Skip to main content

បទអត្ថាធិប្បាយ៖ ការចោទប្រកាន់ដ៏ខុសឆ្គងមកលើកាកបាទក្រហមកម្ពុជា តើ​វា​ជាគោលការណ៍រ​បស់​វិទ្យុអា​ស៊ី​សេរី ឬក៏ជា​ការ​បម្រើឲ្យនយោបាយបក្សប្រឆាំង?

អត្តបទដោយ: ឧត្តម សក្តិ
  
វិទ្យុអាស៊ី​សេរីដែលគេគ្រប់គ្នាបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា មាននិន្នាការបម្រើឲ្យន​យោ​​បា​យ​បក្សប្រឆាំងផ្កាប់មុខ ប្រាសចាកអំពីក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន បំពានយ៉ាងអគតិ ខ្វះ​មនសិការជាតិ បំផ្លាញលើព្រហ្មវិហារធម៌របស់កាកបាទក្រហមកម្ពុជា ដែល​ទង្វើនេះ​ស្តែ​ង​ទ្បើ​ងកាលពីថ្ងៃទី ២៩ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៤ កន្លងទៅនេះ តាមរយៈការចោទប្រកាន់ម​ក​លើ​អង្គការមនុស្សធម៌ថ្នាក់ជាតិ កាកបាទក្រហមកម្ពុជាថា ត្រូវ​បានគេ​ប្រែ​ក្លាយ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ស្ថាប័ន​ដែល​ប្រកាន់​និន្នាការ​នយោបាយ ហើយ​ញាំញី​ទៅ​ដោយ​ក្រុម​ប្រពន្ធ​របស់​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ក្នុង​ជួ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ វិទ្យុនេះបានហៅស្ថាប័ន​មួយ​នេះ​ថា ជា​កន្លែង​លាង​លុ​យ​​របស់​ក្រុម​ឧកញ៉ា​កំពូលៗ និង​ជា​កន្លែង​ទទួល​បាន​យ័ន្ត​ស័ក្ដិ​សិទ្ធិ ដើម្បី​រក​ស៊ី​ជួញ​ដូរ​ខុស​ច្បា​ប់ ហើយគឺ​ជា​សេនាធិការ​រក​សំឡេង​ឆ្នោត​ឲ្យ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​នោះទៅវិញ។

តើការចោទប្រកាន់របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនេះ ធ្វើទ្បើង​ដើម្បី​អ្វី?​ ក្នុង​ចេ​តនា​បែប​ណា​?​តើ​វាជាការមិនដឹង ឬក៏ធ្វើជាភ្លើក្នុងរឿងកាកបាទក្រហមកម្ពុជា?

តាំង​ពី​ដើមរៀងមក​ គឺ​វិ​ទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​មិន​ដែល​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព័ត៌​មាន​ដែល​ជា​សកម្ម​ភាព​វិជ្ជ​មាន​ជា​អត្ថ​ប្រយោជន៍​របស់រាជរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ ឬក៏នៅ​ក្នុង​កាក​បាទ​ក្រហម​ជា​តិ​ម្ត​ងណានោះទេ បាន​ន័យ​ថា វិទ្យុអាស៊ីសេរីបាន​ប្រែ​ក្លាយ​អំពី​ឯក​រាជ្យ​ភាព​របស់​ខ្លួន​ឲ្យទៅ​ជា​អ្ន​ក​​នាំ​ពាក្យ​ឲ្យ​គណបក្ស​ប្រឆាំងនៅកម្ពុជា។ ទោះបីជាអ្នកនាំពាក្យ ឬ​ជា​យ​ន្ត​ការ​បំ​ព​ង​សំឡេង​ដើម្បីទាក់ទាញការគាំទ្រឲ្យគណបក្សប្រឆាំងយ៉ាងណាក៏ដោយចុះ វិទ្យុអាស៊ី​សេ​រីគួ​រ​ណា​ស់​ស្គាល់អំពីសារបានរបស់កាក​បាទ​ក្រហម ដែលស្ថាប័ននេះត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ផ្អែក​លើ​អនុសញ្ញា​ក្រុង​ហ្សឺណែវ ឆ្នាំ​ ១៩៤៩ ពិធីសារ​បន្ថែម​ ឆ្នាំ ​១៩៧៧ និង​អនុសញ្ញា​នានា​ដែ​ល​​ស្ថិត​ក្នុង​ច្បាប់​មនុស្សធម៌​អន្តរជាតិ ទស្សនវិស័យ​របស់​កាក​បាទ​ក្រហមកម្ពុជា គឺ​ដើម្បី​រួម​ចំណែក​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​ជា​សកល ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ស្មុគស្មាញ​ក្នុង​ការ​សង្គ្រោះ​ជីវិត​ម​នុ​ស្ស នឹង​ដើម្បី​ពន្លឿន​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ ការពារ​សេចក្តី​ថ្លៃថ្នូរ​របស់​មនុស្ស​ជាតិ។

