Skip to main content

បទសម្ភាសន៍ លោកបណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ ជា​មួយ​​ទូរទស្សន៍​បាយ័ន​ ស្តីពី​ ល្បិច​បោក​ប្រាស់​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​នៅ​កម្ពុជា​ ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​សន្លឹក​ឆ្នោត​


 
ថ្ងៃទី ២៣ ខែ មេសា​ ​ ឆ្នាំ២០១២
លោក សត្យា រក្ស
សំណួរ៖ ដោយ ​ហេតុ​ថា បច្ចុប្បន្ន​នេះ​សកម្ម​ភាព​របស់​គណបក្ស​ កឹម សុខា ដែល​មាន​បន​នយោបាយ​របស់គាត់​មួយ​ក្រុម​តូច ដែល​ពិនិត្យ​ទៅ​លើ​ប្រវត្តិ​នៃ​បន​នយោបាយ​របស់​គាត់​ហ្នឹង គឺ​សុទ្ធ​តែ​ក្រុម​អ្នក​ចាញ់​ឆ្នោត។​​ ខ្ញុំ​ឧទាហរណ៍​ជាក់​ស្តែង​ ដូច​ជា​លោក ប៉ែន​ សុវណ្ណ គឺ​ថា មុន​នឹង​គាត់​ធ្លាក់​ខ្លួន​មក​ចូល​ក្នុង​អន្លង់​នយោបាយ​ងងឹត​ងងល់​ របស់​កឹម សុខា គឺ​ថា​គាត់​ធ្លាប់​បង្កើត​គណបក្ស​មួយ ហើយ​គណបក្ស​របស់​លោក​ ប៉ែន សុវណ្ណ​ គឺ​បង្កើត​បាន​តែ​មួយ​ប៉ប្រិចភ្នែក​ទេ​ គឺ​រលាយ​តែ​ម្តង​ គ្មាន​អ្នក​ណា​គាំទ្រ​ កុំ​ថា ១ កៅ​អី សូម្បី​តែ ១ ជើង​ម៉ា ក៏​អត់​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែរ។​ អញ្ចឹង​ចំណុច​ដែល​ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​លោក​បណ្ឌិត ជួយ​បំភ្លឺ គឺ​ទាក់​ទង​ទៅ​ហ្នឹង​បន​នយោបាយ​របស់​កឹម សុខា នេះ​តែ​ង​តែ​និយាយ​ពី​នយោបាយ​ចិញ្ចឹម​មនុស្ស​ចាស់​ ដែល​គាត់​អះអាង​ថា គាត់​នឹង​ផ្តល់​​​ទឹក​ប្រាក់​ចំនួន​ ៤ ម៉ឺន ​ក្នុង​​១ខែ ។ ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​លោក​បណ្ឌិត​ជួយ​បំភ្លឺ​ ថាតើ​​សម្រាប់​បណ្តា​ប្រទេស​ជឿន​លឿន​​លើ​ពិភពលោក​ ដូច​ជា​សហរដ្ឋ​​អាមេរិក​ក្តី​ បារាំង​ក្តី អូស្រាលី​ក្តី គេមាន​នយោបាយ​ចិញ្ចឹម​មនុស្ស​ចាស់​ ដូច​អ្វី​ដែល​ កឹម​ សុខា កំពុង​តែ​អះអាង​​នៅ​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ដែរ​ឬ​ទេ​លោក​បណ្ឌិត ?

