កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ពិនិត្យបញ្ហាសេសសល់ដើម្បីសម្រេចការកសាងសហគន៍អាស៊ានឲ្យបាននៅត្រឹមឆ្នាំ២០១៥
កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ នៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ក្រោមមូលបទ «ការធ្វើដំណើរទៅមុខដោយឯកភាពឆ្ពោះទៅកាន់សហគមន៍មួយ ដែលប្រកបដោយសន្តិភាព និងវិបុលភាព» បានបិទបញ្ចប់ហើយនៅរសៀលថ្ងៃអាទិត្យទី១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ ក្រៅពីលទ្ធផលសំខាន់ៗជាច្រើនដែលកិច្ចប្រជុំបានសម្រេច បញ្ហាវិបត្តិនៅក្នុងប្រទេសថៃ ក៏បានក្លាយទៅជាបញ្ហារួមនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានយកចិត្តទុកដាក់ផងដែរ។
យោងតាមការស្នើឡើងរបស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទាក់ទងនឹងវិបត្តិនយោបាយដ៏ហ្វឹកវរនៅក្នុងប្រទេសថៃ បានជំរុញឲ្យមេដឹកនាំក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឯកភាព ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដោយអំពាវនាវឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំ និងអ្នកនយោបាយប្រទេសថៃ រួមគ្នាដោះស្រាយវិបត្តិដោយសន្តិវិធីកុំឲ្យស្ថានការណ៍កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត ធ្វើយ៉ាងណានាំប្រទេសមួយនេះ វិលទៅប្រក្រតីភាពឡើងវិញ។
ឯកឧត្តម កៅ គឹមហួន រដ្ឋមន្រ្តីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្រ្តី នៅព្រលានយន្តហោះពេលអមដំណើរសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ពីកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា នៅវេលាម៉ោងជាង ៨យប់ ថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ បានថ្លែងប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំចំនួន ៤ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា គឺកិច្ចប្រជុំចំហ ចង្អៀត និងកិច្ចប្រជុំជាមួយដៃគូពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀតនោះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានស្នើទៅកាន់ប្រមុខដឹកនាំប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ ផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ជាសំខាន់ទៅស្ថានការណ៍នយោបាយនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា ក៏បានស្នើឲ្យកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននេះ ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាដ៏វឹកវរក្នុងប្រទេសភូមិផងរបងជាមួយកម្ពុជាមួយនេះ។ ជាលទ្ធផលមេដឹកនាំប្រទេសអាស៊ានទាំង១០ បានឯកភាពគ្នា ព្រមទាំងចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឆ្លើយតបចំពោះវិបត្តិនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសថៃតែម្តង។
សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ បានប្រារព្ធពិធីបើកជាផ្លូវការនៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និសីទអន្តរជាតិណៃពិដោ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ ដែលព្រះករុណាព្រះចៅស៊ុលតង់ សម្តេច ឯកឧត្តមប្រមុខរដ្ឋ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល និងអគ្គលេខាធិការអាស៊ានត្រូវបានស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅបំផុត ពីសំណាក់ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ថេន សេន ប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលជាប្រធានកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ នេះ។
នេះគឺជាលើកទី១ ដែលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានទទួលធ្វើជាប្រធានប្តូរវេនរបស់អាស៊ាន និងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន បន្ទាប់ពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានក្លាយជាសមាជិកពេញសិទ្ធិរបស់អាស៊ានកាលពី១៧ឆ្នាំមុន។