យ៉ាង​ណា​មិ​ញ កាក​បាទ​ក្រហម​កម្ពុជាក៏ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​តាម​រយៈ​ការ​ធ្វើ​មហា​ស​ន្និ​បាត​​វិសាមញ្ញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី ​១២ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ ​២០០០ ហើយ​ដែល​បាន​ឡាយ​ព្រះហស្ថលេខា​ទ​ទួ​ល​​ស្គាល់​ពី​អតីត​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ៦ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​ ២០០២ ហើយ​បា​ន​ និង​កំពុ​ង​ដំ​ណើ​រ​ការសកម្មភាពយ៉ាងសកម្ម ពោរពេញដោយប្រសិទ្ធភាព និង​ការ​ទទួ​ល​ខុ​ស​ត្រូ​វខ្ព​ស់​បំ​ផុ​ត​ ដែ​ល​​មានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។
         
តើ​ស្ថាប័ន​កាក​បាទ​ក្រហម​កម្ពុជាមាន​ទិសដៅ និង​សកម្មភាព​មិនស្រប​ទៅ​តាម​គោ​ល​​ការណ៍​ជា​មូលដ្ឋាន​មនុស្សធម៌ ដូចដែលការចោទប្រកាន់របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី​នេះ​ ឬយ៉ា​ង​ណា​?
ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា ​កាក​បាទ​ក្រ​ហ​ម​​កម្ពុជាបើក​ទូលាយ​សម្រាប់​ជន​គ្រប់​រូប ស្ថាប័ន​ជាតិ ឬ​ឯកជន ដោយ​មិន​បែង​ចែក​ពូជ​សា​ស​ន៍​​ភេទ ជំនឿ​សាសនា ភាសា វណ្ណៈ ឬ​ទស្សនៈ​នយោបាយ​ឡើយ។ កាក​បាទ​ក្រហម​កម្ពុជា ឈរ​លើ​គោលការណ៍​គ្រឹះ​ទាំង ​៧​ របស់​ចលនា​អន្តរជាតិ រួម​មាន៖ ​ភាព​ជា​មនុស្ស​ធម៌ ភាព​មិន​លម្អៀង អព្យាក្រឹតភាព ឯករាជ្យ​ភាព សេវាកម្ម​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត ឯកភាព និង​សកល​ភាព។

