Skip to main content

សម្តេច​អគ្គ​មហា​សេនា​បតី​តេជោ ហ៊ុន សែន​​ប្រកាស​​បើក​កិច្ច​ប្រជុំ​​រដ្ឋមន្ដ្រីការ​បរទេស​អាស៊ាន​លើក​ទី ៤៥

កិច្ច​ប្រជុំរ​ដ្ឋមន្ដ្រី​ការប​រទេស​អាស៊ាន​លើក​ទី៤៥ និង​កិច្ច​ប្រជុំ​ពាក់ព័ន្ធ​ដទៃ​ទៀត​ដោយ​មាន​វត្តមាន​ចូល​រូម​ពី រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរទេស​អាស៊ាន​ទាំង​១០ អគ្គ​លេខា​ធិកា​រអាស៊ាន ឯ.ឧ សូរិន្ទ ពិត​​សូ​វ៉ាន់ និង​មាន​ប្រទេស​សង្កេត​ការណ៍​ចំនួន​ពីរ​ទៀត​គឺ ប្រទេស​ប៉ាពួញូវ​ហ្គីណេ និង​ប្រទេស​ទីមរ័​ខាងកើត​បាន​ប្រារព្ធ​ពិធី​បើក​​ជាផ្លូវ​ការ នាព្រឹក​ថ្ងៃទី ៩ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០១២ នៅវិមាន​សន្តិភាព​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ ក្រោម​អធិបតី​ភាព​សម្តេច​អគ្គ​​​​​មហា​សេ​​នា​ប​​តី​​​តេជោ  ហ៊ុន សែន នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃព្រះរា​ជាណា​ចក្រ​កម្ពុជា ក្នុងឋានៈ​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​នៅ​​​ក្នុងឆ្នាំ ២​​​០១​​២​។

ថ្លែងបើកកិច្ច​​​ប្រជុំ​​​​សម្តេច​អគ្គ​​​​​មហា​សេនា​បតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយក​រដ្ឋមន្ត្រីនៃ​ព្រះរាជា​​​ណា​ចក្រ​​​កម្ពុជា ក្នុងឋានៈ​ជាប្រធាន​អាស៊ាន​នៅក្នុង​ឆ្នាំ២០១២​នេះ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​​កត់សំគាល់​ថា ក្នុងរយៈ​ពេល៤៥​ឆ្នាំនៃការ​ចាប់​​​បដិ​​​ស​ន្ធិ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​អាស៊ាន​បាន​ក្លាយ​ជាស្ថាប័ន​ដែល​មាន​សមា​ហរណ​​​​កម្មយ៉ាង​ជិត​ស្និទ្ធ ទាំង​ផ្នែក​នយោបាយ​ និង​​​​សេដ្ឋកិច្ច និង​ជា​តួ​អង្គ​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ី ព្រម​ទាំង​ជាដៃ​គូយុទ្ធ​សាស្ដ្រ​​​មិន​អាចខ្វះ​​​បាន​​​របស់​​​​បណ្ដា​ប្រទេស​​ធំៗ និង​​​​អង្គការ​សំខាន់​ៗនៅ​ក្នុងពិភព​លោក។
សម្តេច​តេជោ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា កម្ពុជា​ពិតជា​មាន​មោទន​ភាព​ណាស់ ដែល​បាន​រួម​ចំណែក​ជាវិជ្ជ​មាន​ដល់​អាស៊ាន ស្របតាម​សមត្ថភាព និង​លទ្ធភាព​របស់​ខ្លួនក្នុង​ការ​បង្កើន នូវ​វឌ្ឍន​ភាព​ចាប់​តាំង ពីកម្ពុជា​បានក្លាយ​ជា​សមា​ជិក ពេញ​សិទ្ធិ​របស់​អាស៊ាន​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៩ មក។ ជា​រួម​សមិទ្ធ​ផលដែល​អាស៊ាន​សម្រេច​បាន​ក្នុងរយៈ​ពេល​កន្លង​មក មាន​ទំហំ​ធំធេង និងមាន​សារៈ សំខាន់​​ណាស់។ សមិទ្ធ​ផល​ទាំង​នោះ គូស​បញ្ជាក់​ពីការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ដ និងឆន្ទៈ​នយោ​បាយ​ដ៏មុតមាំរ​បស់​អាស៊ាន ដើម្បី​បន្ដធ្វើកា​រជាមួយ​គ្នាយ៉ាង​ជិត​ស្និទ្ធ​ស្រប​តាម​ស្មារតី​អាស៊ាន គឺការ​ឯកភាព សាមគ្គីភាព មិត្ដភាព និងកិច្ច​សហប្រតិ​បត្ដិការ។ ស្មារតី​អាស៊ាន​នេះ ជានិមិត្ដ​រូប​នៃ​ប្រធាន​បទ​អាស៊ាន​សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០១២ គឺ “អាស៊ាន សហ​គមន៍​តែ​មួយ វាសនា​តែមួយ” ក្នុងខណៈដែល​កម្ពុជា​ធ្វើជា​ប្រធាន អាស៊ាន ដើម្បី​គូស​បញ្ចាក់ អំពីការ ប្ដេជ្ញាយក​ចិត្ដទុក​ដាក់ដ៏​មុតមាំ និងការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ដខាង​នយោ​បាយ ក្នុងការ​បំពេញ​ការ​ងារ ទាំង​ក្នុង​នាម​ជាសហ​គមន៍​រួមគ្នា ទាំងក្នុង​នាម​ជា​ប្រទេស​នីមួយៗ​រៀងៗ​ខ្លួន​ឆ្ពោះ​ទៅ​សម្រេច​ជោគ​ជ័យ​យ៉ាង​ពិតប្រាកដ​ក្នុងការ​បង្កើត សហគមន៍​អាស៊ាន​នៅឆ្នាំ ២០១៥ ហើយ​លើស​នេះ​ទៀត ឆ្ពោះទៅរក​ការ​ប្រែក្លាយ​អាស៊ាន ទៅជា​មហា​គ្រួសារ​ដ៏ជិត​ស្និទ្ធ​មួយ ដែល​មានភាព​សុខដុម​ទាំង​ផ្នែក នយោបាយ សន្ដិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម​វប្បធម៌ ដោយ​ផ្អែក​លើ​គោល​ការណ៍​វិធាន​នៃច្បាប់​សុខ​សន្ដិភាព និង​ភាព​រឹងមាំ​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច ។
ដោយ​រំលឹក​អំពី​បញ្ហា​ប្រឈម​នានា​ទាំង​កម្រិត​សកល និង​កម្រិត​តំបន់​ក៏ដូច​ជា​គម្លាត​រវាង​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ាន​នៅមាន​នៅឡើយ​នោះ សម្តេច​តេជោ​បាន​​អំពាវនាវ​ឱ្យ​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ាន​ទាំង​អស់ ​បង្កើន​ការ​ខិត​ខំប្រឹង​ប្រែង​ទ្វេដង​ថែម​ទៀត ដើម្បី​ជំរុញ​កំណើន និង​​ចែក​រំលែក​ផ្លែផ្កា​នៃ​កំណើនឱ្យបាន​ប្រ​​កបដោយ​សមធម៌ ទាំងក្នុង​កម្រិត​ជាតិ ទាំងក្នុង​កម្រិតតំ​បន់។ សម្តេច​តេជោ​នាយ​រដ្ឋមន្ត្រី​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​បញ្ជាក់​ថា ​​ច្បាស់​ណាស់​ថាការ​កាត់​បន្ថយ​គម្លាត​អភិវឌ្ឍន៍​នេះ មិនត្រឹម​តែជា​បុរេ​លក្ខខណ្ឌ​មិនអាច​ខ្វះ​បាន សម្រាប់​ធានា​ភាព​ប្រកួត​ប្រជែង​របស់​អាស៊ាន