បទអត្ថាធិប្បាយ ប្រសិនបើ គ្មានថ្ងៃ ៧មករា ក៏គ្មានអង្គជំនុំជំរះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជាដែរ

ការលាលែងរបស់លោក ស៊ីកហ្វ្រិដ ប្ល៊ង់ សហចៅក្រមស៊ើបអង្កេតអន្ដរជាតិ កាលពីថ្ងៃទី០៩ ខែតុលា កន្លងទៅ បាន​ក្លាយ​ជាលេសដដែលៗរបស់ក្រុមប្រឆាំងមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេស និងជនអគតិអន្ដរជាតិមួយចំនួន ដែលថារដ្ឋាភិបាល កម្ពុជាបានជ្រៀតជ្រែកចូលទៅកិច្ចការរបស់អង្គជំនុំជំរះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា។ អង្គជំ​នុំជំ​រះ​វិសាម​ញ្ញ​ក្នុង​តុ​លាការ​កម្ពុជា​ ជាតុលាការកូនកាត់​មួយដែលត្រូវបានបង្កើត​ឡើងដោយមានកិច្ច​សហប្រ​តិបត្ដិ​ការ​ ជាមួយ​អង្គការ​សហ​ប្រ​ជា​ជាតិ។

ដើម្បីរក្សាបានសន្ដិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ និងសន្ដិសុខឱ្យបានគង់វង្ស ប្រជាជនកម្ពុជាអាចមើលឃើញថា ការ ដំណើការលើសំណុំរឿង០០១ និង០០២ មានសារៈសំខាន់ ដែលអាចត្រូវបានដាក់​ទណ្ឌកម្មសំរាប់ការ​ទទួលខុសត្រូវ​ពីបទ​ ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍របស់មេដឹកនាំកំពូល និងជាអ្នកដែលទទួលខុស​ត្រូវខ្ពស់បំផុត​នៃរបបកម្ពុជាប្រជា​ធិបតេយ្យ ដែលត្រូវបានប្រព្រឹត្ដិនៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩ ហើយម្យ៉ាងទៀតក៏ជាការ ឆ្លើយតបទៅ នឹង​ការ​អនុវត្ដ​នូវ​នីតិ​រដ្ឋ ដើម្បី លុបបំបាត់ចោលនូវវប្បធម៍គ្មានទោសនៅកម្ពុជាផងដែរ។ ចំពោះសំណុំរឿង០០១ ដែលត្រូវ​បានដំ​ណើរការ​ក្ដីដោយអង្គជំនុំជម្រះ វិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា ត្រូវបានមជ្ឈដ្ឋានអន្ដរជាតិបានចាត់ទុកថា ជាកំណត់ត្រា​ជាប្រវត្ដិ​សាស្ដ្រ និងជាតុលាការគំរូមួយ ដែលកម្ពុជាសម្រេចបាននូវឯតទគ្គកម្មដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ហើយ​ដោយ​បាន​ទទួលការគាំទ្រពីមជ្ឍដ្ឋានជាតិ និងអន្ដរជាតិ ក្នុងលក្ខខណ្ឌមួួយដែលសន្ដិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ និងសន្ដិសុខ ត្រូវបា​ន​ធានា និងការពារយ៉ាងរឹងមាំ ដើម្បីបង្កឱ្យមាន បរិស្ថានសំរាប់ការកសាង និងការអភិវឌ្ឍជាតិមាតុភូមិ។ តើហេតុ​ដូចម្ដេច​ទើបតែនៅពេលនេះមាន ក្រុមប្រឆាំងអគតិមួយចំនួន លើកឡើងនូវករណី​ជុំវិញការកាត់​ទោស​មេដឹក​នាំខ្មែរ​ក្រហម​ និងអ្នកដែលទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុត នៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ យកមកធ្វើ​ជាបញ្ហាដើ​ម្បីវាយ​ប្រហារ​មកលើរ​ដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដោយអយុត្ដិធម៌ និងគ្មានមូលដ្ឋានយ៉ាងដូច្នេះ?

តើអ្នកបានដឹងដែរឬទេ នៅពេលដែលប្រជាជនកម្ពុជាកំពុងរស់នៅស្ថានភាពដូចគុកឥតជញ្ជាំង ត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យ ធ្វើការងារលើសកំលាំង និងគ្មានចំណីអាហារ ហើយរងចាំអង្គការហៅយកទៅសម្លាប់​ចោលក្នុងពេលណា​មួយមិនច្បាស់លាស់​ នោះពេលនោះគ្មានអ្នកណាម្នាក់មិនថា នៅក្នុងស្រុក ឬក្រៅស្រុកបាននិយាយអំពីសិទ្ធី សេរីភាព កិត្ដិយស និងសេ​ចក្ដីថ្លៃថ្នូរ របស់មនុស្ស ឬនីតិរដ្ឋ? វាច្បាស់ណាស់ថា សិទ្ធិ សេរីភាព និងយុត្ដិធម៌ ត្រូវបានរំដោះយក​ជូនជាតិ​មាតុភូមិ និងប្រជាជន កម្ពុជាវិញនៅថ្ងៃប្រាំពីរមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយគុណូបក្ការៈនៃការធ្វើពលីជីវិតនៃយុទ្ធជន យុទ្ធនារីនៃរណៈសិរ្សសាមគ្គីរំជាតិ កម្ពុជារបស់យើង។ 