ថ្លែងនៅក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ថេន សេន ក្នុងនាមជាប្រធានកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ បានគូសបញ្ជាក់ពីការធានាឲ្យមាននូវការអនុវត្តយ៉ាងពេញលេញនូវរាល់កិច្ចការ ដែលនៅសេសសល់ ដើម្បីសម្រេចការកសាងសហគមន៍អាស៊ានឲ្យបាននៅត្រឹមឆ្នាំ២០១៥។ កំណត់រាល់វិស័យអាទិភាព ដើម្បីពន្លឿនការអនុវត្តកិច្ចកសាងសហគមន៍អាស៊ាន ដោយពិនិត្យជាថ្មីឡើងវិញទៅលើស្ថានភាពជឿនលឿននៅក្នុងកិច្ចកសាងសហគមន៍អាស៊ាន និងផ្តួចផ្តើមគំនិតចាំបាច់ទាំងឡាយសម្រាប់អនុវត្តន៍នាអនាគតកាល ក្នុងគោលបំណងធ្វើឲ្យអាស៊ានមានសកម្មភាពក្លៀវក្លាព្រមទាំងបង្កើតកម្មវិធីនានា ដើម្បីលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងក្រៅអាស៊ាន។ ពិនិត្យធម្មនុញ្ញអាស៊ានឡើងវិញ ដើម្បីធានាឲ្យអាស៊ានដើរតាមទាន់សភាពការណ៍ និងសមស្របទៅតាមកាលៈទេសៈដែលប្រែប្រួល។ ត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ នៅពាក់កណ្តាលអាណត្តិការប្រែក្លាយអាស៊ានឲ្យទៅជាអង្គការ ដែលយកប្រជាជនធ្វើជាស្នូល និងការបន្តអភិវឌ្ឍន៍ចក្ខុវិស័យ អាស៊ានក្រោយឆ្នាំ២០១៥។
នៅក្នុងសុន្ទរកថា នៃការប្រារព្ធពិធីបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ នោះដែរ ឯកឧត្តមប្រធានកិច្ចប្រជុំក៏បានលើកឡើង ពីការព្រួយបារម្ភចំពោះបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដែលបាន និងកំពុងកើតមានឡើង នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ ដែលបញ្ហាទាំងអស់នោះចាំចាច់ យើងទាំងអស់គ្នាបន្តខិតខំរួមគ្នាដោះស្រាយឲ្យខានតែបានចាប់ពីពេលបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត។
ដោយឡែក កិច្ចប្រជុំកំពូលពេញអង្គអាស៊ានលើកទី២៤ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលចង្អៀតបានប្រារព្ធធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការប្រារព្ធពិធីបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី២៤ ដែលរបៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលទាំងពីរនោះរួមមាន ទី១ ការពិនិត្យពីការរីកចម្រើននៃការអនុវត្តផែនទីចង្អុលផ្លូវសម្រាប់សហគមន៍អាស៊ាន ផែនការការងារទី២ នៃគំនិតផ្តួចផ្តើមសម្រាប់សមាហរណកម្មអាស៊ាន និងផែនការមេស្តីពីការតភ្ជាប់អាស៊ានទី២ អនាគតនៃសហគមន៍អាស៊ាន និងទី៣ ទំនាក់ទំនងក្រៅតំបន់អាស៊ាន។
សម្រាប់កិច្ចប្រជុំចង្អៀត មេដឹកនាំអាស៊ាននឹងធ្វើការពិភាក្សាលើរបៀបវារៈ ទី១ ការផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈអំពីបញ្ហាតំបន់ និងអន្តរជាតិ និងទី២ ទាក់ទិនទៅនឹងកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃប្រទេស G-20 ឆ្នាំ២០១៤ ដែលនឹងធ្វើឡើងនៅប្រទេសអូស្រ្តាលីក្នុងខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។
ក្រោមប្រធានបទឆ្ពោះទៅមុខរួមគ្នាទៅកាន់សហគមន៍មួយប្រកបដោយសន្តិភាព និងវិបុលភាពកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមចំនួន១៤ ចំណុច ដែលក្នុងនោះប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានបានពិភាក្សាគ្នាប្រកបដោយផ្លែផ្កាក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ ដោយបានផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងច្បាស់លាស់លើការសម្រេចចិត្តទាន់ពេលវេលា នូវសហគមន៍អាស៊ានត្រឹមឆ្នាំ២០១៥ ការពង្រឹងស្ថាប័នអាស៊ាន និងប្រមើលមើលទិសដៅយុទ្ធសាស្រ្តសម្រាប់សហគមន៍អាស៊ានក្រោយឆ្នាំ២០១៥។ ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានក៏បានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈស្តីពី បញ្ហាតំបន់ និងអន្តរជាតិ ពិសេសបានពិភាក្សាអំពីការបន្តពង្រឹង និងធ្វើឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅនូវទំនាក់ទំនងជាមួយដៃគូខាងក្រៅរបស់អាស៊ាន។ ឆ្ពោះទៅកាន់សហគមន៍អាស៊ានមួយប្រកបដោយសន្តិភាព និងស្ថេរភាពបានគូសបញ្ជាក់ពីសារសំខាន់ នៃសាមគ្គីភាពអាស៊ាន ដែលជាមូលដ្ឋានសម្រាប់រាល់កិច្ចខិតខំក្នុងការលើកកម្ពស់ សន្តិភាព និងស្ថេរភាព ការពង្រឹងវិបុលភាពសេដ្ឋកិច្ច និងពង្រឹងការចុះសម្រុងគ្នាក្នុងសង្គម ព្រមទាំងអភិវឌ្ឍន៍រួមគ្នាក្នុងចំណោមប្រជាជនអាស៊ានទាំងអស់។
ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលក៏បានគូសបញ្ជាក់ពីសារសំខាន់ ក្នុងការចាត់វិធានការរួម ឈានដល់សន្តិសុខគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ តាមរយៈការទទួលខុសត្រូវរួមរវាងរដ្ឋជាសមាជិកអាស៊ាន ពិសេសការផ្តល់នូវជំនឿជឿជាក់ដើម្បីឲ្យអាស៊ានពង្រឹង ប្រជាធិបតេយ្យនីតិរដ្ឋអភិបាលកិច្ចល្អ គោរព និងការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពមូលដ្ឋានផ្សេងៗដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ គោលការណ៍ នៃកិច្ចពិភាក្សាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការការមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង និងអព្យាក្រឹត្យភាពដូចដែលបានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញអាស៊ាន។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ នេះផងដែរ ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានក៏បានទទួលស្គាល់ផងដែរ នូវតម្រូវការក្នុងក្របខណ្ឌគតិយុត្តិទាំងស្រុងរបស់ធម្មនុញ្ញឲ្យចូលជាធរមាន តាមរយៈការផ្តល់សច្ចាប័នឲ្យបានពេញលេញនូវលិខិតូបករណ៍ ដែលមិនទាន់ចប់សព្វគ្រប់ពីសំណាក់រដ្ឋជាសមាជិកអាស៊ាន។ ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាន ក៏បានស្វាគមន៍ចំពោះការបង្កើតក្រុមការងារជាន់ខ្ពស់ ស្តីពីការពង្រឹងលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន និងត្រួតពិនិត្យអង្គការអាស៊ាន និងការចាប់ផ្តើមការងាររបស់ខ្លួននៅឯកិច្ចប្រជុំលើកដំបូង កាលពីថ្ងៃទី១៨ ដល់ថ្ងៃទី២០ មីនា ឆ្នាំ២០១៤ នៅទីក្រុងយ៉ាន់ហ៊្គូនប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ជាមួយគ្នានេះប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានក៏បានស្វាគមន៍ផងដែរ ចំពោះការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពមីន តំបន់អាស៊ាន (ARMAC) ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលតំបន់នាំមុខគេក្នុងសកម្មភាពមីន។
ទន្ទឹមនិងនេះមេដឹកនាំអាស៊ានក៏បានទទូចសុំឲ្យ ARMAC ដើរតួនាទីស្នូលយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធ្វើឲ្យអាស៊ានក្លាយជាតំបន់គ្មានគ្រាប់មីន និងកាកសំណល់ផ្ទុះពីសង្រ្គាម (ERW) តាមរយៈវិធានការ និងកសាងសមត្ថភាពរួមគ្នា។ លើគំនិតផ្តួចផ្តើមសម្រាប់សមាហរណកម្មអាស៊ាន មេដឹកនាំអាស៊ានបានបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការគាំទ្រក្នុងការអនុវត្តផែនការការងារទី២ នៃគំនិតផ្តួចផ្តើមសម្រាប់សមាហរណកម្មអាស៊ានឆ្នាំ២០០៩ ដល់ឆ្នាំ២០១៥ និងស្វាគមន៍ចំពោះការបញ្ចប់ការត្រួតពិនិត្យពាក់កណ្តាលអាណត្តិ។
ក្រោយពីការត្រួតពិនិត្យ ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានរង់ចាំមើលការអនុវត្តគំនិតផ្តួចផ្តើមសម្រាប់សមាហរណកម្មអាស៊ាន ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពរហូតដល់ឆ្នាំ២០១៥ និងបានកោតសរសើរនូវការផ្តួចផ្តើមឲ្យមានការពិភាក្សាស្តីពីការបង្កើតគោលដៅ និងផែនការការងារសម្រាប់ផ្តួចផ្តើមសម្រាប់សមាហរណកម្មអាស៊ានក្រោយឆ្នាំ២០១៥។ អាស៊ាននៅក្នុងបរិបទតំបន់ និងសកល មេដឹកនាំអាស៊ានបានបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពអាស៊ានក្នុងការថែរក្សាស្ថិរភាពនយោបាយនៅក្នុងរដ្ឋជាសមាជិកអាស៊ាន និងគាំទ្រការផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយដោយរលូននៅក្នុងរដ្ឋជាសមាជិកនីមួយៗ។ ជាមួយគ្នានេះ មេដឹកនាំអាស៊ានក៏បានកត់សម្គាល់ពីវឌ្ឍនភាពការងារ ក្នុងការអនុវត្តសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីការប្រតិបត្តិរបស់ភាគីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង (DOC) ដែលនឹងរួមចំណែកដល់សន្តិភាពស្ថេរភាព និងសន្តិសុខដែនសមុទ្រសេរីភាពនៃការធ្វើចរាចរ និងសេរីភាពហោះហើរនៅក្នុងតំបន់។
