ្យថា​យើង​ចេះ​តែ​ថាភូត​​គាត់​ ឬក៏ទាញគាត់។ ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់គ្នាថ្លឹងជាមួយយើង កាល​ដែល​លោក សម រង្ស៊ី ​ប្រើ​វិធី​ទប់​ស្កាត់​​កុំឲ្យ​លោក អូបាម៉ា មកកម្ពុជាហ្នឹង យើងឃើញថា ទប់វាមិនកើតទេ ព្រោះ​លោក​ អូបាម៉ា ​មិនមែនប្រធានលោក សម រង្ស៊ី ទេ លោក អូបាម៉ា ជាប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។​ គេ​ការ​ពារផលប្រយោជន៍​ប្រជាជនអាមេរិក និង​ផលប្រយោជន៍​​ប្រទេសអាមេរិក​ គឺ​ មិនមែន​​ទៅ​​ការ​ពារផលប្រយោជន៍ លោក សម រង្ស៊ី ឯណា អញ្ចឹង​ទប់មិនឈ្នះទេ។ ដល់អញ្ចឹង​លើក​នេះ គាត់​លេង​​អាល្បែងហ្នឹងទៀត ដើម្បីបំភន័្ត​ប្រជាពលរដ្ឋមួយសារ​ទៀត តែការ​បំភន្ត័​នេះ មិនមែន​​បំភន្ត័​​ដើម្បីថាគាត់ឈ្នះទេ គឺ​បំភន្ត័​ថាគាត់អត់បានចាញ់ ពីព្រោះ​គាត់អត់​បាន​ឈរ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​ទេ​ ហើយ​អន្ដរជាតិ​អត់បាន​មក​មើល​។​ រឿងតែប៉ុណ្ណេះទេ​​ នៅក្នុង​រឿងបំភន្ត័​កុំ​ឲ្យ​គេ​ទទួល​ស្គាល់​ថា​គាត់​ចាញ់​ប៉ុណ្ណឹង​ឯង​។ ការ​បំភន្ត័​នេះ គឺជាការ​បំភន្ត័​ដើម្បីគាត់យកលេសថា គាត់​អត់​បាន​ចាញ់​ គឺដោយសារមូលហេតុ​ ក ខ គ ឃ ង អញ្ចឹងទៅ។ ដល់​ងាកមកលោក កឹម សុខា គាត់​​ប្រើ​វិធីបំភន្ត័​ផ្សេង។ លោក សម រង្ស៊ី បំភន្ត័​តាមរយះ​​យកបរទេសមកបិទបាំងតាមបែបផ្សេង លោក កឹម សុខា បំភន្ត័​តាមវិធី​អួត​ថា​ ឈ្នះៗ បរទេស​ស្រឡាញ់​គាត់ ជឿគាត់ គាំទ្រគាត់។ លោក កឹម សុខា ថាឈ្នះ ប៉ុន្ដែ​ លោក កឹម សុខា ដាក់​សំណួរពី​ គ.ជ.ប អញ្ចឹងលោក កឹម សុខា ចាប់ផ្ដើម​រេ​ហើយ​ ចាប់ផ្ដើម​ទាល់​ហើយ​​។ ដល់ចាប់ផ្ដើម​ទាល់ ​ពួកគាត់ហ្នឹង​​ធ្វើ​វិទ្ធង្សនា​ ឬ​យុទ្ធនាការ​ចោទ​ប្រកាន់​ វាយប្រហារ គ.ជ.ប ថាជាស្ថាប័ន​នយោបាយគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មិនមែន​ជា​ស្ថាប័ន​បច្ចេកទេស​ លោក កឹម សុខា គាត់​ខូច។
ដល់​អញ្ចឹងគេហៅថា កាំបិតចិតដងឯង។ នៅពេលដែលគាត់ទៅចោទថា គ.ជ.ប អា​ក្រក់​អញ្ចឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ធ្វើម៉េចនឹងជឿ បើ គ.ជ.ប អាក្រក់ធ្វើម៉េច កឹម សុខា ឈ្នះឆ្នោត យើង​គិត​​ឲ្យជ្រៅ​​​​បន្ដិចមើល។ ដល់អញ្ចឹង កឹម សុខា ភូតខ្លួនឯង ដឹងច្បាស់ដូចតែ សម រង្ស៊ី ដូចគ្នា ។ កឹម សុខា ដឹងថា មិនអាចឈ្នះគណបក្ស​ប្រជាជនទេ ប៉ុន្ដែគាត់ត្រូវតែភូត ដល់គាត់​ទៅភូត​កាំបិត​​ចិត​​ដងឯង នៅត្រង់ថាគាត់បានភូតប្រជាពលរដ្ឋថា គ.ជ.ប បន្លំសន្លឹកឆ្នោត។ អញ្ចឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​​សួរ​ថា​ តើ​ឈ្នះម៉េចនឹងកើត បើ គ.ជ.ប ខាង​គេ​។ ដល់អញ្ចឹង​ កឹម សុខា ចេញ​ពាក្យ​មួយទៀត ខ្ញុំ​បាន​​និយាយជាមួយបរទេសហើយ ជាមួយសហគមន៍​អន្ដរជាតិ ខ្ញុំទើបតែ​មក​ពីបរទេស​ថ្មីៗហ្នឹង កឹម សុខា និយាយអញ្ចឹង។ ថាអន្ដរជាតិគាំទ្រសំ​ណូម​ពរ​ខ្ញុំគេនឹងចុះ​មក​អង្កេតការណ៍​ ៦ខែ មុន​ការ​​បោះឆ្នោត គេនឹងមើលស៊ីជម្រៅ មិនមែនមកខ្លីៗអញ្ចឹងទៅ។ តាមពិត​ជាវិធីដោះទាល់ អួត​ច្រើន​​ៗ​​ចាញ់​អាត្មា។ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ​សួរភ្លាម​អញ្ចឹង​ទៅ​ដោះសារ​ ពីរនាក់ហ្នឹងចេញមកខុសគ្នា មួយ​ឆ្នាស់តាមទំនើងចិត្ដ មួយអួតតាមទំនើងចិត្ត ។ កាំបិត​វាចិត​ដងឯងអញ្ចឹង។
លោក សត្យា រក្ស​
សំណួរ​៖ ទាក់ទងទៅនឹងអំនួតរបស់លោក កឹម សុខា នេះ សូម្បីតែមេគណបក្សសម រង្ស៊ី ក៏​ធ្លាប់​ចាត់​ទុកដែរ​ថា កឹម សុខា នេះជាជើងឯក​ខាងអួត​ពី​អង្កាល នេះ​គឺ​ជាការ​លើក​របស់​ សម រង្ស៊ី​​ ពេល​ដែល​​គេមិនទាន់​ចុះ​សម្រុង​នឹង​គ្នា​នោះ​។ តែ​ឥឡូវហ្នឹង ក៏មិនប្រាកដថា​ចុះ​សម្រុង​គ្នា​​ផង​ដែរ គឺជាជើងឯក​ខាងអួតដែលជាប្រសិទ្ធិនាម​ដែល​គណបក្សសម រង្ស៊ី គេ​ប្រគល់​​ឲ្យ កឹម សុខា។
ទាក់ទងទៅនឹងប្រាក់ខែកម្មករ ១៥០ ដុល្លារ ដែល​ឥឡូវហ្នឹងពេលខ្លះគេថា ឡើងដល់​ ២០០ ដុល្លារទៀត។ មន្ដ្រីរាជការ ១លាន ចាស់ៗអាយុ ៦៥ ឆ្នាំ ហ្នឹង ១០ ដុល្លារ ប៉ុន្ដែគាត់​បែរ​ជា​អួត​ថា​ ត្រកួនមួយគីឡូក្រាមជាង ១០ដុល្លារ អញ្ចឹងត្រង់ហ្នឹងគឺច្រឡំបល់​មួយទៀតហើយ។