លោក​បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
ចម្លើយ៖ ​ នេះ​ជា​ប្រធាន​បទ​មួយ​ដែល​សំខាន់។​​ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​​ត្រេក​ត្រអាល​​នឹង​ពាក្យ​ពេចន៍​​ បោក​ប្រាស់​​របស់​ កឹម សុខា និង​បន​នយោបាយ​របស់​គាត់​ គាត់​តែង​តែ​លើក​ ហើយ​ដោយ​តាំង​អ្នក​នយោបាយ​ទេសចរណ៍​ខ្មែរ​មក​ពី​អាមេរិក​ មក​ចូលរួម​ក្នុង​បន​នយោបាយ​ កឹម សុខា ក៏​បោក​ ក៏​ភូត​​ដែរ​។ គេ​ថា នៅ​អាមេរិក រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​មនុស្ស​ចាស់​ ការ​ពិត​ទៅ​ភាសា​ហ្នឹង​វា​ខុស​មួយ​បាត់​ទៅ​ហើយ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​សេរី។​​ បើ​រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​ប្រជាពលរដ្ឋ​ វា​មិន​អាច​សង្គម​សេរី​ទេ គឺ​ជា​សង្គម​កុំម្មុយនីស្ត ឬ សង្គម​និយម ហើយ​ករណី​ដែល​មាន​ការ​ឧបត្តម​ សង្គម​កិច្ច ដល់​មនុស្ស​ចាស់​ ក៏​មាន​លក្ខខ័ណ្ឌ​មួយ​ខុស​ពី​ពាក្យ​ដែល រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​មនុស្ស​ចាស់​ដែរ​។ ខ្ញុំ​លើក​ឧទាហរណ៍​ទូទៅ​ នៅ​អាមេរិក​ក្តី នៅ​អឺរ៉ុប​ខាង​លិច​ក្តី នៅ​អូស្រ្តាលី​ក្តី កាណាដា​ក្តី គ្មាន​ទេ ប្រព័ន្ធ​រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​មនុស្ស ឬ រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​នុស្ស​ចាស់ មាន​តែ​ករណី​មហា​សែន​ពិសេស នៅ​ត្រង់​ថា សម្រាប់​អតីតជន​ភៀស​ខ្លួន​ ហើយ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​យើង​លើក​ឧទាហរណ៍​ខ្មែរ​តែ​ម្តងទៅ ដែល​ភៀស​ខ្លួន​កាល​ជំនាន់​ទសវត្សរ៍​ទី ៨០ ទៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​អីហ្នឹង គឺ​មានមនុស្ស​ដែល​អាយុ​​ចន្លោះ​ពី​ ៥០ ទៅ​ ៦០ ហើយ​អ្នក​ដែល​ជា​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ដែល​មាន​អាយុ​ពី ៥០ ទៅ ៦០ គឺ​ជា​ធម្មតា​នៅ​ក្នុង​សេដ្ឋ​កិច្ច​ទី​ផ្សារ​សេរី​ ថៅកែ​ក្រុមហ៊ុន​ ​មិន​ដែល​ចង់​យក​មនុស្ស​ ៥០-៦០ ទៅធ្វើការ​ទេ។​ ហើយ​ទី២ទៀត ពុំ​មាន​សមត្ថភាព​ការងារ​ទៀត​ បាន​ន័យ​ថា ចំណេះ​ដឹង​ ជន​ភៀស​ខ្លួន​ដែល​​អាយុ​ ៥០-៦០ ​កាល​ជំនាន់​ដែល​យក​តែ​ខ្មែរ​យើង​ដែល​ភៀស​ខ្លួន គឺ​ពុំ​មាន​សមត្ថភាព​​ធ្វើ​ការ​នៅ​ប្រទេស​គេ​ទេ ហើយ​បើ​ធ្វើ​ការ​មាន​តែ​ការងារ​ពលកម្ម មិន​មែន​ការងារ​ខួរ​ក្បាល​។ អញ្ចឹង​ ដល់​ការងារ​ពលកម្ម​ មនុស្ស​អាយុ ៥០-៦០ ទៅ​រ៉ែក​ពន់​ដូច​យើង​កម្ម​ករ​ក្មេងៗ​ យ៉ាង​ម៉េច​កើត អញ្ចឹង​អ្នក​ហ្នឹង​គ្មាន​លទ្ធភាព​ធ្វើ​ការ​ងារ​ទេ ឬ ក៏​គ្មាន​ឱកាស​គេទទួល​យក​មក​ធ្វើ​ការ​ទេ អញ្ចឹង​ហើយ ចំពោះ​ករណី​ដ៏​ពិសេស​នេះ​ គឺ​នៅ​អាមេរិក​ក្តី នៅ​បណ្តាប្រទេស​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​ក្តី គេ​មាន​មូលនិធិ​ ឬ មាន​ខ្ទង់​ពិសេស​មួយ​ ហើយ​ខ្ទង់​ពិសេស​ហ្នឹង​មិន​មែន​មាន​ន័យ​ថា ជា​ខ្ទង់​លុយ​រដ្ឋ​មក​ចិញ្ចឹម​ទេ គឺ​ជា​ខ្ទង់​សង្គម​កិច្ច​ ដែល​ខ្ទង់​សង្គម​កិច្ច​ ដែល​រដ្ឋ​គ្រប់​គ្រង​ គឺ​ជា​លុយ​បាន​មក​ពី​លុយ​ពន្ធ​របស់​​​ប្រជាពលរដ្ឋ​អាមេរិក​​ហ្នឹង​ឯង។​​ អញ្ចឹង​អ្នក​ទាំង​អស់​ហ្នឹង​ដែល​ជា​ជន​ភៀស​ខ្លួន​មនុស្ស​ចាស់​ បើ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​​ដែល​គ្នា​នៅ​យុវវ័យ​អត់​បញ្ហា​ទេ គឺ​ក្រោម​ ៣០ ចន្លោះ​ ៤០ អត់​បញ្ហា​ទេ អាច​រក​ការ​ងារ​ធ្វើ​បាន អាច​ទៅ​រៀន​វិជ្ជាជីវៈ​បន្ថែម​ តែ​អ្នក​ដែល​ពី ៥០ ទៅ ៦០ ឡើង​ទៅ គឺ​គេ​មាន​ខ្ទង់​ពិសេស​សង្គម​កិច្ច​ ឧបត្តម្ភឲ្យ​ ហើយ​ពួក​គាត់​អត់​យល់ គាត់​ទៅ​ជា​ថា រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​ តាម​ពិត​មិន​មែន​រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​ទេ​ អ្នក​ទាំង​អស់​ហ្នឹង​ គឺ​ជា​ប៉ារ៉ាសិត​​ គឺជា​​​ជន​បញ្ញើ​ក្អែក​ ជា​មេរោគ​សង្គម​ ដែល​ទៅ​ស៊ីលុយ​របស់​​រាស្រ្ត​គេ​ដែល​បង់​ពន្ធ ដែល​យើង​ហៅ​ថា ប៉ារ៉ាសិត​។​ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​អ្នក​ដែល​ស៊ី លុយ​សង្គម​កិច្ច​​ហ្នឹង​ គេ​មាន​ការ​ខ្មាស់​អៀន​ណាស់​ ពី​ព្រោះ​សង្គម​សេរី​នៅ អាមេរិក​ក្តី អាល្លឺម៉ង់ បារាំង អូស្រ្តាលី កាណាដា​ក្តី គេ​អត់​ឲ្យ​តម្លៃ​ទេ អញ្ចឹង​ហើ​យ​អ្នក​ដែល​ស៊ី​លុយ​សង្គម​កិច្ច​ គឺ​ស៊ី​តែ​ដើម្បី​រស់​ទេ ពុំ​ដែល​ហ៊ាន​ទៅ​អួត​អាង​ប្រាប់​គេ​ថា ខ្ញុំ​ស៊ីលុយ​សង្គម​កិច្ច​គេ នោះ​គេសើច​ងាប់​។​ សូម្បី​តែ​អ្នក​រស់​នៅ​ទីនោះ មាន​ឪពុក​ម្តាយ​ស៊ីលុយ​សង្គមកិច្ច​ កូន​ៗ​ក៏​មិន​ហ៊ាន​ប្រាប់​គេ​ថា ម្តាយ​ខ្ញុំ​ស៊ី​លុយ​សង្គម​កិច្ច​ដែរ​ ព្រោះ​ជា​លុយ​មួយ​ហៅ​ថា លុយ​សុំទាន​រដ្ឋ មិន​មែន​លុយ​រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​រាស្រ្ត​ទេ លុយ​បុគ្គល​សុំ​ទាន​រដ្ឋ។​ ត្រង់​ហ្នឹង​ដែល​ចង់​បញ្ជាក់​ថា ដូច​បន​នយោបាយ​មួ​យ​របស់​កឹម សុខា មក​ពី​អាមេរិក គេ​មាន​ម្តាយ​គេ​ គេអួត​ថា ម្តាយ​គេ​បាន​លុយ​ប៉ុណ្ណេះ អាមេរិក​ចិញ្ចឹម តាម​ពិត​ជា​អំពើ​ថោកទាប​ និយាយ​ភាសា​សាមញ្ញ​ ហើយ​បើ​សិន​ជា​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​អាមេរិក​វិញ គេ​ដឹង​​ថា អ្នក​ស៊ីលុយ​គេហើយ ​យក​មក​អួត​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ ដែល​យក​អារបស់​ថោកទាប​ ជា​ជន​ថោក​ទាប​នៅ​ស្រុក​គេ​មក​អួត​ថា ខ្លួន​ឯង​អស្ចារ្យ​​នៅ​អាមេរិក​គេមិន​ដឹង​ជា​ដៀល​ប៉ុណ្ណានោះទេ។​ ត្រង់​ហ្នឹង​ហើយ​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ត្រូវ​យល់​ ហេតុ​អី​អំពើ​ថោក​ទាប ខ្ញុំ​មិន​មែន​ថា អំពើ​ថោក​ទាប​ខុស​ច្បាប់​ទេ ថោក​ទាប​ស្រប​ច្បាប់​ ជា​ទង្វើ​មនុស្ស​បាត​សង្គម​​។​ នៅ​ក្នុង​ស្រុក​គេ ​​គេ​លាក់​ណាស់​ ហេតុ​អី​បាន​ទៅ​ជា​អស់​លោក​អ្នក​នយោបាយ​ទេស​ចរណ៍​ ទៅ​យក​អា​ជីវិត​រស់​នៅ​ដ៏​ថោកទាប​ហ្នឹង​មក​បង្អួត​ ហើយ​រុញ​ឲ្យ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​​ធ្វើ​ជី​វិត​រស់​នៅ​ថោក​ទាប​ហ្នឹង​តាម។​ ពួក​គាត់​ដែល​រស់​នៅ​អាមេរិក​តាម​បែប​ថោក​ទាប​ហ្នឹង ត្រង់​ហ្នឹង​​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ត្រូវ​ដឹង​ បើ​យើង​ចង់​រស់​តាម​បែប​រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​ មាន​ន័យ​ថា យើង​ចង់​វិល​ត្រលប់​ទៅ​អតីតកាល​ដែល​រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​ដូច​របប​កុំម្មុយនីស្ត​ ប៉ុលពត ហ្នឹង​ឯង​ ហ្នឹង​គឺ​ជា​ឧទាហរណ៍​ជាក់​ស្តែង​​ដែល​រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​ ហើយ​តែ​រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​ហើយ បង​ប្អូន សម្លរ​អីគឺ​ញ៉ាំ​ហ្នឹង​ទៅ កុំ​ប្រកែក ហើយ​នៅ​អាមេរិកក៏​​អញ្ចឹង​ដែរ​ គេ​អត់​ឲ្យ​លុយ​ហ្នឹង​អាច​ឲ្យ​មនុស្ស​ចាស់​ហ្នឹង​ធ្វើ​អ្នក​មាន​ទេ​។​ ឧទាហរណ៍​ថា គេ​គិត​អប្បរមា​ទាប​បំផុត​មនុស្ស​ម្នាក់​អាច​ញ៉ាំ​អស់​ប៉ុណ្ណា​ គេ​ឲ្យ​តម្លៃ​តែ​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ ឧទាហរណ៍​ថា ៨០០ ដុល្លា​ចុះ ៨០០ ដុល្លារ​នៅ​កម្ពុជា អាច​សន្សំ​បាន តែ​ ៨០០​ ដុល្លារ​នៅ​អាមេរិក​ ហ៊ាន​តែ​ចាយ​លើស​ គឺ​ខ្វះ​​ថ្ងៃ​ណាមួយ​ហើយ​​។

លោក សត្យា រក្ស
សំណួរ៖ ដូច ​​ជា​ករណី​របស់​លោក​ កឹម សុខា ទាក់​ទង​ទៅ​ហ្នឹង​ ៤ ម៉ឺនហ្នឹង​ តើ​ កឹម សុខា គាត់​​មាន​បាន​គិត​ទេ ពី​រឿង​ថ្លៃ​អាហារ ត្រូវ​ហូប​បាយ​ប៉ុន្មាន?​ អង្ករប៉ុន្មាន?​ បន្លែ​​អី ប៉ុន្មាន​​?