ការប្រតិបត្តិនូវសកម្ម​ភាពយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ពោរពេញដោយឧត្តមភាព​នេះ គឺ​មាន​ការ​សាទរស្វាគមន៍​ពី​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​យ៉ាង​កក់​ក្ដៅ​បំ​ផុត​​ ទៅ​លើ​សកម្ម​ភាព​មនុស្ស​ធម៌​ ចាប់​តាំង​ពី​កា​​ក​បាទ​ក្រហម​បាន​ចាប់​ផ្ដើមបង្កើត​ឡើង រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​។ ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​ កា​ក​បាទ​​ក្រហមកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់ សម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ត្រូវ​បា​ន​គេ​សង្កេតឃើញ​ថា មាន​ការគាំទ្រយ៉ាងសកម្មពេញទំហឹងពីសប្បុរសជន​ និងឥស្សរជនជាតិ និងអន្តរជាតិ ទាំងសកម្មភាព និងថវិកាយ៉ាងច្រើន​ជារៀរាល់ឆ្នាំ។ ហើយ​ថវិ​កា​ទាំង​នោះ​ គឺ​មាន​​ការ​​គ្រប់​គ្រង​ នឹង​យក​ទៅ​បែង​ចែក​ដោះ​ស្រាយ​ទាន់​ពេល​វេលា​ដោ​យ​​តម្លាភាព និង​គ​ណ​នេ​យ្យ​ភា​ព ដោយភាពជឿជាក់​ទុកចិត្តបំផុតពីសប្បុរសជន និងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។​ ផ្តើមចេញ​ពីភា​ព​ជោ​គជយ័នេះហើយ ទើបដៃគូអន្តរជាតិ និង​កាកបាទ​ក្រហ​មពិ​ភព​​លោក ​បា​ន​កោ​ត​សរ​សើរ​ពី​កាកបាទក្រហមកម្ពុជា នឹងបានផ្តល់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ ថែមទៀតផង។

ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ អ្នក​ឆ្លើយ​ឆ្លង​ព័ត៌មានរបស់​វិ​ទ្យុអាស៊ី​សេរី ជា​ពិ​សេស​ លោក តាំង​ សារ៉ាដា​ ហាក់​បី​ដូចជា​បំ​ភ្លេច​ចោល​ទាំង​ស្រុង ​នូវ​អ្វី​ដែល​ជា​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ និង​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​រ​បស់​​កាក​បាទ​ក្រហមកម្ពុជា តាមរយៈការ​ប្រៀប​ធៀប​ដ៏​ខុស​ឆ្គង​ នៅ​ពេល​ដែល​ខ្លួនឯងកំ​ពុង​តែ​ស្ថិត​ក្នុងជំហរ​ងប់​ងុល​នឹង​ការ​គាំ​ទ្រ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ជ្រុលហួស តែបែរជា​ខ្លួនឯងហ៊ានចោទ​ប្រកាន់ទាំងងងឹតងងុល​ថា កាក​បាទ​ក្រហម​កម្ពុជាធ្វើ​ការ​ដើម្បី​បម្រើ​គណបក្ស​នយោ​បា​យ​នោះទៅវិញ។ ការ​ពិត​ មាន​តែ​ពួក​គណបក្ស​ប្រឆាំ​ង​ទេ ដែល​និ​យម​ចូល​ចិត្ត​ញុះញង់ប្រជា​ព​ល​​​រដ្ឋ​​​ដែល​ជា​សកម្ម​ជន​រប​ស់​ខ្លួន​មក​ពី​តាម​បណ្ដា​ខេត្ត ឲ្យ​មាន​ការ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​ ហើយ​ភ្ជាប់​រឿង​នយោ​បាយ​របស់​ខ្លួន ​ដើម្បី​ទាម​ទារ​ឲ្យ​កាក​បាទ​ក្រហម​ដោះ​ស្រាយបញ្ហានេះ បញ្ហានោះ ទោះ​ជាពួកគេបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ណាស់ថា បញ្ហាទាំ​ងនោះ​មិន​ស្ថិ​ត​ក្រោ​ម​​ការទ​ទួលខុ​សត្រូ​វ​រ​ប​ស់​​កាកបាទក្រហមយ៉ាងណាក៏ដោយ។ នរណាក៏បានដឹងដែរថា ភាពពិតដែលនៅ​ពី​ក្រោយ​ឆាក​នៃ​ការ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​នេះ គឺ​ជា​​ក្រុម​មនុស្សរបស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ ហើយ​ចង់​បង្វែរ​រឿង​អំពីការ​ដែល​កាកបាទក្រហមមិន​បាន​ជួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រោះ​តែកា​កបាទ​ក្រ​ហ​មមិនមានយុត្តាធិការអ្វីសោះ ក្នុងការដោះស្រាយទំនាស់ មក​ជារឿង​នយោ​បាយ​របស់​ខ្លួន ហើ​​យ​យកលេសនេះចោទមកលើកាក​បាទ​ក្រហម​កម្ពុជាថា ប្រកាន់​និន្នាការនយោបាយនោះទៅវិញ។