អញ្ចឹងត្រង់ចំណុចនេះ ​ខ្ញុំចង់ឲ្យលោកបណ្ឌិតជួយបញ្ចេញ​យោបល់ផងដែរ ដោយសារ​​តែ​​លោកបណ្ឌិតបានលើក​ឡើងពីភាពអស់សង្ឃឹមរបស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​នៅ​កម្ពុជា​។​ ទាំង កឹម សុខា ក៏ជាមនុស្សដែលកំពុងតែអស់សង្ឃឹម ទាំងលោក សម រង្ស៊ី ក៏​ជាមនុស្ស​ដែល​​កំពុង​​តែ​អស់​សង្ឃឹម​ដូច​គ្នា​ ចំពោះជោគជ័យ ឬក៏ការ​ដណ្ដើមប្រជាប្រិយភាពក្នុងថ្ងៃ​បោះឆ្នោត។ លោកបណ្ឌិត​យល់​ឃើញ​ថា តើដោយសារតែភាពអស់សង្ឃឹមដែលគាត់​ពុំបាន​ឃើញសញ្ញាណាមួយរឿងថា អាចនឹងយកឈ្នះគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានទេដឹង បាន​ជាគាត់សន្យា​ជ្រុល​ហួសហេតុ​បែប​នេះ​​?​​
លោកបណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ​
ចម្លើយ៖ ទស្សនៈវិភាគរបស់លោក សត្យារក្ស គឺស្រដៀងគ្នា​ និង​​ការ​ពិចារណា​​របស់​​​ប្រជាពលរដ្ឋដែរ​ គឺ​​ស្រដៀងគ្នា។ កាលដែលគាត់លេង​​ល្បិចកាលបោះឆ្នោត​ ឃុំ សង្កាត់ គឺ​ កឹម សុខា អួត​ជ្រុល​ដោយសារខ្លួនឯងនឹកឃើញថា វាមិនអាចឈ្នះបានធ្វើមេឃុំណាមួយទេ។ អញ្ចឹង​គាត់​​អួត​​ហ្នឹងវាហួសដែលថា​ ឃុំមានមជ្ឈមណ្ឌលកសិកម្ម មួយភូមិមាន​មត្តេយ្យ​សាលា​មួយ ហើយ​ឃុំ​​​យ៉ាង​ហោចណាស់ក៏មាន ៥ ភូមិ មត្ដេយ្យសាលា ៥ ដែរ​​។ កឹម សុខា អួត​អញ្ចឹង​ទៅ​ ឬ​ក៏​សន្យា​អញ្ចឹង​ទៅ ក៏​​មិនជាប់ឆ្នោត ក៏​មិនបំពេញកិច្ចសន្យាដែរ។
អញ្ចឹងដូចលោក សត្យារក្ស បានទាញអញ្ចឹង ឥឡូវនេះសន្យាអញ្ចឹងទៀត​ហើយ​។​ ទោះ​សន្យា​ប៉ុន្មាន​​រយ​បា្រក់ខែកម្មករ សន្យាឲ្យនេះឲ្យនោះ ក៏គាត់មិនឈ្នះ​ដែរ​។​ដូច្នេះ​វាអត់​ជាប់​​ពាក់ព័ន្ធ​រឿង​ជំពាក់កិច្ច​សន្យា​ទេ។ ព្រោះ កឹម សុខា ដឹងច្បាស់​ថាមិនឈ្នះទេ ប៉ុន្ដែ​ការសន្យា​​របស់​លោក កឹម សុខា សម្រាប់ការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ និងសម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​ជាតិ​ហ្នឹង វាមាន​គោលដៅ​ និងផល​ប្រយោជន៍​ខុសគ្នា។ គោលដៅឃុំសង្កាត់ កឹម សុខា គាត់​អត់ចង់​បាន​ប្រយោជន៍​ពី​ឃុំសង្កាត់​ទេ។ អញ្ចឹង​គាត់​សន្យាដោយគ្មានការទទួលខុសត្រូវ ឲ្យវា​រួច​ទៅ តែ​ដល់​វា​ចៃដន្យ​ វាជាប់បាន​ ១៨ កៅអី ធ្វើឲ្យគាត់​កេងយកចំណេញ​រឿងហ្នឹង។ ធ្វើ​ឲ្យ​រំភើប​​ថានឹងអាច​បាន​សន្លឹក​ឆ្នោត​ល្អដែរ​នៅបោះឆ្នោតជាតិ​ដើម្បីដាក់សម្ពាធទៅលោក សម រង្ស៊ី ទេ។ អញ្ចឹង​ហើយ​បាន​ ១៨ ឃុំ នេះមិនមែនជា​ ១៨ ឃុំ​ដាក់​សម្ពាធ​ទៅ​គណបក្ស​ប្រជាជន​ទេ ព្រោះ ១៦៣០ ឃុំជាង ហើយ​បានតែ ១៨ តែ ១ភាគរយជាង​ហ្នឹង។ ហើយរឿងអី​ទៅដាក់​សម្ពាធ​អ្នកដែល​គេ​ឈ្នះដល់ ៩៩ ឬ ៩៨ ភាគរយនោះ វាទៅមិនរួច។ អញ្ចឹងគាត់យក ១៨ ឃុំហ្នឹង ទៅដាក់សម្ពាធ សម រង្ស៊ី។​ ម៉េច ល្មមចងសម្ព័ន្ធភាពល្មមស្រលាញ់​គ្នា​បានឬ​នៅ។ ប៉ុន្ដែទន្ទឹម​នឹងគាត់​មាន​មោទនភាព​ នឹង​នយោបាយ​ដែល​គាត់​ឈ្នះការបោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​​ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ សម រង្ស៊ី ហើយ កឹម សុខា ក៏​ជាប់​ជំពាក់​ដែរ​។ យើងមិនបាច់និយាយអីទេ គ្រាន់​តែ​ប្រមូលរកកុំព្យូទ័រ ហើយនិងម៉ាស៊ីនកូពី សម្រាប់ ១៨ ឃុំ កឹម សុខា ចង់​ប្រកាច់ប្រកិន ដើរបោក​លុយគេនៅក្រៅប្រទេសនោះ ហើយ​សរុប​ទៅ​អស់​តែ​ មួយម៉ឺន ពីរម៉ឺន ហ្នឹង សម្រាប់ ១៨ ឃុំ កុំព្យូទ័រ មួយគ្រឿងក្នុងមួយឃុំនោះ។ ចុះ​នៅ​ជំពាក់​រឿង​ឡាន។​ ឡាន​មិនចាំបាច់​ទិញ​អាថ្លៃ​ទេ ទិញតែឡានមួយ ២៥០០ ទៅ ៣០០០ ក៏​បាន​ដែរ​។ ១៨ ឃុំ តើ​ប៉ុន្មានម៉ឺន យើង​គិត​មើល ប៉ុន្មាន​ម៉ឺន ហើយ កឹម សុខា ទៅរកលុយឯណាបាន មិន​ទៅ​បោកគេ។ ហើយសព្វថ្ងៃនេះ ឡាន​ទិញ​បាន​ប៉ុន្មាន មិនទាន់គ្រប់ ១៨ ឃុំទេ ហ្នឹង​មិនទាន់​និយាយ​ពី​សង់​មត្តេយ្យ​សាលា​ផង។​ ដូច្នេះ កឹម សុខា កំពុងតែដោះការជំពាក់ហ្នឹងរួចហើយ ហើយ​ឥឡូវ​នេះ គាត់គិតថា គាត់យក​សម្ពាធហ្នឹងដាក់ទៅ សម រង្ស៊ី ប៉ុន្ដែដល់ពេល​គាត់ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ទៅរក​លុយ​ពីរូបភាព​រួមជាមួយ សម រង្ស៊ី ដើម្បី​មក​ដោះបញ្ហាជំពាក់ឃុំសង្កាត់អត់បាន កឹម សុខា ទៅ​បារាំង​កាល​មុន ​នៅសល់តែ ៨០០ យូរ៉ូ គឺ​ប្រហែល​​តែ ១ពាន់ដុល្លារ ទៅ​ដោះអី​ចេញ​។​