លោក​បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
ចម្លើយ៖ ​ ការ​ពិត​ កឹម សុខា​ នេះ​មិន​មែន​ជា​អ្នក​នយោបាយ​ទេ។​ ពាក់​ព័ន្ធ​រឿង​លុយ​ ៤ ម៉ឺន​នេះ ​គឺ​ជា​វិធី​កុំម្មុយនីស្តនិយម សង្គម​និយម​ ប៉ុន្តែ​គេ​មិន​ហ៊ាន​ថា​ជា​វិធី​សង្គម​និយម​ កុំ​ម្មុយនីស្ត​ និយម​ទេ គេថា នៅ​អាមេរិក​ តាម​ពិត​នៅ​អាមេរិក​អត់​មាន​ចិញ្ចឹម​របៀប​ហ្នឹង​ទេ មិន​មែន​​ឲ្យ​គ្រប់​មនុស្ស​ចាស់​លុយ​ ៤ ម៉ឺន ឬក៏ ៨០០ ដុល្លារ គឺ​គេ​មិ​ន​ឲ្យ​ទេ។​ ពី​ព្រោះ​អី​ ដូច​ខ្ញុំ​លើកអំម្បាញ់​​មិញ ករណី​ពិសេស​ដែល​ជន​ភៀស​ខ្លួន ដូច​ជា​ម្តាយ​របស់​បន​នយោបាយ​របស់​កឹម សុខា ដែល​នៅ​អាមេរិក​ ដែល​ភៀស​ខ្លួន​ពី​កម្ពុជា ហើយ​ឥឡូវ​​មក​មួយ​ពូជ​មក​កម្ពុជា​វិញ ម្តាយ​គេ​គឺ​ជា​បុគ្គល​សុំ​ទាន​រដ្ឋ​។​ បាន​ន័យ​ថា រស់​នឹង​លុយ​សង្គម​កិច្ច​ ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​អាមេរិក​គេ​បង់​ពន្ធ​ ហើយ​ទាំង​អ្នក​ដទៃ​ទៀត​ដែល​ធ្វើ​ការ​ ក៏​ត្រូវ​បង់​ពន្ធ​ គេយក​មក​ចិញ្ចឹម​មនុស្ស​ប៉ា​រ៉ាសិត​​ហ្នឹង​​​ឯង អញ្ចឹង​គេ​លាក់​លៀម​ណាស់​។​ ប៉ុន្តែ​ ៨០០ ដុល្លារ ក្តី ៤ ម៉ឺនរៀល​ក្តី របស់​កឹម សុខា កឹម សុខា យក​មក​ធ្វើ​ល្បាយ​ដោយ​អត់​យល់​ ទៅ​ជា​ចាត់​ទុក​ថា គាត់​ឲ្យ​ទៅ​​​មនុស្ស​ចាស់​ទាំង​អស់​ តែ​នៅ​អាមេរិក​អត់​ទេ​ គេ​ឲ្យ​ទៅ​មនុស្ស​ចាស់​ ដែល​ជា​មនុស្ស​ចាស់​ប៉ារ៉ា​សិត​​ទេ មិន​មែន​មនុស្ស​ចាស់​ ដែល​គេ​ធ្វើ​ការ​នៅ​អាមេរិក​​តាំង​ពី​អាយុ​ ១៨ឆ្នាំ​រហូត​​ដល់​​​ពេល​គេ​ចូល​និវត្តន៍​ទេ។​ នៅ​អាមេរិក​សឹង​តែ​ទាំង​អស់​​លើក​លែង​តែ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ចេញ​ មុន​ហ្នឹង​គេ​មក​ដល់​អាយុ​ ៦០ ឬ ៦៥ គេ​ធ្វើ​ការ​តាំង​ពី​អាយុ​ ១៨ឆ្នាំ​ ហើយ​អាយុ​ ១៨ គេបង់​ពន្ធ​ជូន​រដ្ឋ តាំង​ពី​អាយុ ១៨ រហូតដល់ ៦០ ឬ ៦៥ ។​បង​ប្អូន​គិត ៤០ ឆ្នាំ តិច ធ្វើ​ការ គេ​បង់ពន្ធ​ជូន​រដ្ឋ រហូត​ដល់​គេ​បង់​ប្រាក់​ សោធននិវត្តន៍​ នៅ​ក្នុង​បេលា​សោធននិវត្តន៍​។ល។​  អញ្ចឹង​លុយ​របស់​គេ​ទាំង​អស់​​បាន​ចូលរួម​ចំណែក​ ពុំ​មាន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​អាមេរិក​រស់​ដោយ​សារ​រដ្ឋ​ចិញ្ចឹម​ទេ។​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​គឺ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ដែល​នៅ​ក្នុង​នោះ​ ​ក៏​មាន​ម្តាយ​​របស់​បន​នយោបាយ​​កឹម សុខា​ មក​ពី​អាមេរិកដែរ​​ ដូច​គ្នា​គឺ​ជា​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ ដែល​រស់​នៅ បែប​ប៉ារ៉ាសិត​ ប៉ុន្តែ​បែរ​ជា​មក​អួត។​​ រីឯ​ កឹម សុខា យល់​ច្រឡំ ហើយ​ប្រើ​ល្បិច​បោក​ប្រាស់​ទៅ​ជា​ថា ឲ្យ​ ៤ ម៉ឺន ឲ្យ​ទៅ​គ្រប់​មនុស្ស​ចាស់​ដែល​​ចូល​និវត្តន៍​ គឺ​របៀប​ហ្នឹង​គេ​អត់​ដែល​ធ្វើ​ទេ គេ​មិន​ដែល​ធ្វើ​នយោបាយ​ឲ្យ​​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ថោក​ទាប​រស់​ដោយ​សារ​រដ្ឋ​ ចិញ្ចឹម​ទេ គេ​មាន​តែ​រៀប​សង្គម​សេរី​មួយ​​​ គេ​ចង់​ឲ្យ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​រស់​ដោយ​សេច​ក្តី​​ថ្លៃ​ថ្នូរ ទៅ​ហ្នឹង​កម្លាំង​ពលកម្ម​របស់​ខ្លួន​ ហើយ​ការ​ដែល​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​​​​រស់​ដោយ​ពឹង​ពាក់​ទៅ​លើ​អ្នក​ដ៏​ទៃ គឺ​សម្រាប់​​កម្ពុជា​ធ្លាប់​ជួប​ហើយ គឺ​របប​ ប៉ុលពត ដូច្នេះ​កឹម សុខា ចង់​ស្នង​នយោបាយ​បែប​ថ្មី​ប៉ុលពតហើយ​។

លោក សត្យា រក្ស   
សំណួរ៖ ទាក់ ​ទង​ទៅ​នឹង​កម្ម​វិធី​ ៤ ម៉ឺន ដែល​ កឹម សុខា កំពុង​តែ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​ចាស់​ទុំ ហើយ​កំពុង​តែ​អួត​អាង​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ អំពី​បញ្ហា​ចិញ្ចឹម​មនុស្ស​ចាស់​នេះ​ ខ្ញុំ​បាទ​ជឿជាក់​ថា ក្រោយ​ពេល​ដែល​លោក​បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ ធ្វើ​ការ​ពន្យល់​ដែល​មាន​ភស្តុតាង​ ឲ្យ​យើង​បាន​ដឹង​នូវ​ការ​ពិត​ទាក់​ទង​ទៅ​ហ្នឹង​ជីវិត​ប្រជាពល​រដ្ឋ​អាមេរិក ជីវិត​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​បារាំង​ ក៏​ដូច​ជា​ជីវភាព​រស់​នៅ​នៃ​មនុស្ស​ចាស់​នៅ​អូស្រា្តលី ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ពន្យល់​ទៅ​ដល់​ជន​រួម​ជាតិ​អំបាញ់​មិញ​នេះ ខ្ញុំ​បាទ​ជឿជាក់​ថា បង​ប្អូន​ នឹង​​ពិចារណា​​ទ្វេ​ដង​ថែម​ទៀត​។ នេះ​គឺ​ជា​ល្បិច​ខូច​ដ៏​គម្រក់​ ដែល​ កឹម សុខា បាន​សាប​ព្រួស​​​​នៅ​ក្នុង​ស្រទាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ។​​ កម្មវិធី​របស់​យើង​ដែល​លើក​ឡើង​ធើ្វ​ការ​ពន្យល់​ដល់​ជន​រួម​ជាតិ​នេះ​ គ្រាន់​តែ​ជា​របង​ ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ខ្លាច​បង​ប្អូន​យើង​ជឿ​លើ​ជន​ទុច្ចរិត​ ជន​ខិលខូច​នេះ​ វានាំ​ឲ្យ​អារម្មណ៍​របស់​យើង​រវើរវាយ​ ដោយ​គ្មាន​ប្រយោជន៍​ហ្នឹង​ឯង​។ តើ​លោក​បណ្ឌិត​មាន​អ្វី​បន្ថែម​លើ​សំនួរ​មុន​ទេ​បាទ ?

លោក​បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
ចម្លើយ៖ ​ គឺ​រហូត​ដល់​បន​នយោបាយ​របស់​កឹម សុខា ដែល​គេ​ធ្លាប់​​ភៀស​ខ្លួន​ពី​កម្ពុជា​ទៅ​អាមេរិក​ ហើយ​ឥឡូវ​គេ​វិល​បក​មក​កម្ពុជា​វិញ​នេះ តែ​មក​វាយ​ប្រហារ​ខ្មែរ ហើយ​លើក​សរសើរ​នៅ​អាមេរិក​ លើក​ទាំង​ភូត​​គេ​ថា មនុស្ស​ចាស់​នៅ​ពេល​ដែល​អត់​មាន​​កូន​ចៅ​មើល រដ្ឋ​ជួល​មនុស្ស​ឲ្យ​មក​មើល​។​ ម៉ែ​ឪ​ដែល​ចាស់​ទៀត​ គឺ​រដ្ឋ​ឲ្យ​ប្រាក់​ខែ​អ្នក​ដែល​មក​បំរើ​ទៀត គឺ​ភូត​ទាំង​ស្រុង​តែ​ម្តង​ មនុស្ស​ចាស់​ដែល​អាច​ទទួល​សេវា​ផ្គត់ផ្គង់ និង​ធានា​រ៉ាប់​រង​ គឺទាល់​តែ​អ្នក​ហ្នឹង​បានបង់​លុយ​​ កាល​ដែល​ខ្លួន​ពេញ​វ័យ​ធ្វើ​ការ​ងារ​រហូត​មក​ចូល​និវត្តន៍​ ខ្លួន​បាន​ចូល​ជា​សមាជិក​នៃ​ប្រព័ន្ធ​បេឡា​ធានារ៉ាប់​រង​ចូលនិវត្តន៍​ ហើយ​​បើ​ខ្លួន​អត់​បាន​ចូល ​រដ្ឋ​ឯណា​មាន​លុយ​ទៅចិញ្ចឹម​អ្នក​ទាំង​អស់​ហ្នឹង។​ ត្រង់​ហ្នឹង​ហើយ​ដែល​ពួក​គាត់​ទាំង​អស់​នេះ​ភូត​ គាត់​មិន​យល់​អំពី​ប្រព័ន្ធ​បេឡា​ធានា​រ៉ាប់​រង​សង្គម​កិច្ច​ ធានារ៉ាប់​រង​​សោធននិវត្តន៍​ គាត់​អត់​ដឹង​គាត់​ភូត​ ទៅ​ជា​មនុស្ស​ចាស់​ម្នាក់​អត់​មាន​កូន​ចៅ​មើល​ ទៅ​ជា​រដ្ឋ​មើល​ នេះ​គឺ​ខុស​ហើយ​អត់​មាន​ទេ​។​ បើ​មាន​ មាន​តែ​​លក្ខខ័ណ្ឌ​ពិសេស​បំផុត​ ដូច​ខ្ញុំ​និយាយ​អញ្ជឹង​ សម្រាប់​ម្តាយ​របស់​បន​នយោបាយ​ កឹម សុខា ហ្នឹង​ឯង​ ដែល​ខ្លួន​ឯង​ជា​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ ដែល​ពុំ​បាន​ធ្វើ​ការ​បំរើ​ប្រទេស​ជាតិ​គេ​ ហើយ​ទៅ​ស៊ី​ពែ ជា​មេរោគ​ប៉ារ៉ាសិត​​​នោះ​ទេ គឺ​អ្នក​ហ្នឹង​រដ្ឋ​ផ្តល់​លុយ​​ក្នុង​ខ្ទង់​សង្គម​កិច្ច​​មែន​ ប៉ុន្តែ​មិន​មែន​លុយ​របស់​រដ្ឋ​ទេ គឺ​លុយ​របស់​ប្រជាជាតិ​អាមេរិក​ ហើយ​​បើ​ប្រជាជាតិ​អាមេរិក​ដឹក​ថា ម្តាយ​របស់​បន​នយោបាយ​របស់​កឹម​ សុខា មក​ពី​អាមេរិក​មក​ធ្វើ​នយោបាយ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ ហើយ​មក​អួត​​ អាមេរិក​ខឹង​ងាប់​ ធ្វើ​ជា​មេរោគ​ស៊ីពែ​គេហើយ​ មក​អួត​ធ្វើ​ឯង​ឡូយ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ទៀត។​​ បើ​មិន​ជឿ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ចាំ​សួរ​ទូត​អាមេរិក​ ហើយ​បើ​មាន​បង​ប្អូន​​នៅ​អាមេរិក​ចាំ​ប្រាប់​ទៅ ម្តាយ​របស់​លោក​នោះ ជា​បន​នយោបាយ​របស់​ កឹម សុខា គេ​អួត​អញ្ចេះៗ ទៅ​ប្រាប់​នៅ​អាមេរិក​ទៅ​ ប្រជាពល​រដ្ឋ​អាមេរិក​គេសើច​​ គេ​ខ្ពើម​ឆ្អើម​។​