ក្នុងន័យនេះ តើ លោក តាំង សារ៉ាដា ជានរណាឲ្យពិតប្រាកដ? តើជា​អ្នក​ន​យោ​បា​យស៊ី​ឈ្នួលដាច់​ថ្លៃ​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ក៏ជាអ្នកសារព័ត័មាន ដែល​គួរ​តែ​គោរព​អោយ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​នូវ​វិជ្ជា​ជី​វៈរបស់​ខ្លួន? បើក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​ផ្ដល់​ព័ត៌​មានជូន​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ គប្បី តាំង សារ៉ាដា ជាពិសេសវិ​ទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ត្រូវតែឈរ​លើ​គោល​ការណ៍​ក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន (che​ck in balance) ព័ត៌​មាន​ ត្រូវឈរលើមូលដ្ឋានពិត ហើយមើល​ឃើញ​អំពី​ផល​ប្រយោជន៍​រួម​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ជាតិ​ មើល​ឃើ​ញ​​អំពី​ការ​ចូល​រួម​របស់​កាក​បាទ​ក្រហម និង​សប្បុរស​ធម៌​ ជា​ជាង​ប្រែ​ក្លាយ​សន្តានចិត្តសប្បុរស​ធម៌​ឲ្យទៅ​ជា​ការ​ឈឺចាប់​ផ្លូវ​ចិត្ត ដែល​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ទឹក​ចិត្ត​រប​ស់​​អ្នក​ដែល​បាន​ជួយ​ដ៏ស្មោះត្រង់ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ។

បន្ថែម​ពី​លើ​នេះ វិ​ទ្យុ​អាស៊ី​សេរីមិនគួរ​តាំង​ខ្លួន​ឯង​ធ្វើ​ជា​ថ្នាំ​ពិស ឬ​ក៏​ធ្វើ​ជា​ឧបករណ៍​នយោ​បាយ​​​ដាច់​ថ្លៃ​ឲ្យ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ ដោយ​មិន​បាន​រួម​ចំណែក​នៅ​ក្នុង​ការ​រក្សា​ការ​ពារ​ឯក​ភាព​ជាតិ​ ស្ថេរភាពជាតិ ស្ថេរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ឬ​មួយ​ក៏​​ចូល​រួម​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ការ​មនុស្ស​ធ​ម៌ដែលខ្លួន​ឯង​មិន​បាន​ជួយ​ ហើយបែរជាទៅ​បំ​ផ្លាញ​ការ​ងារ​មនុស្ស​ធ​ម៌ តាម​រយៈការ​ដែល​ភ្ជា​ប់​​រឿង​មនុស្ស​ធម៌​ទៅ​នឹង​រឿង​នយោ​បាយ​ ហើយ​វាយបំ​បា​ក់​ទឹក​ចិត្ត​មនុ​ស្សធ​ម៌រ​បស់​ស​ប្បុរ​ស​ជ​ន​នោះទៅវិញទេ


 ដូចនេះ ជា​ការ​ជំ​នួស​មក​វិញ​ វិ​ទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​គួរមាន​ភាព​ខ្មា​ស់​អៀ​ន​ចំ​ពោះ​ស​ច្ច​ធម៌​ពិតប្រាកដ ហើយ​បញ្ចប់​ទៅ នូវ​វប្បធម៌​ដែល​មើល​អ្នក​ដទៃ​ និង​វិនិច្ឆ័យ​ថា គេ​អាក្រក់​ ប៉ុន្តែ ខ្លួន​ឯង​ដែល​ទទួល​ប្រាក់​ជំ​នួយ​ពី​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​រាប់​លាន​ដុល្លារ មិន​បាន​ជួយ​ដល់​ជា​តិ​​ខ្មែរ​ម្តង​ណា​នោះទេ ក្រៅ​តែ​អំពី​ការ​រាយ​ការណ៍​ព័ត៌​មាន​ភូក​កុហក់ បោកបញ្ឆោត ហើយ​ញុះ​ញង់​ បំពេ​ញ​ចិ​ត្តចៅហ្វាយនាយខ្លួន​ និងបង្ករឲ្យ​មាន​អរិភាព​រវាង​ស​ប្បុ​រ​ស​ធ​ម៌​ ដែលគេ​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ជា​មួយ​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​ដោយ​ស្មោះ​សរ​ ​បង្កើត​បញ្ហា​ទៅជា​រឿង​នយោ​បាយ ខណៈដែលធាតុ​ពិត​ គឺ​វិ​ទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ខ្លួន​ឯង​ បាន​និង​កំ​ពុង​ធ្វើ​ខ្ញុំ​កញ្ជះនយោ​បាយ​ដាច់​ថ្លៃ​ឲ្យ​គណបក្ស​ប្រឆាំ​ង​នៅ​កម្ពុជា​៕