ដល់ឥឡូវនេះ ចូលដល់បោះឆ្នោតជាតិ កឹម សុខា សន្យាទៀតហើយ ដោយ​សារ​គិត​ថា វា​គ្មាន​ចៃដន្យឈ្នះទេ។ ចៃដន្យឈ្នះម៉េច គ្រាន់តែរឿង សម រង្ស៊ី និង កឹម សុខា ការរៀបចំ​បញ្ជី​​បេក្ខជនហ្នឹង មិនដឹងជាវ៉ៃគ្នាបាក់បង្អួចបាក់ទ្វារយ៉ាង​ម៉េចផង បាក់គ្រែ​បាក់អី​អស់ហើយ​មិនស្រួល​​ហ្នឹង​ ​និយាយអញ្ចឹងឃើញបញ្ហាមួយបាត់ហើយ។ អញ្ចឹង កឹម សុខា ត្រូវលេង​មួយក្បាច់​​ទៀត​សន្យា​ឲ្យ​​ហួស​ ព្រោះដូចលោក សត្យារក្ស បានលើក​ការសន្យាហ្នឹង​ដែលវា​មិនអាច​ក្លាយ​ជាការ​ពិត​នោះ ​ដូច្នេះ​ វាគ្មានជាប់ជំពាក់អ្វីទេ​។ ព្រោះគាត់​សន្យា​បងប្អូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​គិតទៅ មិនមែន​គាត់​​សន្យា​ថា បើគាត់ជាប់ជាតំណាងរាស្ដ្រ នឹងឲ្យលុយ​បងប្អូន​ចាស់ៗ​ម្នាក់ ១០ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ខែ​ទេ​ គាត់មិន​សន្យាអញ្ចឹងទេស្ដាប់ឲ្យច្បាស់ ទាល់តែគាត់​ធ្វើ​នាយករដ្ឋមន្ដ្រី​ ទើបបាន ១០ ដុល្លារ​ណា​ និយាយ​គ្នាឲ្យច្បាស់។
អញ្ចឹងបើ កឹម សុខា ជាប់ជាតំណាងរាស្ដ្រ ហើយប្រពន្ធលោក កឹ​ម សុខា ជាប់​ជា​តំណាង​រាស្ដ្រ​ទៅទៀត គឺបងប្អូន​នៅតែគ្មាន ១០ ដុល្លារដែរ។ ចាំចំណុចហ្នឹងឲ្យច្បាស់ មើល​ចំណុច​​ហ្នឹង​​ឲ្យច្បាស់ អញ្ចឹង ទីមួយ កឹម សុខា បាន ២ពាន់ដុល្លារ ប្រពន្ធ ២ពាន់ដុល្លារ ៤ពាន់​សម្រាប់​​រស់​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់គេ​មុន​ នេះ​​ប្រសិនបើឈ្នះ​។ ចំណែក​រឿង ១០ ដុល្លារ​ចាំ​ដល់​សេះ​ដុះស្នែង ទៅ​។ អញ្ចឹងបងប្អូន​ត្រូវ​ចាំឲ្យច្បាស់ កឹម សុខា បញ្ជាក់ហើយ អញ្ចឹង​ការសន្យា​របស់ លោក កឹមសុខា គឺ​ជា​ការសន្យាដែលគ្មានថ្ងៃចៃដន្យកើតមាន។ អញ្ចឹងហើយ​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​នយោបាយរវាង កឹម សុខា និង សម រង្ស៊ី គឺស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពខុសគ្នា កឹម សុខា ឈរ​នៅត្រើយម្ខាងនៃសមុទ្រ ឯ សម រង្ស៊ី ឈរនៅត្រើយម្ខាងទៀតនៃសមុទ្រ​។
-មតិ​លោកសត្យា រក្ស​
នៅក្នុងឱកាសនេះ ខ្ញុំក៏ចង់ជម្រាបជូន​បងប្អូនដែរ ជាពិសេស​គឺបងប្អូន​ដែល​កំពុងតែ​ដោច​រោយ​ជាមួយ​ កឹម សុខា ទាំងងងឹតងងុលនោះ។​ បងប្អូនគួរតែភ្ញាក់រលឹក ហើយអ្វី​ដែលខ្ញុំ​បាន​​ផ្ដែផ្ដាំ​​​សុំឲ្យភា្ញក់រលឹក​ គឺនៅ​ត្រង់ថាមិន​ចង់ឃើញ​បងប្អូន​ចំណាយពេល​វេលាដែល​អត់​ប្រយោជន៍​។ ពីព្រោះថាសញ្ញានៃការឈ្នះ​របស់​ កឹម សុខា ក្ដី ឬក៏សញ្ញានៃការឈ្នះរបស់ សម រង្ស៊ី ក្ដី មកទល់ម៉ោងនេះ គឺអត់ទាន់មានសញ្ញាណា​មួយដែលថា ឆ្ពោះទៅរកការឈ្នះ ឬក៏ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ជោគជ័យ​នោះនៅឡើយទេ។ ហើយមួយទៀត​សូមបងប្អូនចងចាំថា បក្សដែល​គេថា​នឹង​បង្កើត​ថ្មីនេះ​ វាគ្រាន់តែជាសំបកមួយទេ ហើយអ្នក​ដឹកនាំគឺដដែល។ ហើយអ្នកទាំងពីរនេះទាំង សម រង្ស៊ី ទាំង កឹម សុខា ក្ដី មិនមែនមនុស្សមិន​ធ្លាប់​ចាញ់ឆ្នោត​ទេ ចាញ់ឡើងជ្រេញ មុខ​ដដែលៗ​ ការឃោសនាក៏​ដដែលៗ។​ និយាយឲ្យចំបើគេហៅ​ថា ចាញ់ៗឡើងអស់សាច់ លោកបណ្ឌិត​ គឺអស់សាច់រលីងគួរណាស់បើដឹងថា ខ្លួនអន់ សម រង្ស៊ី ក្ដី កឹម សុខា ក្ដី បើដឹងថា​ខ្លួន​​អន់​ហើយ វាគួរណាស់តែលាចេញពីមេបក្សទៅ ទុកឲ្យក្មេងៗជំនាន់​ក្រោយគេ​ធ្វើការ​ម្ដង​ទៅ ក្រែង​អាចមានប្រជាប្រិយភាពជាងខ្លួន ឬក៏គណបក្សប្រឆាំងនៅកម្ពុជា​គ្មាន​អ្នកដែល​ស្នង​ទេ គ្មាន​យុវជន​ទេ បានជា​ទុកឲ្យអ្នកចាញ់ហើយនិងដឹងថា ចាញ់ហើយហ្នឹង ចេះ​តែរុញ​ឲ្យ​ឡើង​ប្រកួតនេះ ហើយ​បើប្រដាល់គេទះងាប់ហើយ​។