សមិទ្ធផលថ្ងៃ ០៧ មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ប្រាកដជាបានផ្ដល់នូវមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំសំរាប់ជាតិខ្មែរទាំងមូល ដែលបាន ងើបឡើងពីបាតដៃទទេ ហើយឥឡូវ ប្រទេសជាតិមាតុភូមិ និងប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់រូប បានខិតខំកសាង ខ្លួនឯងដោយការ ពង្រឹង និងការអនុវត្ដនីតិរដ្ឋជាបណ្ដើៗ ក្នុងក្របខណ្ឌនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យភាវូបនីយកម្ម ព្រម​ជាមួយ​គ្នានឹងការបន្ដអនុវត្ដ នយោបាយបង្រួបបង្រួមជាតិ ពិសេស សន្ដិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ និងសន្ដិសុខ​ពេញ​លេញ ដែលកម្ពុជាសម្រេចបាន នៅដើម ឆ្នាំ១៩៩៩ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឺះដ៏រឹងមាំដើម្បីធា​នាឱ្យបាននូវ​ការអភិវឌ្ឍ​ និង​សេច​ក្ដីសុខ​ដុមរមនារបស់ជាតិមាតុភូមិ និងប្រជាជន កម្ពុជា។ ហើយប្រជាជនកម្ពុជា​គ្រប់រូបត្រូវមាន​កាតព្វកិច្ច ថែរ​ក្សា​ការពារសមិទ្ធផលដ៏ថ្លៃថ្លាទាំងអស់នេះឱ្យបានគត់មត់បំផុត។

វាប្រាកដណាស់ដែលយើងត្រូវចងចាំថាថ្ងៃទី០៧ មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការចរចារសន្ដិភាព ហើយ​ក៏ជា​មូល​ដ្ឋាននៃការផ្សះផ្សាជាតិ និងការបង្រួបង្រួមជាតិខ្មែរក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ដែលសម្រេចបាននូវការបង្កើតឱ្យមាន រដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលប្រកាន់យករបបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស និងការបោះឆ្នោត។ វាជាភ័ព្វសំណាង​ណាស់របស់​ប្រជា​ជន​ កម្ពុជា ដែលមានសម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ជាអគ្គមគ្គុទេសក៍បានដឹកនាំ និងបង្រួប​បង្រួម​ជាតិ​ខ្មែរ គ្រប់និន្នាការទាំងអស់ឱ្យបានវិលត្រឡប់ចូលមករួមរស់ក្នុងសង្គមគ្រួសារតែមួយ ក្នុងស្មារតី ឯកភាពជាតិ ទាំងទឹកដី និង រដ្ឋបាលដ៏រឹងមាំនៅទូទាំងប្រទេស ក្រោមគោលនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ ក្នុងផ្នត់ គំនិតមួយរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា ដែលថាគ្មាន អ្នកឈ្នះស៊ីដាច់ម្នាក់ឯង (ឍរៀ-្សុម Game) ក្នុងដើមឆ្នាំ១៩៩៩។

នៅពេលដែលសន្ដិភាព ស្ថិរភាព និងសន្ដិសុខនៅទូទាំងប្រទេសត្រូវបានធានានោះ ការអនុវត្ដនីតិរដ្ឋ ក៏បាននិង កំពុងចាក់គ្រឺះ ដើម្បីធានាការពារសិទ្ធិ សេរីភាពបុគ្គុល ហើយវប្បធម៌គ្មានទោសក៏ត្រូវបានលុបចោល ក្នុងស្មារតីដើម្បី ការពារនីតិរដ្ឋ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សង្គមផងដែរ។

ហេតុដូច្នេះហើយ គេគ្រប់គ្នាក៏ មានការចងចាំមិនភ្លេចនូវបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ ដែលត្រូវបានប្រព្រឹត្ដ នៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យពីឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩ ហេតុដូច្នេះហើយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្ដេជ្ញាខ្លាំងក្លាក្នុងការនាំ យកមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមកំពូល និងអ្នកទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុតដើម្បីកាត់ទោស និងនាំយកយុត្ដិធម៌ ជូនប្រជាជនរងគ្រោះ រាប់លាននាក់ដែលត្រូវបានកាប់សម្លាប់។