Popular posts from this blog

ប្រវត្តិរបស់មហាក្សត្រីអង្គមុី ឬអង្គមិញ ដែលយួនលើកបន្តប់ជាមហាក្សត្រីខ្មែរទី៩៧

ព្រះមហាក្សត្រីអង្គមីុ ឬ អង្គមេញ ទ្រង់ជាមហាក្សត្រីខ្មែរទី៩៧ នៃរាជាណាចក្រខ្មែរឧដុង្គ ទ្រង់គឺជាអ្នកមានអំណាចម្នាក់នៅក្នុងចំនោមស្ត្រីបីនាក់នៅសម័យនោះដែរ។ ព្រះនាងត្រូវបានវៀតណាមលើកឲ្យក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រីខ្មែរ នៅក្នុងអំឡុងពេលដែលក្រុងកម្ពជាមានសង្រ្គាមជាមួយសៀម។ ព្រះនាង គឺជាសែលោហិតរាជវង្សនរោត្តម មិនតែប៉ុណ្ណោះទេទ្រង់មានឥសរយស្សជា សម្តេចសិល្បៈករប្រចាំក្រុងកម្ពុជានាសម័យនោះ ព្រះអង្គឡើងគ្រោងរាជចាប់ពីឆ្នាំ (១៨៣៥-១៨៤១) ព្រះអង្គសោយរាជ្យបានរយៈពេល៦ឆ្នាំ។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជ្យបន្តពីព្រះបាទឧទ័យរាជា (ព្រះ បាទឧទ័យរាជា ជាទទៅនៅសម័យនោះគេហៅព្រអង្គថាអង្គច័ន្ទ) ទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យបន្តពីបិតារបស់ព្រះអង្គ គឺព្រះអង្គអេង។ នៅរាជសម័យបន្ទាប់ពីព្រះមហាក្សត្រីអង្គមុី គឺព្រះបាទហរិរះរាមាឥសារាធិបតី ដែលយើងស្គាល់គ្រប់គ្នាគឺ ព្រះបាទអង្គឌួង ព្រះអង្គប្រសូត្រនៅឆ្នាំ១៧៩៦ ហើយសោយទីវង្គត់ នៅខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៦០ ក្នុងព្រះជន ៦៤ព្រះវវស្សា ព្រះអង្គគឺជាក្សត្រមួយអង្គដែលបានសង្រ្គោះកម្ពុជាពីកន្តាប់ដៃសៀមនឹងវៀតណាម។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៤៧ ដល់ ១៨៦០។  ព្រះមហាក្សត្រីអង្គមីុ សោយទិវង្គត់នៅ ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៧៤ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៥៩ ព្រះវវស្សា ក្ន...