អញ្ចឹងជុំវិញព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីបន្ដទៀត ដោយសារតែគណបក្សប្រឆាំងនេះ គឺកំពុង​តែសាប​​ព្រោះ​នូវ​ល្បិចកល​នៃការបោកប្រាស់គ្រប់ប្រភេទតែម្ដង។ ហើយ​និយាយឲ្យ​ចំ​ទៅ​ការ​បោក​ប្រាស់​​របស់ពួកគាត់​ដដែលៗ ហើយទង្វើខុសឆ្គងរបស់គាត់ហ្នឹង គឺដដែលៗទៀត ។
លោក​ សត្យា រក្ស​
សំណួរ​៖ ថ្មីៗនេះ លោក គង់ គាំ ដែលគេហៅថាជាប្រធានចាំផ្ទះប្រធានស្ដីទីអីនេះ ឬបើ កឹម សុខា គាត់ហៅ គង់ គាំ ប្រធាន​ទីងមោង​ ហើយអនុប្រធានទីងមោង​​។ មុន​នឹង​និយាយ​​អី​ទាល់តែ​សុំ​យោបល់ពីគេសិន បានហាន​និយាយគ្មានអំណាចសិទ្ធិអីទេ ទូងៗដូ​ច​ស្គរ​នៅ​ចាំផ្ទះ​ទេ ហ្នឹងខ្ញុំនិយាយតាម កឹម សុខា ទេ​។ អញ្ចឹង​ប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ គេកំពុងតែ​យក​គម្រូ​តាម​លោក សម រង្ស៊ី យក​ពាក់​កណ្ដាល​ ឃើញរបៀបទៅអើត​អើម​ព្រំដែនអីនោះ​ណា ហើយ​ប្រកាស​ថា​ខ្លួន​ជា​អ្នក​ស្នេហា​ជាតិ​ទៀត​ហើយ​។
អញ្ចឹងទង្វើនេះ លោកបណ្ឌិតមានអីដើម្បីជាការពន្យល់ទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ហើយ​ទុក​ជា​បទពិសោធន៍ និងទុកជាមេរៀនខ្លះ ក្រែងលោក គង់ គាំ គាត់អត់យល់ដឹងអំពីច្បាប់ ឬក៏​មិន​​បាន​​ស៊ី​ជម្រៅ​ទៅនឹ​ង​តួនាទី​នៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋនោះ?
លោក​បណ្ឌិត​ ឈឹម ផលវរុណ​
ចម្លើយ​៖ មេ​បក្ស​ដែល​ស្នងពីលោក សម រង្ស៊ី ដែល​លោក កឹម សុខា ហៅថា​អនុប្រធានទី​ង​មោង​នោះ​ ឥឡូវនេះ​បានឡើងទៅជាប្រធានទីងមោង​ហើយ​។​ ប្រធានទីងមោង​នេះ​ តែងតែនិយាយ​ដោយភ្លេចគិតអំពីសាវតា​របស់ខ្លួន​ គឺ​មានន័យ​ថា​ នៅពេលដែលខ្លួន​កាន់​កាប់គណបក្ស​ហើយ​ ហើយ​ សម រង្ស៊ី លែងជាប្រធានបក្ស​ក៏ដោយ​ នៅពេលដែល​មានរឿង​នៅ​ផ្ទៃក្នុង​​គណបក្ស​ ក៏នៅតែ​កាន់ក្រដាស​​ទៅ​សុំ​យោបល់​ លោក សម រង្ស៊ី នៅបារាំង​ដែរ​។​ ប៉ុន្តែ​ មិនទាន់បានទៅដល់​ជួប​ សម រង្ស៊ី ផង​ ក៏ត្រូវ​កូនចៅ​នៅក្នុង​គណបក្ស​នេះ​ ដែលមានឥទ្ធិ​ពល​​ ខ្លាំងជាង​មេបក្ស​ទីងមោង​នេះ​ បានទូរស័ព្ទ​ទៅលោក​ សម រង្ស៊ី​ ដើម្បីដេញ​ចោល​ ឬក៏​ព្រមាន​​ដល់​ពួក​ដែល​ចង់ងើបបះបោរ​នៅផ្ទៃ​ក្នុង​បក្ស​រួចទៅហើយ​ ដោយលោកប្រធាន​ទីងមោង​ មិនទាន់​បាន​ដឹង​ ហើយ​​ដែល​​ចង់​ការពារ​អ្នក​ចង់​​បះបោរ​ក្នុងបក្ស​ទាំង​នោះ​។​ ដោយ​សារ​គាត់​មិន​ស្គាល់អំពី​សាវតា​ខ្លួន​បែបនេះ​ហើយ ទើប​គាត់ក្លាយទៅជាប្រធានទីងមោង​ ហើយ​បាន​ដើរទៅចោទ​គេ​ ថាគេ​ចំ​ណុះអ្នកនេះ​ ឬអ្នកនោះ​ ជាដើម​។​
ឥឡូវនេះ​ ប្រធានទីមោង​នេះ​ បានទៅធ្វើ​​របៀប​ សម រង្ស៊ី​ ទៀតហើយ​​​​។ កាលលោក សម រង្ស៊ី​ គឺគាត់ទៅដកបង្គោល​ ចំណែក​មេបក្ស​ទីងមោងនេះ​មិនហ៊ាន​ធ្វើ​ឲ្យដូច សម រង្ស៊ី​ ទេ​ គឺនៅ​ញញើត​ខ្លាច​ច្បាប់​ខ្លះដែរ​។​ យើង​សូម​ផ្តាំទៅលោក​ប្រធានទីងមោង​ថា​ រឿង​បង្គោល​ព្រំដែន​​នេះ​ គឺធ្លាប់មានបទពិសោធន៍​ពេលដែល លោក សម រង្ស៊ី​ បានធ្វើ​ គាត់​បាន​ទៅ​ញុះញង់​​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​ឲ្យ​មក​ប្រព្រឹត្តិជាមួយគាត់​ ដោយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ លោកមិនបានដឹង​អំពី​ផ្លូវច្បាប់​ថា​អាច​ជាប់​ទោស​។ ដូច្នេះ​សង្ឃឹម​ថា​ លោក ប្រធានទីងមោង​ពេលនេះ​ មិនធ្វើ​ឲ្យ​ប្រឡាក់ប្រឡូក​ទៅដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទេ​ គឺ​ទុកឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​រកស៊ី​មុខរបរ​របស់​ពួកគាត់​ ដើម្បី​ជីវភាព​គ្រួសារ​គាត់ទៅចុះ​។ ប្រសិនបើ​លោក​ប្រធាន​ថ្មីនេះ​ គាត់​ចង់ជាប់​គុគ​ ជាប់ច្រវ៉ាក់​ ឬចង់ឲ្យតុលាការ​ផ្តន្ទាទោស​គឺ​ជាប់​តែលោក​ម្នាក់​ទៅចុះ​ និង​សូមឲ្យ​បងប្អូន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​គិត​ថា​មុននឹងធ្វើអ្វីគឺត្រូវគិត​អំពី​អធិបតេយ្យភាព​របស់ប្រទេស​ គិត​អំពីផ្លូវច្បាប់​ និង​គិត​​អំពី​អ្វីដែល​ជា​សម្បត្តិ​សាធារណៈ​​ និង​មិនត្រូវធ្វើតាម​ការ​ចញ្ចើចបញ្ជោរ​របស់​អ្នក​នយោបាយ​​ទុច្ចរឹត​​ឡើយ​ ពីព្រោះ​​វាអាច​ធ្វើឲ្យ​បងប្អូន​​ប្រឈម​ជាមួយ​​ច្បាប់​​។​