ដូច្នេះហើយ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានស្នើសុំជំនួយពីអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីនាំយកមេដឹកនាំ ខ្មែរក្រហមទៅកាត់ទោសដោយឈរលើគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋាន នៃកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអង្គការសហប្រជាជាតិ និងរដ្ឋា ភិបាលកម្ពុជា។  ក្នុងឆ្នាំ២០០៣ រដ្ឋសភានៃប្រទេសកម្ពុជាបានអនុម័តច្បាប់ ស្ដីពីការបង្កើតឱ្យមានអង្គ ជំនុំ​ជំរះ​វិសាម​ញ្ញ​បូក ជាមួយ​ច្បាប់វិសោធនកម្ម ដែលបានប្រកាសឱ្យប្រើនៅថ្ងៃទី០៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣ និងព្រះរាជ​ក្រម​ប្រកាសឱ្យប្រើច្បាប់ ស្ដីពីការអនុម័តលើកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអង្គការសហប្រជាជាតិ និងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៤ ទាក់ទងនឹងការកាត់សេចក្ដីនៅក្រោមច្បាប់កម្ពុជា នូវឧក្រិដ្ឋកម្មដែល ប្រ​ព្រឹត្ដិ​នៅក្នុង​រយៈកាលនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។

ឆ្លងកាត់រយៈពេលជាង៥ឆ្នាំ អង្គជំនុំជំរះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជាបានបង្ហាញនូវសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ដើម្បីឆ្លើយ តបទៅនឹងសេចក្ដីត្រូវការសំរាប់ការទទួលខុសត្រូវចំពោះប្រជាជនកម្ពុជា ពិសេស ការអនុវត្ដនីតិរដ្ឋ ដើម្បីឈានទៅដល់ការ លុបចោលនូវវប្បធម៌គ្មានទោសនៅកម្ពុជា។ មជ្ឈដ្ឋានអន្ដរជាតិជាច្រើនបានកោតសរសើរ និងវាយតំលៃខ្ពស់ចំពោះ សមត្ថភាពនៃអង្គជំនុំជម្រះវិសា​មញ្ញក្នុងតុលាការ​កម្ពុជាថាជាគំរូអន្ដរ​ ជាតិមួយដែល​បានដំណើរ​ការសំណុំេរឿងលេខ០០១

អាស្រ័យដោយការប្រើប្រាសពេលវេលាខ្លី ថវិកាតិច ប្រសិនបើប្រៀបធៀបជាមួយតុលាការអន្ដរជាតិដទៃទៀត ព្រមជា មួយគ្នានោះក៏បានធានានូវសន្ដិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ និងសន្ដិសុខ ពេញលេញក្នុងប្រទេសផងដែរ  ហើយប្រាកដណាស់ នឹងដំណើរការសំណុំរឿងលេខ០០២ នាពេលខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ។

ជាក់ស្ដៃងថ្មីៗនេះ ចៅក្រម និងរដ្ឋអាជ្ញានៃប្រទេសអូទ្រីសចំនួន៥២រូប បានមកសិក្សាអំពីគំរូនៃអង្គជំនុំជំរៈ វិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា។ 

រាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនថ្មីៗនេះ បានសរសើរដល់ដំណើការរបស់អង្គជំនុំជំរះក្នុងតុលាការកម្ពុជា ហើយក៏បានសន្យា ផ្ដល់ថវិកាដើម្បីកសាងបណ្ណាល័យរក្សាទុកឯកសាររបស់អង្គជំនុំជំរះក្នុងតុលាការកម្ពុជា សំរាប់ទុកឱ្យអ្នកសិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ ជំនាន់ក្រោយៗ ធ្វើការសិក្សាទៅអនាគតផងដែរ។ ហើយសូម្បីអតីត​អគ្គរដ្ឋទូត​បារាំងប្រចាំនៅ​កម្ពុជា ក៏បាន​និយាយ​ថា ប្រទេសលីប៊៉ីគួរគប្បីយកគំរូនៃប្រព័ន្ធយុត្ដិធម៌របស់កម្ពុជាក្នុង​ ការវិនិច្ឆ័យ​រឿងក្ដី។

សរុបសេចក្ដីមក គុណូបក្ការៈនៃថ្ងៃ ០៧ មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ គឺជាមូលដ្ឋាននៃការបង្រួបបង្រួមជាតិឈាន សម្រេច បាននូវរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស និងការអភិវឌ្ឈ សុភមង្គល និងសុខុមរមនា របស់​ជាតិ​មាតុ​ភូមិ​ និងប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់រូប។ ដូច្នេះហើយ ប្រសិនបើគ្មានថ្ងៃ ០៧ មករាទេ ក៏គ្មានអង្គជុំនុំជរះ​វិសា​មញ្ញ​ក្នុង​តុលា​ការ​កម្ពុជា ឡើយ ហើយសមិទ្ធផលទាំងអស់នេះត្រូវតែបាន​ទទួលបាននូវការការពារ​ឱ្យបានគង់វង្ស និងគត់​មត់​ជារៀង​រហូត​ទៅ។

ដោយ ឡុង សុគុណ