និង​សម្រាប់​ការកាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​របស់​ប្រជាជន​យើង​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្ដែក៏​នឹង​ជួយឱ្យ​អាស៊ាន​សម្រេច​បាននូវ​សមាហ​រណកម្ម​ដ៏​ពិត​ប្រាកដ​នៅក្នុង​តំបន់​ផង ព្រមទាំង​នឹង​ជួយ​លើក​តម្កើង​មជ្ឈភាព​របស់​អាស៊ាន​ទាំង​នៅ​ក្នុង​កិច្ចការ​តំបន់ និង​នៅក្នុង​កិច្ចកា​រអន្ដរ​ជាតិ ជាសក​លផង​ដែរ ។
          ជាមួយ​នឹងការ​វាយតម្លៃ​ខ្ពស់ចំពោះ​តួនាទី រដ្ឋម​ន្ដ្រីការ​បរទេស​អាស៊ាន​ក្នុង​ការ​សម្រ​ប​សម្រួល​ដ៏​សំខាន់ នៃ​ដំណើរ​ការ​បង្កើត​សហគមន៍​អាស៊ាន ជា​ពិសេស​ការ​ដោះ​ស្រាយ​​​​បញ្ហា​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្ដិការ​សន្ដិ​សុខ នយោ​បាយ និង​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​ដៃគូ​ក្រៅ​តំបន់​អាស៊ាន​នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​លើក​ទី ៤៥ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ សម្តេច​តេជោ​នាយក​រដ្ឋ-​មន្ត្រី​មាន​ស្នើឲ្យ​រដ្ឋមន្ដ្រីកា​របរទេស​អាស៊ាន ផ្ដោត​ការ​យក​ចិត្ដ​​ទុក​​ដាក់លើ​​​​ចំណុ​ច​​អាទិភាព​ចំនួន​៦ រួមមានៈ
- ទី១. ការ​សម្រេច​ឱ្យបាន​នូវការ​បង្កើត​សហគមន៍​អាស៊ាន​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៥ គឺជា​អាទិភាព​ខ្ពស់​បំផុត​សម្រាប់​អាស៊ាន។ ក្នុង​ន័យ​នេះ​យើង​ត្រូវ​ដាក់​ចេញ និង​អនុវត្ដ​វិធាន​ការ​ដើម្បី​ពន្លឿន​ការ​អនុវត្ដ​ផែនទី ចង្អុល​ផ្លូវ​សម្រាប់​សហគមន៍​អាស៊ាន និង​ផែន​ការ​ការងារ​ទី២ នៃ​គំនិត ផ្ដួចផ្ដើម​សមាហ​រណកម្ម​អាស៊ាន (២០០៩-២០១៥) រួម​ទាំង​ការ​អនុវត្ដ ផែន​ការ​មេស្ដី​ពី​​ការតភ្ជាប់​អាស៊ាន​ឱ្យបាន​ទាន់​ពេល​វេលា។ ជា​មួយ​នេះ ការរៀប​ចំនូវ​របាយ​ការណ៍ វាយ​តម្លៃពាក់​កណ្ដាល​អាណត្ដិ​នៃផែន​ការ​ការ​ងារទី​២ នៃ​គំនិត​ផ្ដួច​ផ្ដើម សមា​ហរណ​កម្ម អាស៊ាន ដែល​មាន​លក្ខណៈ​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ គឺកា​រចាំ​បាច់​ណាស់ ដើម្បី​បូក​សរុប វឌ្ឍនភាព​នៃការ​អនុវត្ដ ផែន​ការកា​រងារទី២ នៃ​គំនិត​ផ្ដួច​ផ្ដើម​សមាហ​រណកម្ម​អាស៊ាន និង កំណត់់​វិធាន​ការច្បាស់​លាស់ សំដៅ​ឈាន​ទៅ​សម្រេច​គោល​បំណង និង​កំណត់​ទិស​ដៅ​សម្រាប់​អនុវត្ដ​បន្ដ​ក្នុង​ពេល​អនាគត រួម​ជាមួយ​នឹង​ការ​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ដ​គម្រោង​អាទិភា​ព​មួយ​ចំនួន ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់ ប្រទេស​កម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់​ម៉ា និង​វៀត​ណាម ដែល​ជាសមា​ជិក​ថ្មី​របស់​អាស៊ាន។  ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា រដ្ឋម​ន្ដ្រីការ​បរទេស និង​អគ្គលេខា​ធិការ​អាស៊ាន នឹងផ្ដោត​ការយក​ចិត្ដទុក​ដាក់លើ​កិច្ចការ​សំខាន់ៗ​ទាំង​នេះ ដើម្បី​សម្រេច​ឱ្យ​បាន​នូវ​សមាហរ​ណកម្មតំបន់​យ៉ាងពិត​ប្រាកដ​ក៏ដូច​ជា ដើម្បីប​ង្កើនសមត្ថភា​ពប្រកួត​ប្រជែង​របស់​អាស៊ាន​ព្រមទាំង​ធានា​នូវម​ជ្ឈភាព របស់​អាស៊ាន​នៅក្នុង​កិច្ចកា​រពិភព​លោក និងនៅ​ក្នុង​ក្របខ័​ណ្ឌតំបន់​ដ៏ទូលំទូ​លាយ ​។
- ទី២. យើង​គួរប​ន្ដការខិត​ខំប្រឹ​ងប្រែ​ងក្នុងកា​រធ្វើឱ្យ​ធម្មនុញ​អាស៊ាន ក្លាយ​ទៅ​ជា​សកម្មភាព​ជាក់​ស្ដែង។ ជាពិសេ​ស យើងគួរ​ផ្ដោត​ទៅលើ​ការរៀ​បចំ​ឱ្យចប់រួ​ចរាល់​នូវ​ឯកសារ​ច្បាប់ និងប​ទប្បញត្ដិពា​ក់ព័ន្ធចាំ​បាច់​នានា ក៏ដូច​ជាលើកា​រកែលម្អ និង​លើកក​ម្ពស់​ប្រសិទ្ធ​ភាព​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ព្រម​ទាំង​នីតិវិធី​ប្រតិបត្ដិការ​នៃ​ស្ថាប័ន​អាស៊ាន រួម​ទាំង​យន្ដការ​ដោះស្រាយ​​​ជម្លោះ​ផង​ដែរ។ ក្នុង​ន័យ​នេះខ្ញុំសូម​វាយ​តម្លៃ​ខ្ពស់​ចំពោះ​ការ​ចុះហត្ថ​លេខា​លើវិធាន​សម្រាប់​យោង​ក្នុង​ករណីនៃ​ការមិន​អនុលោម​តាម​សេចក្ដីស​ម្រេច​របស់​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី ២០ នៅទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ​នាពេល​ថ្មីៗ​កន្លង​ទៅ។ ជា​ការពិត វិធាន​នេះ បាន​រួមចំណែ​កដល់​ការ​លើ​កម្ពស់វ​ប្បធម៌​នៃការ​ប្រតិ​បត្ដិតាម ដើម្បី​ធានា​ការ​អនុវត្ដ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​អាស៊ាន ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព។    
- ទី៣. ការ​រក្សា​សន្ដិភាព និង​សន្ដិ​សុខ​តំបន់ គឺ​ពិត​ជា​ពុំអា​ចខ្វះបាន​ឡើយ​សម្រាប់​វិបុល​ភាព និង​កំណើន​នៅក្នុង​អាស៊ាន​ទាំង​មូល។ អាស៊ាន​គួរតែ​បង្ហាញ​ឱ្យ​កាន់​តែ​ច្បាស់​លាស់​នូវ​សមត្ថភាព និង​តួនាទី​របស់​ខ្លួនជា​កម្លាំង​ចលករ​សម្រាប់​ជំរុញ​កិច្ច​ពិភាក្សា និង កិច្ច​សហប្រ​តិបត្ដិ​ការលើ​បញ្ហា​សន្ដិសុខ និង នយោបាយ ដើម្បី បុព្វ​ហេតុ​សន្ដិភាព¡ ស្ថិរភាព និង វិបុល​ភាព​របស់​តំបន់។ ក្នុងនោះ​អាស៊ាន គួរ​បន្ដ​កិច្ចខិត​ខំប្រឹង​ប្រែងឱ្យ​អស់​លទ្ធភាព ក្នុងការ​អនុវត្ដ​នូវ​ផ្នែក​អាទិភាព​ទាំង​ឡាយ ដែល​ស្ថិត​ក្រោម ឯកសារ​គោល​ស្ដីពី​សហគមន៍ នយោបាយ និង​សន្ដិសុខ​អាស៊ាន។ ក្នុង​ន័យ​នេះ អាស៊ាន​គួរតែ​ជំរុញ​ឱ្យ​ដំណើរ​ការ​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធ​ភាពនូវ​ឧបករណ៍ និង​យន្ដការ​ដែលមា​នស្រាប់ ដើម្បី​ធានា​សន្ដិភាព និង សន្ដិ​សុខ​តំបន់ ដូចជា សន្ធិ​សញ្ញាស្ដី​ពីមិត្ដ​ភាព និង​សហ​ប្រតិ​បត្ដិការ សន្ធិ​សញ្ញា​ស្ដីពី​តំបន់ អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ គ្មាន​អាវុធ​នុយ​ក្លេអ៊ែរ សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍ ស្ដីពីការ​ប្រតិបត្ដិ​នៃភាគី​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង វេទិកា​តំបន់​អាស៊ាន¡ កិច្ចប្រជុំ​រដ្ឋមន្ដ្រី​ការពារ​ប្រទេស​អាស៊ាន​បូក និង អនុ​សញ្ញា​អាស៊ាន ស្ដីពីការ​ទប់​ស្កាត់​ភេរ​វកម្ម​ព្រោះថា យន្ដកា​រទាំង​នេះកំពុង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ឧបករណ៍​កាន់​តែមាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​ធានា​សន្ដិសុខ​ក្នុង​តំបន់។ ជាក់​ស្ដែង​ការ​ចូល​ជា​ភាគី​នៃ​សន្ធិ​សញ្ញា​មិត្ដភាព និង​សហប្រតិ​បត្ដិការ​នៃ​ប្រទេស មិនមែន​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំង ១៨ បូករួម​នឹង​ការ​ចូលរួម​របស់​សហគមន៍​អឺរ៉ុប និង​ចក្រ​ភព​អង់​គ្លេស នៅក្នុង​ឆ្នាំ២០១២ នេះ នឹង​ពង្រឹង​ថែម​ទៀត​នូវ​សារ​សំខាន់​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ ព្រម​ទាំង​គោលការណ៍​ទាំង​ឡាយ​នៅ​ក្នុងនោះ។ ជា​មួយ​គ្នានេះ យើង​ក៏ត្រូវ​ផ្ដោតលើកា​រអនុវត្ដ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​ស្ដីពីការ ប្រតិបត្ដិ​នៃភាគីក្នុ​ង​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង រួមទាំង​ការ​ធ្វើឱ្យ​សម្រេច​បាននូវ​សេចក្ដី​ព្រាង​ក្រម​ប្រតិ​បត្ដិ​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​ផង​ដែរ។ លើស​ពីនេះ យើង​ចាំបាច់​ត្រូវ​ធានា​ថា វិទ្យាស្ថាន​អាស៊ាន​ដើម្បី​សន្ដិភាព និង​ការ​ផ្សះផ្សារ​នឹង​បើកទ្វារ​ជា​ផ្លូវការ ហើយ​សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាស៊ាន​នឹង​ត្រូវ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល អាស៊ាន​លើក​ទី ២១​ដើម្បី​ជំរុញ​សន្ដិភាព និង ការផ្សះ​ផ្សារ ព្រម​ទាំង ការ កា​រពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស នៅ​ក្នុង​តំបន់ ។