រឿងនេះ​​ ប្រសិន​បើ​​មេបក្ស​ទីងមោង​ ដែលជាសមាជិកព្រឹទ្ធ​សភា​ និង​​អ្នក​តំណាងរាស្ត្រ​ សម រង្ស៊ី និងតំណាងរាស្ត្រ​ កឹម សុខា​ ដែល​ទៅជាមួយគ្នា​នោះ​បានប្រព្រឹត្តិ​នូវ​ការបំផ្លាញ​បង្គោល​ព្រំដែនទៀត​នោះ​ គឺ​ប្រាកដ​ជា​មិនអាច​ឲ្យ​លោក អូបាម៉ា​ ជួយ​ ឬប្រទេស​បារាំង​ជួយ​បានទេ​ គឺបណ្តា​ប្រទេស​នៅសហគមន៍​ អឺរុប​ក្តី​ គេ​មានតែជម្រុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដាក់​​ទោស​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​ ទៅលើអ្នកទាំងអស់នោះ​ថែមទៀត​។​
លោក​ សត្យា រក្ស​
សំណួរ​៖ ទាក់ទង​និងរឿង​ព្រំដែននេះ​ យើងឃើញថា​អស់លោក​បក្ស​ប្រឆាំង​កំពុង​តែ​បន្លឺ​សម្លេង​​ថា​ខ្លួន​ស្រឡាញ់​ខ្លាំងណាស់​ ហើយ​ថា​ខ្លួនចង់​ការពារ​ ចង់​ថែរក្សា​ ចង់អភិវឌ្ឍ​ នឹងរឿងព្រំដែននេះខ្លាំងណាស់​។ ប៉ុន្តែ​មកទល់​ពេលនេះ​ តើអ្វីទៅ​ដែលជាសមិទ្ធផល​ ឬជា​ស្នាដៃ​​​ដែល​បក្ស​​ប្រឆាំង​​បាន​​កសាង​ ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​​នៅក្នុងការ​ការពារ​អធិបតេយ្យភាព​ ការពារ​បូរណភាពទឹកដី​ ការពារ​នូវអ្វីដែលជាបំណងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ​ ដើម្បីជាមរតក​សម្រាប់​មនុស្ស​​ជំនាន់ក្រោយ​ដូចការអះអាងរបស់ពួកគេដែរឬទេ?​
លោក​បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ​
ចម្លើយ​៖ ប្រសិន​បើ​គណបក្ស​ប្រឆាំងពិតជាស្រឡាញ់ទឹកដី​ ស្រឡាញ់​ប្រទេសជាតិ​ពិត​មែន​ នៅពេលដែលកម្ពុជា​ប្រឈមមុខ​ការពារបូរណភាពទឹកដី​នៅប្រាសាទព្រះ​វិហារ​​ និង​តំបន់​ជុំវិញ​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ​​ ដែលជារបស់ខ្មែរ​ ហេតុ​អ្វី​បានជាលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា​ មិនទៅចូលរួម​លើកទឹកចិត្ត​កងទ័ព​?​ លោក កឹម សុខា ប្រមូលស្បៀងបានបន្តិចបន្តួច​ មិន​​បាន​ប្រគល់ទៅឲ្យ​ក្រសួងការពារជាតិ​ ឬប្រគល់ទៅឲ្យ​គណៈកម្មការ​ការពារជាតិ​នៃ​រដ្ឋសភា​ទេ​​ គឺគាត់​ធ្វើ​ដើម្បី​ចង់​កេញចំណេញ​នយោបាយ​ ឬដើម្បី​បង្ហាញ​មុខ​តែប៉ុណ្ណោះ​។​ ផ្ទុយទៅវិញ​ កាលពីព្រឹត្តិការណ៍​នោះ​ គឺ​មានតាំងពី​កុមារា​ កុមារី អាជីវករ​ រួមទាំងបងប្អូន​អ្នករត់ម៉ូតូឌុប​ក៏បានចូលរួមថវិកា​រ​របស់ខ្លួន​មកចូលជាមួយមូលនិធិបាយ៍ន​ដែរ​។​ ការដែលគណបក្ស​ប្រឆាំង​មិនបាន​ចូលរួម​វិភាគទាន​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​កងទ័ព​ នៅពេល​ប្រទេស​ជាតិ​មាន​បញ្ហា​នោះ​ ជាការ​បញ្ជាក់​​ថា​ គណបក្ស​ប្រឆាំង​មិនបាន​មាន​ចិត្ត​ជួយការពារទឹកដី​នោះទេ​ ផ្ទុយទៅវិញ​គឺពួកគេ​ចង់​កេង​​ចំណេញ​​នយោបាយ​​ទៅ​វិញ​ទេ​។​​
ចំណុច​ដែលគណបក្ស​ប្រឆាំង​បានប្រើនូវនយោបាយ​ញុះញង់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឲ្យ​មក​ដក​បង្គោល​​ព្រំដែន​​ គឺមិនមែនជានយោបាយការពារជាតិនោះទេ​ តែវា​ជានយោបាយ​បង្ក​រឿង​ឈ្លោះ​ទាស់ទែងគ្នា​ជាមួយប្រទេសជិតខាងទៅវិញទេ​។​ ឧទា​ហរណ៍​ ដូចក្រុមអាវលឿងថៃ​ ដែល​​​​ចង់​មក​​ដកបង្គោល​ព្រំដែន​​ គឺជា​ការបង្ករឿង​ជាមួយកម្ពុជា​ ដូច្នេះ​រដ្ឋាភិបាលថៃ​មិន​អនុញ្ញាត្តិ​​​ឲ្យ​​ធ្វើ​​ទេ​​។ ដូច្នេះ​កម្ពុជា​ក៏​មិនអាចធ្វើបែបនេះបានដែរ​ ពីព្រោះវា​នាំឲ្យមាន​ការបង្ករឿង​ជា​មួយ​ជាតិ​ដ៏ទៃ​​ ហើយអន្តរជាតិ​ក៏មិនគាំទ្រដែរ​ ហើយយើង​ក៏មិនអាចឈ្នះ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​ទេ​ ប្រសិនបើយើង​ប្រើនយោបាយការពារជាតិ​បែបនេះ​ដូចគណបក្ស​ប្រឆាំង​ធ្លាប់ធ្វើ​។​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ គឺជា​ទង្វើ​​បំផ្លាញ​​នយោបាយ​ការពារជាតិទៅវិញ​ទេ​​។ សរុបមក ទង្វើ​របស់​ លោក សម រង្ស៊ី និងមេបក្ស​ទីងមោង​ រួមទាំងទង្វើរបស់លោក កឹម សុខា ក្តី​គឺជា​ទង្វើ​បំផ្លាញ​នយោបាយ​ការពារ​ជាតិ​​។​