លោក សត្យា រក្ស
សំណួរ៖ ជុំ ​វិញ​​​រឿង​ដែល​លោក​បណ្ឌិត​មាន​ប្រសាសន៍​មិញ​នេះ​ ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​ចិញ្ចឹម​មនុស្ស​ចាស់​គ្មាន​កូន​គ្មាន​ចៅ​ ដែល​កឹម​ សុខា កំពុង​តែ​បោក​ប្រាស់​ពេញ​ទឹក ​​ពេញ​ដី​​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ គេ​មិន​មែន​​និយាយ​ត្រឹ​ម​ប៉ុណ្ណឹង​​ទេ​លោក​បណ្ឌិត សូម្បី​តែ​គាត់​និយាយថា ស្រ្តី​មេម៉ាយ​​ដែល​មាន​កូន​ខ្ចី ៤ ឬ ៥ នាក់ អញ្ចឹង​ទៅ គឺ​បើ​សិន​ម្តាយ​លំបាក​ រដ្ឋ​គេ​ជួល​មនុស្ស​យក​មក​​មើល​ក្មេង​ហ្នឹង​ឲ្យ​ទៅ​ទៀត នេះ​គឺ​ជា​ការ​លើក​ឡើង​របស់​ កឹម សុខា ដែល​ខ្ញុំ​ក៏​ដូច​ជា​បង​ប្អូន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ភាគ​ច្រើន​នៅ​កម្ពុជា យើង​កំពុង​តែ​ពេបជ្រាយ​យ៉ាង​ខ្លាំ​ង​ចំពោះ​នយោបាយ​បោក​ប្រាស់​ ក៏​ដូច​ជា​ល្បិច​ខូច​របស់​ កឹម សុខា។​ អញ្ចឹង​ហើយ​បាន​ជា​កម្ម​វិធី​របស់​យើង​ ព្យាយាម​ពន្យល់​ បំភ្លឺ​ជូន​ដល់​ជន​រួម​ជាតិ​ មិន​មែន​មាន​ន័យ​ថា ជា​ការ​បំផ្លាញ​ទៅ​ដល់​ដំណើរ​នយោបាយ​របស់​កឹម​សុខា​ នោះ​ទេ​ ។​កឹម​ សុខា គាត់​ចង់​បំពាន​ច្បាប់​ កឹម សុខា គាត់​ចង់​បោក​ប្រាស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ យ៉ាង​ណាៗ នោះ​ជា​រឿង​របស់​ កឹម សុខា ប៉ុន្តែ​កាតព្វកិច្ច​នៃ​កម្ម​វិធី​របស់​យើង​​នេះ​ គ្រាន់​តែ​ធ្វើ​ការ​ពន្យល់​ ហើយ​កោះ​ហៅ​បង​ប្អូន​យើង​ឲ្យ​ពិចារណា​ជា​មួយ​ ដើម្បី​​យើង​ស្វែង​យល់​ផ្លូវ​ត្រូវ​ ផ្លូវ​ល្អ​ ជៀស​វាង​ចាញ់​បោក​ជន​ទុច្ចរិត​។ ឥឡូវ​នេះ​ខ្ញុំ​មាន​ចំណុច​មួ​យ​ទៀត ដែល​​ជា​រឿង​ហួស​ចិត្ត​មែន​ទែន លោកបណ្ឌិត ខ្ញុំ​គិត​ថា​មនុស្ស​​ដែល​ធ្វើ​នយោបាយ​បោក​ប្រាស់​គឺ​មិន​អាច​ទទួល​បាន​នូវ​ ភាព​ថិតថេរ​នោះ​ទេ តួយ៉ាងដូច​ ​កឹម សុខា ធ្លាប់​គ្រប់​គ្រង​ កៅអី​ ១០ អសនៈ កាល​ពី​ជា​មួយ​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​ សឺន​ សាន គឺទទួល​បាន ១០ អសនៈ ហើយ​ កឹម សុខា​ ហ្នឹង​ហើយ​ជា​អ្នក​គ្រប់​គ្រង​។​ ដោយ​សារ​តែ​មាយាទ​បែប​ដូច​សព្វ​ថ្ងៃ​ ពាក្យ​ខ្មែរ​គេថា ឆ្កែ​កន្ទុយ​ខ្វៀន​ វា​នៅ​តែ​ខ្វៀន​ ខ្ញុំ​និយាយ​បែប​នេះ​មិន​មែន​ចង់​សំដៅ​ថា កឹម សុខា ជា​ឆ្កែ​​​​​​​​​​នោះ​ទេ ខ្ញុំ​គ្រាន់​តែ​​លើក​ពី​សុភាសិត​​​ខ្មែរ​ ដែល​បុរាណ​យើង​លោក​ថា ឆ្កែ​កន្ទុយ​ខ្វៀន ​វា​នៅ​តែ​ខ្វៀន​ ដូច​ កឹម សុខា ជា​ដើម​។​ ភាព​ខិលខូច ភាព​ក្រឡិច​ក្រឡុច ភូត​កុហក់​របស់​គាត់​ហ្នឹង គឺ​គាត់​មិន​ដែល​ចោល​ទេ ពុតត្បុត​​ក្រឡិច​ក្រឡុច​ភូត​កុហក់​ហ្នឹង អញ្ចឹង​ ១០ អសនៈ​របស់​លោក​តា​សឺន​ សាន ត្រូវបាន​ កឹម សុខា បំផ្លាញ​ ដោយ​សារ​តែ​មាយាទ​ដែល​មិន​ប្រាកដ​​ប្រជា របស់​គាត់​ ហើយ​ឥឡូវ​នេះ​មាយាទ​​បែប​ហ្នឹង កឹម សុខា​ កំពុង​តែ​ប្រព្រឹត្ត​ទង្វើ​បែប​ហ្នឹងដដែល​។​​ ខ្ញុំ​ជឿជាក់ថា ៣ កៅអី ដែល​កឹម សុខា ទទួល​បាន ក្នុង​អាណត្តិ​ទី​៤ ដោយ​សារ​ប្រជាពល​រដ្ឋ​ច្រឡំ​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​ សម្រាប់​អាណត្តិ​ទី​៥ ខ្ញុំ​សង្ឈឹម​ថា វា​អត់​ទទួល​បាន​ ៣ កៅអីហ្នឹង​ទេ កុំ​សង្ឈឹម​ឲ្យសោះ​ បើ​រក្សា​ឲ្យ​សល់​ ១ ខ្ញុំ​គិត​ថា កឹម សុខា គ្រាន់​បើ​ហើយ ពីព្រោះ​ ១០ កៅអី ម៉េច​ កឹម សុខា ធ្វើឲ្យ​​រលាយ​ចុះ​ ត្រឹ​ម​ ៣ កៅ​អី វា​តែ​មួយ​ប៉ប្រិច​ភ្នែក​ទេ។​ ហើយ​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​លោក​បណ្ដិតជួយ​បញ្ជាក់​ គឺ​ត្រង់​ថា ក្នុង​អាណត្តិទី ៤ ឆ្នាំ ២០០៨ ក្នុង​យុទ្ធនាការ​​ គាត់​បាន​អះអាង​ ថា បើ​គណបក្ស​គាត់​ជាប់​ឆ្នោត​ រដ្ឋ​មួយ​របស់​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ មក​ចិញ្ចឹម​ មក​ជួយ​ មក​គាំពារ​ ដូច​ជា​ថា មក​ជួយ​ខេត្ត​មួយ​នៅ​កម្ពុជា ហើយ​ឥឡូវ​នេះ​មាន​ល្បិច​ខូច​មួយ​ទៀត ដែល​ជិត​បោះ​ឆ្នោត​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​​សង្កាត់​ គឺ​នៅ​សល់​តែ​ជាង​ មួយ​ខែទៀត​នេះ គាត់​ថា ឥឡូវ​នេះ​មេឃុំ​របស់​គាត់​ ឲ្យ​តែ​ជាប់​ឆ្នោត​ គឺ​អត់​ខ្វះ​ទេ រឿង​ថា បទ​ពិសោធន៍​ ទេព្យ​កោសល​នៃ​ការ​ដឹកនាំភូមិ​​ឃុំ គឺ​អត់​ពិបាក​ទេ។​ គាត់​កំពុង​តែ​ទំនាក់​ទំនង​រួច​ហើយ​ជាមួយ​​មេឃុំ​ទាំង​ឡាយ​នៅ​សហរដ្ឋ​ អាមេរិក​​ មេឃុំ​ទាំង​អស់​នៅ​អូស្រ្តាលី​ ដើម្បី​សុំ​ឲ្យ​យក​​មេឃុំ​ដែល​ជាប់​ឆ្នោត​របស់​គណបក្ស​គាត់​ ទៅ​រៀន​សូត្រ​ជា​មួយ​មេ​ឃុំ​នៅ​អាមេរិក​ មេ​ឃុំ​នៅ​អូស្រ្តាលី។​ អញ្ចឹង​ចំណុច​នេះ​តើ​លោក​បណ្ឌិត មាន​ទស្សនៈយ៉ាង​ណា​ ដើម្បី​ពន្យល់​ ដល់​ប្រជាពល​រដ្ឋ​ ជៀស​វាង​ការ​ចាញ់​បោក​មនុស្ស​ដូច ​កឹម សុខា នោះ​?​