សារ​លិខិត​រំលែក​ទុក្ខ​របស់ ឯកឧត្តម Kim Sung-Hwan រដ្ឋមន្រ្តី​ការ​បរទេស​នៃ​សាធារ​ណ​រដ្ឋកូរ៉េ ជូន សមេ្តច​អគ្គម​ហាសេនា​បតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះ​រាជា​ណាច​ក្រកម្ពុជា

Cambodia and Japan commit to preserve heritage site as oil and gas exploration begins in Preah Vihear

PHNOM PENH, Jan. 30, 2012 – The Japanese Oil, Gas and Metals National Corporation (JOGMEC) agreed with Cambodian Deputy Prime Minister Dr. Sok An in a meeting on Monday that the historic temples of Preah Vihear province must be protected and conserved. H.E. Dr. Sok An, Minister in Charge of the Office of the Council of Ministers, told Akira Suzuki, Executive Director and member of the Board of JOGMEC, that there are more than 200 historic sites in the province, including the Temple of Preah Vihear. Dr. Sok An said that it is very important that such cultural heritage be cared for so as to attract more tourists to the area. Already there are 2,000 tourists per day visiting Preah Vihear province. The province is also rich in mineral resources and fertile land for agriculture, he said. The area is also a home of an endangered bird that is attractive to tourists. “If we can discover oil and gas, that is a very good asset for Preah Vihear province and for Cambodia as a w...

រាយនាមព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងរាជសម័យនៃការគ្រប់គ្រងប្រទេស

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ មិនមែនជារឿងងាយទេ ដោយសារតែគ្មានឯកសារច្បាស់លាស់បន្សល់ទុក​ឱ្យស្រាវជ្រាវ។ ដូច្នេះយើងត្រូវតែកកាយរើមួយម្តងមួយផ្នែកៗ មករៀបចំផ្គុំគ្នាដើម្បីឱ្យបានឃើញការពិតពីមួយសម័យកាលទៅមួយសម័យទៀត។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាការស្រាវជ្រាវប្រវត្តិនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងព្រះនាមរបស់ទ្រង់នីមួយៗ៖ * សម័យនគរភ្នំ (ហ្វូណន សវទី១ ៥៥០ គស) 1. ព្រះនាងសោមាហៅលីវយី (ដើមសតវត្សទី១) 2. កៅណ្ឌិន្យ(៦៨) 3. មិនស្គាល់ព្រះនាម (សតវត្សទី២) 4. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅ បាន់ ហួង (សតវត្សទី២) 5. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅ ហ្វាន់ហ្វាន់(ដើមសតវត្សទី៣) 6. ស្រីម៉ារ៉ា ចិនហៅ ចេម៉ាន់(២០៥- ២២៥) 7. មិនស្គាល់ព្រះនាមចិនហៅ Fan chin sheng(២២៥) 8. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅហ្វាន់ចាន់(២២៥ -២៤០) 9. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅហ្វាន់សីុយន់(២៤០- ២៨៧) 10. មិនស្គាល់ព្រះនាម(សតវត្សទី៣ ) 11. មិនស្គាល់ព្រះនាមចិនហៅតៀនជូ ចាន់តាន(សតវត្សទី៤) 12. មិនស្គាល់ព្រះនាម(សតវត្សទី៤ ) 13. កៅណ្ឌិន្យទី២ចិនហៅចាវចិនជូ( ? ៤៣៤) 14. ស្រី =ន្រ្ទវរ្ម័ន(៤៣៤- ៤៣៥) 15. មិនស្គាល់ព្រះនាម មិនស្គាល់រជ្ជកាល 16. មិនស្គាល់ព្រះនាម មិនស្គាល់រជ្ជកាល 17. កៅណ្ឌិន្យ...

Cambodia and Malaysia look to further cooperation in agriculture, tourism and education sectors

PHNOM PENH, February 20, 2014  – Cambodian Deputy Prime Minister Sok An and Malaysian Deputy Prime Minister shared views on Thursday that both countries can tap mutual benefits and complement each other. Malaysian Deputy Prime Minister and Minister of Education Tan Sri Muhyiddin informed H.E. Sok An that, “Malaysia is good at rubber plantations, palm oil, and technology and the key is how best to work with Cambodia.” He said that Malaysian companies are interested in investing in processing rubber resin and can make good furniture from old rubber trees in Cambodia. Malaysian state run companies can also explore energy, generation, hydro-power plants and infrastructures such as roads in Cambodia. “We need feasibility studies first before the next steps can be taken. We can provide resources under the plan of privatization,” H.E. Tan Sri Muhyiddin said in the meeting. In response, H.E. Dr. Sok An, also Minister in charge of the Office of the Council of Minist...