នយោបាយ​របស់គណបក្ស​ប្រឆាំង​ គឺគ្មាននយោបាយសម្រាប់ជីវិតជាតិ​ទេ​។ ឧទាហរណ៏​​ បញ្ហា​ព្រំដែន​ គឺការកំណត់​អំពី​ខ្សែរ​បន្ទាត់​ព្រំដែន​។​ ពួកគណបក្ស​ប្រឆាំង​តែងតែ​យក​រឿងអតីតកាល​មកលង​រឿង​បច្ចុប្បន្នកាល​។ ការលើកបែបនេះគឺជាការបញ្ឆេះ​កំហឹង​ជាតិ​និយម​​ដើម្បី​បំផ្លាញ​ជាតិខ្មែរ​​។ កាល​ណាភ្លើង​សង្គ្រាម​កើត​ឡើង​​ ជីវិតមនុស្ស​ត្រូវជួប​ប្រទះ​នូវ​សោកនាដកម្ម​ ហើយ​កម្ពុជា​ គឺកំពុងតែទ្រុឌទ្រោម​ គឺយើង​ទើបតែ​បានរីកលូត​លាស់​តែជាង​១០ឆ្នាំ​ ចុងក្រោយនេះ​ទេ​បន្ទាប់​ពីនយោបាយឈ្នះ​ឈ្នះ របស់​សម្តេច​តេជោ ហ៊ុន សែន​ ។​ ចំណុច​មួយទៀត​ គឺការគូសវាស​ខ្សែរបន្ទាត់ព្រំដែន បើអស់​លោកទាំងអស់​នោះទទួល​ស្គាល់​ការ​ពិត​​ គឺត្រូវ​​បញ្ចប់​បញ្ហា​អស់ហ្នឹង​​ដោយការ​គូសវាស​ខ្សែ​រ​បន្ទាត់​ និងការបោះបង្គោល​ហើយ​ ដើម្បី​កុំឲ្យបញ្ហា​ព្រំដែន​ក្លាយទៅជាបរិបទ​នយោបាយ​ កំប្លែងសម្រាប់គណបក្ស​ប្រឆាំង​​ កម្ទេច​ បំផ្លាញជីវិត​មនុស្ស​​​​។​ សព្វថ្ងៃនេះ​ គណបក្ស​ប្រឆាំងតែងតែ​លើក​យក​រឿង​ខ្សែរ​បន្ទាត់ព្រំដែន​ ទឹកដី​របស់ខ្មែរ​ត្រឹម​នេះ​ ឬត្រឹមនោះ​ មកលេងសើច​ ពីព្រោះរឿងអតីតកាល​គឺជារឿង​ឈឺចាប់​មួយ​រួចទៅហើយ​ ដូច្នេះ​យើង​មិនត្រូវ​លើក​ឲ្យវាឈឺចាប់តទៅទៀតទេ​។ ដូច្នេះ​ដើម្បីជំនះ​នូវរឿង​អតីតកាល​ទាំងនោះ​ គឺត្រូវ​ចូលរួម​ដោយស្មោះ​ស្មគ្រ​​ជាមួយគ្នា​​ គាំទ្រ​ការ​អារកាត់​របស់​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​​ ក្នុងការធ្វើឲ្យបានសម្រេច​នូវការគូសវាសខ្សែរបន្ទាត់​ព្រំដែន និងការបោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ជាមួយ​បណ្តា​ប្រទេស​ជិត​ខាង​​ទាំងបី​ ពីព្រោះ​​ចំនួន​បង្គោល​នៅសល់បន្តិច​បន្តួច​​​ប៉ុណ្ណោះ​​។​ត្រង់នេះ​ហើយគឺជានយោបាយធានា​​ផ្តល់​នូវលទ្ធភាព​ក្នុងការអភិវឌ្ឍ​ និង​សន្តិភាព​​នៅតាមព្រំដែន​ ដើម្បី​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ឈានទៅមុខ​ ហើយ​គ្រប់គណបក្ស​នយោបាយ​​អាច​​ប្រកួត​​​ប្រជែង​​គ្នា​​នៅ​​ក្នុង​នយោបាយ​ លើ​ទីលាន​នយោបាយ​​ប្រជាធិបតេយ្យ​​សេរី​ពហុបក្ស​​។​​
-មតិ​លោក សត្យា រក្ស​
សរុបមក​ ក្រោយ​ពីបាន​ស្តាប់នូវការបកស្រាយ​របស់លោក​បណ្ឌិត​ គឺបងប្អូន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​​អាច​ពិចារណា​ និងអាចដោះខ្លួន​ឲ្យរួចផុត​ពីឥទ្ធិពល​ និងក្រញ៉ាំ​នៃការ​បោកប្រាស់​របស់​បក្ស​​​ប្រឆាំង​​​ជា​មិនខាន​។ បងប្អូន​ អាច​មើលឃើញអំពី​ហេតុ​ផល​ ជាពិសេស​គឺ​ប្រវត្តិ​របស់​គណបក្ស​​ប្រឆាំង​​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​ ថា​តើប៉ុន្មានអាណត្តិមកហើយ​ដែលគណបក្ស​ប្រឆាំង​បាន​ចាញ់​ឆ្នោត​​?​ ហើយ​ការដែលគណបក្ស​ប្រឆាំងចាញ់ឆ្នោតកន្លងមក​នោះ​ តើ​គោលនយោបាយ និង​​ចរឹត​នៃ​ការ​ឃោសនា​​​​របស់​គាត់​​នោះយ៉ាងម៉េច?​ សរុបមក​ ការឃោសនា​របស់​គាត់​គឺ​ដដែល​ៗ​ ​គឺគ្មាន​អ្វី​ក្រៅពី​យួ​ន​យក​ដី​​ រំកិលព្រំដែន​ ពុករលួយ ហើយ​គណបក្ស​របស់គេ​នោះ​នឹង​ឈ្នះ​​ដោយ​សារ​​ការ​ទទួល​​ការគាំទ្រ​​ពី​អន្តរជាតិ​ ជាពិសេសអាមេរិក​ គឺដដែលៗ​។ ផ្ទុយទៅវិញ​ បើ​​និយាយ​អំពី​លទ្ធផល​វិញ​​គឺ​គណបក្ស​​ប្រឆាំង​​​កាន់​តែ​ដុន​ដាប​​ទៅ​ជា​លំដាប់​។​ អញ្ចឹង​សូម​បងប្អូន​​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឈប់​ចាញ់​បោក​​គេ​ត​ទៅទៀត​ទៅ​​។ បងប្អូនគួរតែងាកមករក​អ្វីដែលជា​​​ភាពចម្រុងចម្រើន​សម្រាប់​​សង្គមជាតិ​ ពីព្រោះប្រជាពលរដ្ឋ​ជាកម្លាំងរបស់ប្រទេស​។ ជាតិ​មួយ​ដែល​អាច​រីក​ចម្រើន​​​ទៅមុខបាន​ អាស្រ័យដោយ​សារ​តែប្រជាពលរដ្ឋ​មានឆន្ទៈ មានសេចក្តី​ក្លាហាន​ ស្មោះត្រង់​នឹងជាតិ​ បម្រើជាតិដោយ​សុទ្ធចិត្ត​ និង​ចូលរួមពូនជ្រុំ​ជាមួយរាជ្យវង្ស​ និង​រាជរដ្ឋាភិបាល​​ ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេសជាតិ​ឲ្យ​កាន់តែប្រសើរឡើង​ និងធ្វើឲ្យជីវភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ​កាន់តែ​ប្រសើរឡើង​។​