លោកបណ្ឌិតឈឹម ផលវរុណ​
ចម្លើយ​៖​ រឿងដែលលោក កឹម សុខា ធ្លាប់​ធ្វើយុទ្ធនាការ​ភូតភរ​មិនចេះខ្មាស់​ខ្លួនកាល​ពីឆ្នាំ ២០០៨ នោះ​ ដែលថា​បើគណបក្ស​គាត់​ឈ្នះឆ្នោត​ រដ្ឋមួយ​របស់​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នឹងជួយ​ខេត្ត​មួយ​របស់​កម្ពុជា​។ ក្រោយ​ពីការ​បោះឆ្នោត ខ្ញុំបានជួប​ជាមួយគណៈ​ប្រតិភូមក​ពីអាមេរិក​ ដែល​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ ខាង​ស្រាវជ្រាវផង​​ និងមួយទៀត​ជាតំណាង​ខាងក្រសួង​ការបរទេស​ និង​ខាង​តំណាង​ទូត​មួយ​ទៀត​ ដែល​គេមក​សួរអំពី​ក្រោយពីបោះ​ឆ្នោតសភា ឆ្នាំ ២០០៨ នោះ​ ដែល​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ឈ្នះ​ឆ្នោត​នោះ​ តើខ្ញុំមើល​ឃើញទស្សនៈ​វិស័យ​នៃទំនាក់​ទំនង​រវាង​កម្ពុជា និង​អាមេរិក​ ដែល​គណបក្ស​ប្រជាជន​នឹង​ដឹកនាំ​នោះ តើ ៥ឆ្នាំទៅមុខ​នឹងមានទំនាក់​ទំនងល្អ​យ៉ាងណា?​ ។ ក្នុង​ឱកាស​នោះ ខ្ញុំក៏បាន​ប្រាប់ថា អ្នកឯង​កុំព្រួយ​ ពីព្រោះ​ប្រជាពល​រដ្ឋ​ខ្មែរស្រឡាញ់​អាមេរិក​ណាស់ គឺ​ខ្លាច​​ក្រែងអាមេរិក​ទៅវិញ​ទេដែល​ធ្លាប់​បោះបង់​ចោល​កម្ពុជា​។ ប៉ុន្តែក៏មាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ គឺគណបក្ស កឹម សុខា បាន​ឃោសនាថា​ បើគេ​ឈ្នះ​ឆ្នោត​​រដ្ឋមួយរបស់​អាមេរិកនឹង​មកជួយ​ចិញ្ចឹម​ខេត្តមួយ​របស់ខ្មែរ ​។ អ្នកអាមេរិក​ទាំង​នោះ​សើច ហើយ​គេ​សួរថា​ តើខ្មែរ​ជឿ កឹម សុខា ដែរឬអត់​?​ ខ្ញុំថា​គេមិនជឿ​ទេ​ គេ​ក៏​សើច​ ហើយថា​រឿងអី​ន​យោបាយ​របស់​ខ្មែរ​រឿង​អី​ទៅសង្ឃឹម​ពីអាមេរិក? អាមេរិក​គេគិតគូរ​រឿង​របស់​អាមេរិក​​ ប៉ុន្តែរឿង​សហប្រតិបត្តិការ​រវាងកម្ពុជា អាមេរិក គេមិនមែន​ធ្វើសហប្រតិបត្តិការ​ជាមួយ កឹម សុខា ដែល​ជាគណបក្ស​ប្រឆាំង​នោះទេ គឺជា​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិការរវាង​រដ្ឋាភិបាល និង​រដ្ឋាភិបាល​។ អញ្ចឹង​​ហើយបាន​ជាគេសួរខ្ញុំ ខ្ញុំ​ក៏បាន​ប្រាប់ថា​នឹង​បោះ​ជំហ៊ាន​ទៅមុខ​កាន់តែ​ល្អថែម​ទៀត​ ពីព្រោះ​មូលដ្ឋាន ប្រពៃណី​កម្ពុជាមិន​ដែល​ស្អប់អា​មេរិកទេ​។ ហើយ​ទី២ ទៀត​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មិន​មែនទន្ទឹង​ដូច កឹម សុខា មកបោក​ថា​រដ្ឋមួយ​មកចិញ្ចឹម​រដ្ឋមួយទេ​។ កម្ពុជា​ចង់បាន​តែ​ឲ្យ​អាមេរិក កុំគៀបសង្កត់​កម្ពុជា ឲ្យចេះ​គោរព​កម្ពុជា អំពីសិទ្ធិ​រស់រាន​របស់​កម្ពុជា អំពី​អធិបតេយ្យ​របស់​កម្ពុជា ​និងអ្វី​ដែល​ចាំបាច់​ដែល​​អ្នកត្រូវជួយ​កម្ពុជា​។ ពេលនោះ​ហើយកិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​នោះគឺ​ល្អណាស់​។​

ត្រឡប់មករឿង កឹម សុខា វិញ​គឺគេ​ក៏សើចអំពី​ កឹម សុខា ដែរ ដែលកឹម សុខា ឃោសនា​ថា​បើ​មេឃុំ​​គេ​ឈ្នះឆ្នោត​គេនឹង​ឲ្យមេឃុំនោះ​​ទៅរៀនផ្លាស់​ប្តូរបទ​ ពិសោធន៍​នៅអាមេរិក​​​ ឬនៅអូស្ត្រាលី​។ បងប្អូន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​ត្រូវគិត​ទាំង​អស់គ្នាថា តើ​មេឃុំ​យើងហ្នឹង​វាអស្ចារ្យ​សម្រាប់​គេ ជាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​គេ​ជា​មួយ​រដ្ឋាភិបាល​​​គេឬ​យ៉ាងណា?​។ អាមេរិកក្តី អូស្ត្រាលីក្តី​ រដ្ឋាភិបាល​របស់គេ តំណាងរាស្ត្រ​របស់​គេ​ជាប់​ឆ្នោត​​ដោយសារ​ប្រ​​ជាពលរដ្ឋគេ​។ សួរថា​ប្រជាពលរដ្ឋ​គេបោះឆ្នោត គេ​បោះឆ្នោត​ឲ្យ លោក អូបាម៉ា ធ្វើ​ប្រធានា​ធិបតី​​ដើម្បីឲ្យលោក អូបាម៉ា យកមេឃុំ កឹម សុខា ទៅបង្រៀន ឬ​ក៏ដើម្បីឲ្យ លោក អូបាម៉ា ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នយោបាយ​នៅក្នុងស្រុក​ ជីវភាព​ក្នុងស្រុក​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​អាមេរិក និង​តួនាទី​អាមេរិក​ជា​មហា​អំណាច​?​​ ឬក៏បោះឆ្នោត​ឲ្យលោក អូបាម៉ា ដើម្បី​ជួយបង្ហាត់ និង​ជួយ​ចិញ្ចឹម​មេឃុំ​របស់​ កឹម សុខា? យើង​គិត​តែ​ប៉ុណ្ណឺង​ក៏អាច​ដឹងបាន​ដែរ​។​​

ចំណុចមួយទៀត នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​អូស្ត្រាលី ដែល​គេជាប់ឆ្នោត​ប៉ុន្មាន​អាណត្តិ​មកហើយ​នោះ​ ហើយ​​ផ្លាស់​ប្តូរ​គ្នាពីនីតិកាល​មួយទៅ​នីតិកាល​មួយទៀត​នោះ​ តើប្រជា​ពលរដ្ឋ​អូស្រ្តាលី​គេ​បោះឆ្នោត​ដើម្បី​​ត្រៀម​ចាំ​ទទួល​មេឃុំ របស់ កឹម សុខា ឬយ៉ាងណា​?​ ដូច្នេះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ត្រូវពិចារណា​។​

គេមានការផ្លាស់ ​ប្តូរបទ​ពិសោធន៍​ ហើយ​ការផ្លាស់​ប្តូរនេះទាល់តែ​យើង​មានបទ​ពិសោធន៍​ដែរ​ទើប​អាច​​​ផ្លាស់ប្តូរ ​គ្នាបាន​ ប៉ុន្តែ កឹម សុខា​ គ្មានបទ​ពិសោធន៍ទេ​។ គាត់គ្រាន់​តែបទ​ពិសោធន៍​ធ្វើ​អនុប្រធាន​ភូមិ​កាល​​នៅ​ទស្សវត្សទី៨០​ គឺគាត់មាន​បទពិសោធន៍​ខាងលួច​អង្ករ​យ៉ាង​ស្ទាត់ជំនាញ​ និងបានប្រើ​បទពិសោធន៍​​​​នេះមក​បោក អង្គការ IRI លួច​លុយដុល្លារ​បាន​យ៉ាងស្អាត​។ អញ្ចឹងគឺ​គាត់មាន​បទពិសោធន៍​​ទាំងនោះ​​​យកទៅ​​បង្ហាត់​​មេឃុំ​របស់​គាត់​ ប៉ុន្តែ​មិនអាច​យក​បទពិសោធន៍​ទាំងនោះ​ទៅប្រាប់​មេឃុំ​នៅ​ប្រទេស​គេបានទេ​។ អញ្ចឹង កឹម សុខា គាត់គ្មាន​បទពិសោធន៍​ដើម្បីយក​ទៅផ្លាស់ប្តូរ​ជា​មួយ​អាមេរិក​ ឬជាមួយ​អូស្ត្រាលីទេ​។​ ចំណែកបន​នយោបាយរបស់គាត់​ខ្លះដែលរស់នៅ​អាមេរិក គឺដូច​ជា​វែក​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំង​សម្លរអញ្ចឹង​។ ឯខ្លះទៀតរស់​នៅបារាំង គឺងោះអត់ដឹង​អីផងនោះ​ ហើយ​ឥឡូវនេះ​គឺដើរ​បោក​គេ​នៅ​អូស្ត្រាលី​ទៀត​។ អញ្ចឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ​​​អាចគិត​ឃើញហើយ​។​ ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​នឹង​បោះឆ្នោត​ក្រុម​ប្រឹក្សាឃុំ​ សង្កាត់​​នៅ​ថ្ងៃ០៣ ខែមិថុនា ខាងមុខ​ សួរថា​បោះឆ្នោតរើសមេឃុំ ដើម្បី​ឲ្យមេឃុំ​នោះ​បាន​ទៅ​​អាមេរិក ឬទៅ​អូស្ត្រាលី ឬក៏​យើង​ជាម្ចាស់​ឆ្នោតកាន់​សន្លឹកឆ្នោត​ទៅបោះ​រើសមេឃុំ​ដែល​មាន​បទពិសោធន៍​ ​ និងមាន​សុច្ចរិតភាព​បម្រើប្រជាជន​នៅមូលដ្ឋាន ឬ​ក៏បោះឆ្នោត​ឲ្យមេឃុំ​ដើម្បី​ឲ្យ​គាត់ឡើង​យន្តហោះ​​ទៅ​អាមេរិក​ ឬទៅ​អូស្ត្រាលី​? អញ្ចឹង​សូមបង​ប្អូនពិចារណា​ចុះ​។​

ម្យ៉ាងទៀត បេក្ខជន​មេឃុំរបស់ កឹម សុខា ភាគ​ច្រើនគឺជា​អ្នក​ប្រមឹកទេ​ នេះ​បើតាម​ការ​ដែល​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​​បានទូរសព័្ទ​ចូល​មកប្រាប់​​ក្នុងកម្មវិធី ​ពលរដ្ឋវិជ្ជា​។ អញ្ចឹង​ហើយបាន​ជាយើងមើល​ឃើញថា​ ទាល់តែ​ទៅរៀន​ទើប​អាចធ្វើមេឃុំបាន​។ ប៉ុន្តែបេក្ខជន​មេឃុំដែលមិន​មែនជារបស់​គណបក្ស​​កឹម សុខា គឺគេ​មិន​បាន​អួត​​ទេ បានន័យថា​គេបានរើសអ្នក​ដែលមានគុណ​សម្បត្តិ បុគ្គលិក​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​មេឃុំ​មិនមែន​ជាអ្នក​ស្រវឹង​​​ដូច​​បេក្ខជន​​ មេឃុំ​​របស់​គណបក្ស កឹម សុខា ទេ​​​។​
-មតិលោក សត្យា រក្ស

ម្យ៉ាងទៀត កឹម សុខា ដែលបាន​ប្រើភាសាហ្នឹង​គឺជាការ​ប្រមាថ​ម៉ាក់ងាយ​ទៅដល់​ធនធាន​មនុស្ស​​របស់​ ខ្មែរទៅទៀត​។ បើ​អាមេរិកាំង​គេឮ ឬអូស្ត្រាលី​គេឮ គេនឹង​ថាខ្មែរ​សូម្បី​តែមេឃុំ​ក៏​ចាំបាច់​ត្រូវ​មក​រៀន​​ដែរ​?​។ អញ្ចឹងការ​អួតរបស់ កឹម សុខា គឺជាការ​មិនគិត​អំពីផល​វិបាកនៃ​ពាក្យសំដីរ​បស់គាត់​។ ដូច្នេះ​​សូមបង​ប្អូនយើង​ផ្តោតអារម្មណ៍​អំពី​មាយាទ​របស់ កឹម សុខា ដែល​គាត់កំពុង​តែសាប​ព្រួស​​​នូវ​សកម្មភាព​​​គ្មាន​​​ប្រយោជន៍​​​​សម្រាប់​​ ​សង្គម​​សោះឡើយ​​។​​

បើយើង ​និយាយ​អំពី​បេក្ខជន​​មេឃុំ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​​វិញ​ គឺបេក្ខជន​ទាំងនោះ​គឺសម្រិត​សម្រាំង​​​ទៅលើ​ចំណេះ​ដឹង​ បទពិសោធន៍ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ​​ ដែលប្រជាពល​រដ្ឋនៅក្នុង​ឃុំនោះតែម្តង​ គោរព​រាប់អាន​ពួកគាត់​។ ចំណុចនេះ​ហើយដែល​គណបក្ស​ប្រជាជន​តែងតែទទួល​បាន​នូវជ័យជំនះ​គ្រប់​អាណត្តិ​​ គឺដោយសារ​យើង​បានវាស់​ស្ទង់ទៅ​លើសមត្ថភាព​របស់​ពួកគាត់​ ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​គោរព​ស្រឡាញ់​​ និង​ជា​មនុស្ស​មាន​គុណសម្បត្តិ​ធ្លាប់ជួយ​ទុក្ខធុរៈ​បងប្អូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ នៅក្នុងឃុំ​។​

ដូចលោក ​បណ្ឌិតបានលើក​អញ្ចឹង មេឃុំរបស់ កឹម សុខា នេះ​គឺគ្មាន​នរណា​គេហ៊ាន​ទៅ​ឈរ​ឈ្មោះ​​ឲ្យ កឹម សុខា នោះទេ​ ដោយសារគេឃើញ​មាយាទរបស់​លោកកឹម សុខា គឺជា​មេបក្ស​មួយដែល​មិន​​ច្បាស់​លាស់​​ គឺបាន​តែសម្តី​​ ប៉ុន្តែទង្វើគឺគ្មាន​ទាល់តែសោះ​។​ គាត់អួតថា​ចែកគោ១០០ ក្បាល​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ ឬថាបើ​សិនជាគាត់​ជាប់ឆ្នោត​ គាត់នឹងហៅ​មិត្តភក្តិបរទេស​របស់គាត់​មក​ធ្វើខ្ចៅ​យន្តហោះ​តែប្រាំ​ប៉ុណ្ណោះ​ ហើយ​ប្រាក់ខែ​ប្រជាពលរដ្ឋ​សុទ្ធតែ ៥០០០ ដុល្លារ​ នេះជាការលើក​ឡើងរបស់ កឹម សុខា ។​ ថ្មីៗ​នេះ​គាត់បាន​ភូតទៀតថា ផ្លែចេក​គឺគាត់អាចលក់​បាន១ផ្លែ ថ្លៃ១ដុល្លារ​ អញ្ចឹង​បើផ្លែចេក​មួយ​ស្និត​ឡើង​ដល់​ប៉ុន្មាន? មួយស្ទងឡើងដល់ប៉ុន្មាន​? ដល់មួយចំការ​ឡើង​ដល់​ប៉ុន្មាន?​ យើងឃើញ​ថាការកុហក​របស់គាត់​នេះ​គឺ​ថោកជាង​ចៅចាក់ស្មុគ្រ​ទៅទៀត​​​។​​​ សូម្បីតែ​សម្តេច​តេជោ ក៏លោក​បានស្នើឲ្យ​លោករដ្ឋមន្ត្រី​កសិកម្ម​ជួយ​សម្រួល​ដល់ការ​នាំចេញ​របស់ កឹម សុខា ផង​ដែរ​។ មួយទៀត គាត់បានលើក​ឡើងថា នៅ​អាមេរិក​គឺគេ​គោរព​ទៅដល់​សិទ្ធរបស់​កង្កែប​ទៅទៀត​ ដូចជា​បើរដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​ធ្វើផ្លូវណា​មួយ ហើយ​ប៉ះ​នឹងរូង​កង្កែប​នៅ​ខាង​មុខនោះ​​គឺគេធ្វើផ្លូវនោះ​វាង​ទៅ​ទៀត​​ នេះគឺជារឿង​មួយ​ដែលគួរ​ឲ្យចង់​សើច​មែនទែន​។​​ ដូច្នេះ យើង​ឃើញ​​ថា​​ នយោបាយ​ភរភូត​​របស់ កឹម សុខា នេះគួរតែយើង​​គិតពិចារណា​ឲ្យមែនទែន។​