មេដឹកនាំអាស៊ានក៏បានកោតសរសើរផងដែរ ចំពោះកិច្ចពិភាក្សាផ្លូវការ ដែលកំពុងតែបន្តរវាងអាស៊ាន និងចិនស្តីពីការអភិវឌ្ឍក្រមប្រតិបត្តិនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង (COC) និងរង់ចាំមើលការបញ្ចប់ក្រមប្រតិបត្តិនោះក្នុងពេលឆាប់ៗ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល អាស៊ានលើកទី២៤ នោះដែរ មេដឹកនាំអាស៊ានបានស្វាគមន៍ចំពោះការរៀបចំឲ្យមាន ការជួបជុំគ្រួសារនៅទីកន្លែងកម្សាន្តលើភ្នំមួយនៅកូរ៉េខាងជើងកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៤ កន្លងទៅ ប៉ុន្តែបានបង្ហាញពីកង្វល់ជុំវិញការវិឌ្ឍនៅឧបទ្វីបកូរ៉េនាពេលថ្មីៗនេះ ជាពិសេសការដាក់ដំណើរការមីស៊ីលស្គុដ ដែលរំលោភសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងការហាមការបាញ់កាំជ្រួចផ្លោង។ ជាមួយគ្នានេះប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាន បានអំពាវនាវដល់ភាគីទាំងអស់ឲ្យប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងពេញលេញ នូវសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៃកិច្ចពិភាក្សា ៦ភាគី កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៥។ ទន្ទឹមនឹងនេះ មេដឹកនាំអាស៊ានបានគូសបញ្ជាក់ពីសារសំខាន់ នៃកិច្ចពិភាក្សា និងបង្កើតបរិយាកាសមួយដែលនឹងនាំមកនូវការចាប់ផ្តើមកិច្ចពិភាក្សា ៦ភាគីឡើងវិញឲ្យបានឆាប់ ដែលនឹងត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីប។ លើការកសាងស្ថាប័នអាស៊ានសម្រាប់សហគមន៍អាស៊ាន មេដឹកនាំអាស៊ានបានលើកទឹកចិត្តឲ្យបន្តពង្រឹងតួនាទីរបស់អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន និងលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន តាមរយៈការផ្តល់កិច្ចសហការ និងសម្របសម្រួលពីសំណាក់រដ្ឋ ជាសមាជិកអាស៊ានកាន់តែប្រសើរជាងមុន ក្នុងការធ្វើការសម្រេចចិត្តលើកិច្ចព្រមព្រៀងនានា និងតាមរយៈការត្រួតពិនិត្យ និងរាយការណ៍ពីវឌ្ឍនភាពកិច្ចការរបស់អាស៊ាន ក្រោមសរសរទ្រូងនីមួយៗក៏ដូចជា ទំនាក់ទំនងជាមួយដៃគូសន្ទនា និងដៃគូខាងក្រៅ។
ដោយឡែកនៅក្នុងចក្ខុវិស័យសម្រាប់អនាគតរបស់អាស៊ាន ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានបានបញ្ជាក់សាជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តធ្វើដំណើរទៅមុខ ដើម្បីអនុវត្តន៍ផែនការលម្អិតរបស់សហគមន៍អាស៊ានឲ្យបានឆាប់រហ័ស និងប្រកបដោយគុណភាព និងទទួលបានដោយជោគជ័យពេញលេញនូវការកសាងសហគមន៍អាស៊ានត្រឹមឆ្នាំ២០១៥។
ជាមួយគ្នានេះមេដឹកនាំអាស៊ានបន្តសង្កត់ធ្ងន់អំពីតម្រូការ នៃការបង្កើតចក្ខុវិស័យអាស៊ានសម្រាប់សម័យក្រោយឆ្នាំ២០១៥ ដែលអាចថែរក្សាបាននូវភាពទាក់ទងកិត្តិស័ព្ទ និងតួនាទីស្នូលរបស់អង្គការ នៅក្នុងសហគមន៍ប្រជាជាតិសកលនាពេលអនាគត ក៏ដូចជាការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់មេដឹកនាំទាំងអស់ ក្នុងការប្រែក្លាយអង្គការរបស់យើងទៅជាអាស៊ានមួយ ដែលយកប្រជាជនជាស្នូលយ៉ាងពិតប្រាកដ។
សូមបញ្ជាក់ថា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រាជរដ្ឋាភិបាលដែលអមដំណើរសម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៅចូលកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២៤ នៅសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ារួមមាន ឯកឧត្ដមហោ ណាំហុង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ឯកឧត្ដម ស៊ុន ចាន់ថុល ទេសរដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ឯកឧត្ដម អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ឯកឧត្ដម ហង់ ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និង កីឡា និងសមាជិកជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀតនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា៕