បើនិយាយ​អំពីចរឹត​​របស់​អ្នកនយោបាយ​ប្រឆាំង​​មកទល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ ​គឺគ្មាន​អ្វី​ក្រៅ​ពីការ​អួត​​​ ក្រៅពីការ​សន្យា​ទេ​។ ការសន្យានេះ​ គឺជាការបោកប្រាស់​យ៉ាង​ពិតប្រាកដ​។ បងប្អូន​អាច​ពិចារណា​​មើល​​ថា​ នៅពេលដែល​កម្ពុជា​ធ្លាក់​ទៅក្នុង​គ្រោះ​មហន្តរាយ​នៃរបប ប៉ុល ពត​ បើសិន​ណា​ជា​ សម្តេច ទាំងបី​ ពេលដែល​ចេញទៅក្រៅប្រទេស​ ហើយ​គាត់​បំពងសម្លេង​ពី​ក្រៅ​ប្រទេស​​​​ដោយប្រើពាក្យ​សន្យា​ដូច​គណបក្ស​ប្រឆាំង ​ដែលកំពុងតែប្រើប្រាស់​តាមប្រព័ន្ធ​ឃោសនា​​​​ពីក្រៅ​ប្រទេស​​មកវិញនោះ​ ប្រហែល​ជា​បងប្អូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង​មិនអាច​រស់រាន​មាន​ជីវិត​​មក​ដល់​ពេលនេះ​​ទេ​ ​ហើយ​ក៏មិនអាច​ទទួលបាននូវការហូបចុកគ្រប់គ្រាន់ និងមិន​អាច​ជួប​ជុំគ្រួសារ​​ដូចពេលនេះទេ​។ ដូច្នេះ ការសន្យា​គឺមិនអាចជាការពិតបាន​ទេ​ បងប្អូនគួរ​តែ​ងាក​​មក​ទទួល​យក​នូវអ្វី​​ដែលជា​ការពិត​ អ្វីដែល​ជាភាព​ជាក់ស្តែង​​ អ្វីដែលជាសមិទ្ធផល​កំពុង​ទទួល​បាន​ ដែលយើងអាច​ទាញ​យក​មកអភិវឌ្ឍជាតិ​ និងចម្រុងចម្រើន​ដល់ក្រុមគ្រួសារ​របស់​យើង​​៕​
សម្រង់ព័ត៌មាន លោក នូ សាវុធឌី

Popular posts from this blog

ប្រវត្តិរបស់មហាក្សត្រីអង្គមុី ឬអង្គមិញ ដែលយួនលើកបន្តប់ជាមហាក្សត្រីខ្មែរទី៩៧

ព្រះមហាក្សត្រីអង្គមីុ ឬ អង្គមេញ ទ្រង់ជាមហាក្សត្រីខ្មែរទី៩៧ នៃរាជាណាចក្រខ្មែរឧដុង្គ ទ្រង់គឺជាអ្នកមានអំណាចម្នាក់នៅក្នុងចំនោមស្ត្រីបីនាក់នៅសម័យនោះដែរ។ ព្រះនាងត្រូវបានវៀតណាមលើកឲ្យក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រីខ្មែរ នៅក្នុងអំឡុងពេលដែលក្រុងកម្ពជាមានសង្រ្គាមជាមួយសៀម។ ព្រះនាង គឺជាសែលោហិតរាជវង្សនរោត្តម មិនតែប៉ុណ្ណោះទេទ្រង់មានឥសរយស្សជា សម្តេចសិល្បៈករប្រចាំក្រុងកម្ពុជានាសម័យនោះ ព្រះអង្គឡើងគ្រោងរាជចាប់ពីឆ្នាំ (១៨៣៥-១៨៤១) ព្រះអង្គសោយរាជ្យបានរយៈពេល៦ឆ្នាំ។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជ្យបន្តពីព្រះបាទឧទ័យរាជា (ព្រះ បាទឧទ័យរាជា ជាទទៅនៅសម័យនោះគេហៅព្រអង្គថាអង្គច័ន្ទ) ទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យបន្តពីបិតារបស់ព្រះអង្គ គឺព្រះអង្គអេង។ នៅរាជសម័យបន្ទាប់ពីព្រះមហាក្សត្រីអង្គមុី គឺព្រះបាទហរិរះរាមាឥសារាធិបតី ដែលយើងស្គាល់គ្រប់គ្នាគឺ ព្រះបាទអង្គឌួង ព្រះអង្គប្រសូត្រនៅឆ្នាំ១៧៩៦ ហើយសោយទីវង្គត់ នៅខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៦០ ក្នុងព្រះជន ៦៤ព្រះវវស្សា ព្រះអង្គគឺជាក្សត្រមួយអង្គដែលបានសង្រ្គោះកម្ពុជាពីកន្តាប់ដៃសៀមនឹងវៀតណាម។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៤៧ ដល់ ១៨៦០។  ព្រះមហាក្សត្រីអង្គមីុ សោយទិវង្គត់នៅ ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៧៤ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៥៩ ព្រះវវស្សា ក្ន...

សារ​លិខិត​រំលែក​ទុក្ខ​របស់ ឯកឧត្តម Kim Sung-Hwan រដ្ឋមន្រ្តី​ការ​បរទេស​នៃ​សាធារ​ណ​រដ្ឋកូរ៉េ ជូន សមេ្តច​អគ្គម​ហាសេនា​បតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះ​រាជា​ណាច​ក្រកម្ពុជា

Cambodia and Japan commit to preserve heritage site as oil and gas exploration begins in Preah Vihear