លោក​សត្យា រក្ស​
សំណួរ៖ ចំពោះបញ្ហាដីសម្បទានវិញ យើងឃើញ​ថាប្រទេស​ណាក៏គេ​អនុវត្ត​​​នូវគោល​នយោបាយ​បែបហ្នឹង​ដែរ​។ ចំណែកកម្ពុជា​យើងនេះគឺ​ដើរក្រោយ​បណ្តា​ប្រទេស​ជឿនលឿន​លើពិភព​លោកទេ​ ដែល​គេ​ធ្លាប់​សម្បទាន​៩០ឆ្នាំ ឬ១០០ឆ្នាំ​ នោះគឺ​ប្រទេសគេធ្លាប់​ធ្វើរួចមក​ហើយ​។ ឥឡូវនេះ​រដ្ឋាភិបាល​យើង​មាន​គោលការណ៍​ ពីការធ្វើដី​សម្បទាន​ ៩៩ឆ្នាំ​។ សម្រាប់ កឹម សុខា រួមនឹង​បននយោបាយ​របស់ កឹម សុខា​ គឺបាន​អះអាង​ថា ការធ្វើ​សម្បទាន​ដីឲ្យ​បរទេស​៩៩ឆ្នាំនេះ គេសួរថា​តើនរណា​អ្នកនៅ​ចាំ​មើល​រហូត​ដល់​៩៩ឆ្នាំ​ បើ កឹម សុខា គិតមក​ដល់ថ្ងៃ​នេះ​អាយុ​ជាង​៦០ឆ្នាំ​ទៅ​ហើយ រីឯ​បននយោបាយ​របស់​គាត់គឺខ្លះ​ដល់​៨០ឆ្នាំ​ទៅហើយ​ គឺគាត់​មិនអាច​រស់នៅចាំ​មើលគេ​ប្រគល់ដី​ឲ្យវិញនោះ​ទេ​។ ចំពោះ​សម្តីចោទ​ប្រកាន់​របស់​កឹម សុខា បែបនេះ តើលោក​បណ្ឌិតមាន​អ្វីដើម្បី​ធ្វើការបំភ្លឺ និង​លើក​ឧទាហរណ៍​ជាក់ស្តែង​ពីបណ្តា​ប្រទេស​ជឿន​លឿន​លើពិភព​លោកផងបាទ​​?​

លោកបណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
ចម្លើយ​៖ ចំណុចនេះ​គឺចង់​បញ្ជាក់ថា លោក កឹម សុខា ដែល​លើក​បញ្ហា​នេះ​មក​និយាយ​គឺជាការ​ល្ងង់​ខ្លៅ​បំផុត​។ តាមពិត​ចិត្តរបស់​គាត់​គឺចង់​បញ្ឆេះកំហឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឲ្យ​ខឹង​ ដោយគាត់​អះអាង​ថាការ​ធ្វើ​សម្បទាន​ដីសេដ្ឋកិច្ច​ឲ្យក្រុមហ៊ុន​វៀតណាម​​ គឺមានន័យ​ថា​កាត់ដី​​ឲ្យយួន​ គឺគាត់ចោទអញ្ចឹង​។ អញ្ចឹង​គាត់​​ត្រូវ​បញ្ឆេះ​ថា​ សម្បទាន​ដី​ ៩៩ឆ្នាំ​នេះ​ សូម្បីតែក្មួយៗក៏រស់មិនដល់៩៩ឆ្នាំដែរ​ គឺរហូត​ទៅដល់​ចៅ​ទៀត​។ ឥឡូវខ្ញុំលើកឧទាហរណ៍មួយគឺ ហុងកុង​។ ហុងកុង​មានហេតុផល​ខុសពីប្រទេសយើងក៏ពិតមែន​ ប៉ុន្តែ​រយៈ​​ពេល​គឺ​ ១០០ ឆ្នាំ ដែល​ពាក់​ព័ន្ធ​​ជា​មួយ​រដ្ឋាភិបាល​​ចក្រភព​អង់គ្លេស​ និង​រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​ចិន​ កាល​ជំនាន់​ហ្នឹង​ សួរ​ថា​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៧ ដែល​គ្រប់​ ១០០ ឆ្នាំ ពេល​ហ្នឹង​ហុង​កុង​​ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​​ទៅ​ឲ្យ​ប្រទេស​ចិន​ដី​គោក​វិញ​។​ សួរ​ថា​ពេល​ហ្នឹង​ខ្មោច​របស់​មេដឹកនាំ​ចក្រភព​អង់គ្លេស​ និង​ខ្មោច​មេដឹកនាំ របស់​ចិន​ ឡើ​ង​មក​ផ្ទេរ​ហត្ថលេខា​​ប្រគល់​ដី​​ឲ្យ​ចិន​ ឬ​ក៏​អ្នក​ដឹក​នាំ​បន្ត​វេនជំនាន់​​​ក្រោយ​​​ ​ដែលមក​ដល់​​បច្ចុប្បន្ន​ភាព​គេ​ផ្ទេរ?​ អញ្ចឹង​បាន​ថា កឹម សុខា នេះ​ល្ងង់​ងោះ​អត់​ដឹង​អី​តែ​ម្តង ខ្ញុំ​អាច​លើក​ឧទាហរណ៍​​​មួយ​ទៀត​ ឥឡូវ​កឹម សុខា ហើយ​និង​កូន​របស់​គាត់ នៅ​ពេល​ដែល​កឹម សុខា​ ចប់​ជីវិត​មិន​មែន​ចង់​និយាយ​ប្រមាថ​ទេ​ ព្រោះ​មនុស្ស​រស់​មាន​កំណត់​ តើ​អនុសាសន៍ បណ្តាំសាសន៍​របស់​កឹម សុខា កូន​មិន​ត្រូវ​អនុវត្ត​បន្ត​ ឬ កូន​ហ្នឹង​គ្មាន​របៀប​របប​មិន​អនុវត្ត​បណ្តំាំ​សាសន៍​របស់​ឪ​ ឬ​ កូន​ហ្នឹង​មាន​កូន​តទៅ​ទៀត​វាមាន​ការ​បន្ត​វេន​បន្ត តើ​វាមាន​និរន្ត​ភាព​ឬ​អត់?​ ឬ កឹម សុខា និង​ប្រពន្ធ​កឹម សុខា អស់​អាយុទៅ​រ​លាយ​រលត់​​ម្តងមួយ​​​គ្រួសារ​ឬអី​ហ្នឹង?​ យ៉ាង​ណា​មិញ​ប្រទេស​មួយ​អញ្ចឹង​ដែរ​ មនុស្ស​ ១៤​ លាន​នាក់ ទម្រាំដល់​ ៩៩ ឆ្នាំ មិនដឹង​បន្ត​វេន​​ប៉ុន្មាន​ជំនាន់​ ហើយ​ឯកសារ​ សំណុំ​លិខិត​ក៏​គេ​នៅ​តែ​មាន​បន្ត​វេន​ព្រោះ រដ្ឋាភិបាល​ ៥ ឆ្នាំ​ម្តង​ ត្រូវ​បាន​បោះ​ឆ្នោតម្តង​។​ ដូច្នេះ​ប្រទេស​ហ្នឹង​វា​រលាយ​មួយ​ប្រឹប​អស់​ដូច​កឹម​ សុខា​ គិតឬ​ទេ?​ សូម្បី​គ្រួសារ​កឹម សុខា មិន​មែន​អត់​ កឹម សុខា អត់​ប្រពន្ធ​​កឹម សុខា រលាយ​មួយ​ពូជតែ​​ម្តង​​នោះទេ​ វា​មិន​អាច​​ ។​ចំណុច​ហ្នឹង​យើង​គួរ​ពិចារណា  ហើយ​យក​ឧទាហរណ៍​ ហុងកុង រវាង​អង់គ្លេស និង​ចិន​ រក​ឃើញហើយ។​ ត្រង់​ហ្នឹង​ដែល​ខ្ញុំ​ចង់​បញ្ចាក់​បង​ប្អួន​ប្រជាពល​រដ្ឋ​ កុំ​ចាញ់​បោក ​​កឹម សុខា បើ​យើង​ចង់​ធ្វើ​នយោបាយ​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​ គួរ​តែ​រក​នូវ​សុក្រឹត្យ​​ភាព​ ផលប្រយោជន៍​នៃ​សម្បទាន​ដីធ្លី​វិញ​ កុំ​ទៅ​ចោទ​ថា រដ្ឋា​ភិបាល​ថា ផ្តល់​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋ​កិច្ច​ទៅ​វៀត​​ណាម​ ស្មើ​​កាត់​ដី​ឲ្យ​យួន​ ។​ អាហ្នឹងគឺ​​ទុច្ចរិត​ហើយ​ វា​មិន​អាច​កាត់​​ដី​ទៅ​បាន​​ទេ ពី​ព្រោះ​វា​មាន​ព្រំ​ប្រទល់​ របស់​ដី​ទាំង​អស់​ សំខាន់​ត្រង់​ថា ហេតុ​អ្វី​បាន​សម្បទាន​ដីសេដ្ឋ​កិច្ច​?​ ហើយ​បើ​សម្បទាន​ដីសេដ្ឋកិច្ច​ វាមាន​ផល​អ្វី​ខ្លះ?​​ ត្រង់​ហ្នឹង​ដែល​យើង​ត្រូវ​សិក្សា​ បើ​សិន​ជា​អ្នក​ចង់​ប្រឆាំង​​នឹង​នយោបាយ​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋ​កិច្ច​របស់​ រដ្ឋាភិបាល​។​ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ត្រូវ​ចង​ចាំ​ថា ដីសម្បទាន​សេដ្ឋ​កិច្ច​ ៩៩ ឆ្នាំ​នេះ ពុំ​ខុស​ច្បាប់​ទេ ពីព្រោះ​ច្បាប់​វិនិយោគ​របស់​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ហើយ​និង​ច្បាប់​ភូមិបាល​​របស់​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា បាន​ចែង​ច្បាស់​ណាស់​ បើ​អ្នក​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ អ្នក​ឃោសនា​ថា​នឹង​កែ​ច្បាប់​វិនិយោគ​ហ្នឹង​ទៅ ឃោសនា​ថា នឹង​កែ​ច្បាប់​ភូមិបាល​ទៅ អាហ្នឹង​វា​មាន​ទៅ​ស្អី។​ តែ​​អ្នក​ធ្វើ​នយោបាយ​ទៅ​ចោទ​ប្រកាន់​ញុះញង់​ ហើយ​រហូត​ដល់​ងោះ​ល្ងង់ អត់​ដឹង​អី ទៅ​ជា​ញុះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ថា ៩៩ ឆ្នាំ គ្មាន​នរណារស់​ដល់​ហ្នឹង​ទេនោះគឺវាខុស​។​ អញ្ចឹងបាន​ថា កឹម សុខា​ គួរ​កែ​​​ចរឹត​​ដែល​មិន​ថ្លៃ​ថ្នូររបស់​ខ្លួន​ ធ្វើ​នយោបាយ​នៅ​ក្នុង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ពហុបក្ស​មិន​ត្រូវ​ ឆ្កួត​វង្វេង​នឹង​ព្រៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទេ​៕​