PHNOM PENH, Jan. 30, 2012 – The Japanese Oil, Gas and Metals National Corporation (JOGMEC) agreed with Cambodian Deputy Prime Minister Dr. Sok An in a meeting on Monday that the historic temples of Preah Vihear province must be protected and conserved. H.E. Dr. Sok An, Minister in Charge of the Office of the Council of Ministers, told Akira Suzuki, Executive Director and member of the Board of JOGMEC, that there are more than 200 historic sites in the province, including the Temple of Preah Vihear. Dr. Sok An said that it is very important that such cultural heritage be cared for so as to attract more tourists to the area. Already there are 2,000 tourists per day visiting Preah Vihear province. The province is also rich in mineral resources and fertile land for agriculture, he said. The area is also a home of an endangered bird that is attractive to tourists. “If we can discover oil and gas, that is a very good asset for Preah Vihear province and for Cambodia as a w...

រាយនាមព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងរាជសម័យនៃការគ្រប់គ្រងប្រទេស

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ មិនមែនជារឿងងាយទេ ដោយសារតែគ្មានឯកសារច្បាស់លាស់បន្សល់ទុក​ឱ្យស្រាវជ្រាវ។ ដូច្នេះយើងត្រូវតែកកាយរើមួយម្តងមួយផ្នែកៗ មករៀបចំផ្គុំគ្នាដើម្បីឱ្យបានឃើញការពិតពីមួយសម័យកាលទៅមួយសម័យទៀត។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាការស្រាវជ្រាវប្រវត្តិនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងព្រះនាមរបស់ទ្រង់នីមួយៗ៖ * សម័យនគរភ្នំ (ហ្វូណន សវទី១ ៥៥០ គស) 1. ព្រះនាងសោមាហៅលីវយី (ដើមសតវត្សទី១) 2. កៅណ្ឌិន្យ(៦៨) 3. មិនស្គាល់ព្រះនាម (សតវត្សទី២) 4. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅ បាន់ ហួង (សតវត្សទី២) 5. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅ ហ្វាន់ហ្វាន់(ដើមសតវត្សទី៣) 6. ស្រីម៉ារ៉ា ចិនហៅ ចេម៉ាន់(២០៥- ២២៥) 7. មិនស្គាល់ព្រះនាមចិនហៅ Fan chin sheng(២២៥) 8. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅហ្វាន់ចាន់(២២៥ -២៤០) 9. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅហ្វាន់សីុយន់(២៤០- ២៨៧) 10. មិនស្គាល់ព្រះនាម(សតវត្សទី៣ ) 11. មិនស្គាល់ព្រះនាមចិនហៅតៀនជូ ចាន់តាន(សតវត្សទី៤) 12. មិនស្គាល់ព្រះនាម(សតវត្សទី៤ ) 13. កៅណ្ឌិន្យទី២ចិនហៅចាវចិនជូ( ? ៤៣៤) 14. ស្រី =ន្រ្ទវរ្ម័ន(៤៣៤- ៤៣៥) 15. មិនស្គាល់ព្រះនាម មិនស្គាល់រជ្ជកាល 16. មិនស្គាល់ព្រះនាម មិនស្គាល់រជ្ជកាល 17. កៅណ្ឌិន្យ...

Cambodia and Malaysia look to further cooperation in agriculture, tourism and education sectors

PHNOM PENH, February 20, 2014  – Cambodian Deputy Prime Minister Sok An and Malaysian Deputy Prime Minister shared views on Thursday that both countries can tap mutual benefits and complement each other. Malaysian Deputy Prime Minister and Minister of Education Tan Sri Muhyiddin informed H.E. Sok An that, “Malaysia is good at rubber plantations, palm oil, and technology and the key is how best to work with Cambodia.” He said that Malaysian companies are interested in investing in processing rubber resin and can make good furniture from old rubber trees in Cambodia. Malaysian state run companies can also explore energy, generation, hydro-power plants and infrastructures such as roads in Cambodia. “We need feasibility studies first before the next steps can be taken. We can provide resources under the plan of privatization,” H.E. Tan Sri Muhyiddin said in the meeting. In response, H.E. Dr. Sok An, also Minister in charge of the Office of the Council of Minist...