សម្រង់ព័ត៌មាន៖ លោក នូ សាវុធឌី

Popular posts from this blog

ប្រវត្តិរបស់មហាក្សត្រីអង្គមុី ឬអង្គមិញ ដែលយួនលើកបន្តប់ជាមហាក្សត្រីខ្មែរទី៩៧

ព្រះមហាក្សត្រីអង្គមីុ ឬ អង្គមេញ ទ្រង់ជាមហាក្សត្រីខ្មែរទី៩៧ នៃរាជាណាចក្រខ្មែរឧដុង្គ ទ្រង់គឺជាអ្នកមានអំណាចម្នាក់នៅក្នុងចំនោមស្ត្រីបីនាក់នៅសម័យនោះដែរ។ ព្រះនាងត្រូវបានវៀតណាមលើកឲ្យក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រីខ្មែរ នៅក្នុងអំឡុងពេលដែលក្រុងកម្ពជាមានសង្រ្គាមជាមួយសៀម។ ព្រះនាង គឺជាសែលោហិតរាជវង្សនរោត្តម មិនតែប៉ុណ្ណោះទេទ្រង់មានឥសរយស្សជា សម្តេចសិល្បៈករប្រចាំក្រុងកម្ពុជានាសម័យនោះ ព្រះអង្គឡើងគ្រោងរាជចាប់ពីឆ្នាំ (១៨៣៥-១៨៤១) ព្រះអង្គសោយរាជ្យបានរយៈពេល៦ឆ្នាំ។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជ្យបន្តពីព្រះបាទឧទ័យរាជា (ព្រះ បាទឧទ័យរាជា ជាទទៅនៅសម័យនោះគេហៅព្រអង្គថាអង្គច័ន្ទ) ទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យបន្តពីបិតារបស់ព្រះអង្គ គឺព្រះអង្គអេង។ នៅរាជសម័យបន្ទាប់ពីព្រះមហាក្សត្រីអង្គមុី គឺព្រះបាទហរិរះរាមាឥសារាធិបតី ដែលយើងស្គាល់គ្រប់គ្នាគឺ ព្រះបាទអង្គឌួង ព្រះអង្គប្រសូត្រនៅឆ្នាំ១៧៩៦ ហើយសោយទីវង្គត់ នៅខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៦០ ក្នុងព្រះជន ៦៤ព្រះវវស្សា ព្រះអង្គគឺជាក្សត្រមួយអង្គដែលបានសង្រ្គោះកម្ពុជាពីកន្តាប់ដៃសៀមនឹងវៀតណាម។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៤៧ ដល់ ១៨៦០។  ព្រះមហាក្សត្រីអង្គមីុ សោយទិវង្គត់នៅ ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៧៤ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៥៩ ព្រះវវស្សា ក្ន...

សារ​លិខិត​រំលែក​ទុក្ខ​របស់ ឯកឧត្តម Kim Sung-Hwan រដ្ឋមន្រ្តី​ការ​បរទេស​នៃ​សាធារ​ណ​រដ្ឋកូរ៉េ ជូន សមេ្តច​អគ្គម​ហាសេនា​បតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះ​រាជា​ណាច​ក្រកម្ពុជា

Cambodia and Japan commit to preserve heritage site as oil and gas exploration begins in Preah Vihear

PHNOM PENH, Jan. 30, 2012 – The Japanese Oil, Gas and Metals National Corporation (JOGMEC) agreed with Cambodian Deputy Prime Minister Dr. Sok An in a meeting on Monday that the historic temples of Preah Vihear province must be protected and conserved. H.E. Dr. Sok An, Minister in Charge of the Office of the Council of Ministers, told Akira Suzuki, Executive Director and member of the Board of JOGMEC, that there are more than 200 historic sites in the province, including the Temple of Preah Vihear. Dr. Sok An said that it is very important that such cultural heritage be cared for so as to attract more tourists to the area. Already there are 2,000 tourists per day visiting Preah Vihear province. The province is also rich in mineral resources and fertile land for agriculture, he said. The area is also a home of an endangered bird that is attractive to tourists. “If we can discover oil and gas, that is a very good asset for Preah Vihear province and for Cambodia as a w...

រាយនាមព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងរាជសម័យនៃការគ្រប់គ្រងប្រទេស

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ មិនមែនជារឿងងាយទេ ដោយសារតែគ្មានឯកសារច្បាស់លាស់បន្សល់ទុក​ឱ្យស្រាវជ្រាវ។ ដូច្នេះយើងត្រូវតែកកាយរើមួយម្តងមួយផ្នែកៗ មករៀបចំផ្គុំគ្នាដើម្បីឱ្យបានឃើញការពិតពីមួយសម័យកាលទៅមួយសម័យទៀត។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាការស្រាវជ្រាវប្រវត្តិនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងព្រះនាមរបស់ទ្រង់នីមួយៗ៖ * សម័យនគរភ្នំ (ហ្វូណន សវទី១ ៥៥០ គស) 1. ព្រះនាងសោមាហៅលីវយី (ដើមសតវត្សទី១) 2. កៅណ្ឌិន្យ(៦៨) 3. មិនស្គាល់ព្រះនាម (សតវត្សទី២) 4. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅ បាន់ ហួង (សតវត្សទី២) 5. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅ ហ្វាន់ហ្វាន់(ដើមសតវត្សទី៣) 6. ស្រីម៉ារ៉ា ចិនហៅ ចេម៉ាន់(២០៥- ២២៥) 7. មិនស្គាល់ព្រះនាមចិនហៅ Fan chin sheng(២២៥) 8. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅហ្វាន់ចាន់(២២៥ -២៤០) 9. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅហ្វាន់សីុយន់(២៤០- ២៨៧) 10. មិនស្គាល់ព្រះនាម(សតវត្សទី៣ ) 11. មិនស្គាល់ព្រះនាមចិនហៅតៀនជូ ចាន់តាន(សតវត្សទី៤) 12. មិនស្គាល់ព្រះនាម(សតវត្សទី៤ ) 13. កៅណ្ឌិន្យទី២ចិនហៅចាវចិនជូ( ? ៤៣៤) 14. ស្រី =ន្រ្ទវរ្ម័ន(៤៣៤- ៤៣៥) 15. មិនស្គាល់ព្រះនាម មិនស្គាល់រជ្ជកាល 16. មិនស្គាល់ព្រះនាម មិនស្គាល់រជ្ជកាល 17. កៅណ្ឌិន្យ...

Cambodia and Malaysia look to further cooperation in agriculture, tourism and education sectors

PHNOM PENH, February 20, 2014  – Cambodian Deputy Prime Minister Sok An and Malaysian Deputy Prime Minister shared views on Thursday that both countries can tap mutual benefits and complement each other. Malaysian Deputy Prime Minister and Minister of Education Tan Sri Muhyiddin informed H.E. Sok An that, “Malaysia is good at rubber plantations, palm oil, and technology and the key is how best to work with Cambodia.” He said that Malaysian companies are interested in investing in processing rubber resin and can make good furniture from old rubber trees in Cambodia. Malaysian state run companies can also explore energy, generation, hydro-power plants and infrastructures such as roads in Cambodia. “We need feasibility studies first before the next steps can be taken. We can provide resources under the plan of privatization,” H.E. Tan Sri Muhyiddin said in the meeting. In response, H.E. Dr. Sok An, also Minister in charge of the Office of the Council of Minist...