- ទី៤. យើង​គួរ​តែ​បន្ដ​ជំរុញ និង​សម្រប​សម្រួល​ឱ្យមាន​ការ​ចូល​រួម​កាន់​តែ​ស៊ី​ជម្រៅ និងការ​រួម​ចំណែក​ប្រកប​ដោយ​ការស្ថាប​នា​របស់​ដៃគូ​សន្ទនា​អាស៊ាន ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នានា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សន្ដិភាព និង​សន្ដិសុខ​នៅក្នុង​តំបន់។ យើង​គួរ​ផ្ដោត​ការ​យក​ចិត្ដទុក ខ្ពស់​លើកា​រអនុវត្ដ​វិធាន​ការ​ទាំង​ឡាយ ដែល​សំដៅ​បង្កើន​ការយោគ​យល់ និង​បង្កើន​ជំនឿ​ទុកចិត្ដ​ទៅវិញ ទៅមក​ដោយ​កំណត់ និង​ចែក​រំលែក​បទដ្ឋាន​រួម និង​ក្រម​ប្រតិ​បត្ដិ​លើ ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ប្រទេស​ជា​សមាជិក ក៏ដូច​ជាសំដៅ​ពង្រឹង​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្ដិការ​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​ខាង សន្ដិសុខ មិន​ធម្មតា ដូចជា ភេរវកម្ម ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ឆ្លង​ដែន គ្រោះ​ធម្ម​ជាតិ ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ សុវត្ថិភាព និង​សន្ដិ​សុខ​លើផ្ទៃ​សមុទ្រ​ជាដើម ។
- ទី៥. យើងត្រូវ​តែរ​បន្ដខិត​ខំរក្សា​ការពារ​មជ្ឈភាព​របស់​អាស៊ាន នៅក្នុង​និម្មាប​នកម្ម​តំបន់​ដែល​មាន​ការវិវត្ដិ​ឥត​ឈប់​ឈរ។ ក្នុងនោះ​យើង​គួរ​បន្ដកែល​ម្អគុណ​ភាព និង​ភាព​ស័ក្ដិ-​សិទ្ធិ​នៃ​កិច្ចសហ ប្រតិ​បត្ដិការ​ជាមួយ​ដៃគូរ​បស់​យើង តាម​រយៈ​ក្រប​ខ័ណ្ឌ​អាស៊ាន​បូក​មួយ ដោយ​ផ្អែក​លើ​យុទ្ធសាស្ដ្រ និង​ផែន​ការ​សកម្មភាព​ជាក់​លាក់។ យើង​គួរធ្វើកា​រឱ្យ​កាន់​តែ សកម្ម​ថែម​ទៀត​ក្នុង​ការផ្ដល់​អនុសាសន៍ និង​ចាត់វិធាន​ការ​ដើម្បី​លើក​កម្ពស់​ប្រសិទ្ធ​ភាពនៃ កិច្ចប្រតិបត្ដិ​ការ​នានា ដែល​នាំមុខ​ដោយ​អាស៊ាន​នៅ​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​នៃកិច្ច​សហប្រតិ​បត្ដិការ ដ៏ទូ​លំទូលាយ​ក្នុង​តំបន់​រួមមាន​ដូចជា អាស៊ាន​បូក​បី កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ី​បូព៌ា វេទិកា​តំបន់​អាស៊ាន និង​កិច្ច​ប្រជុំ​រដ្ឋមន្ដ្រី​ការពារ​ជាតិ​អាស៊ាន​បូក (ADMM Plus) ជា​ដើម។ ច្បាស់​ណាស់​ថា គោល​ការណ៍​ដឹកនាំ​នៅក្នុង​កិច្ច​ដំណើរ​ការ​នេះ​ទាំង​មូល គឺការ​គាំទ្រ​ដល់​គោល​ដៅនៃ ការក​សាង​សហគមន៍​អាស៊ាន និង​ការ​ធានា​នូវ​តួនាទីជា​មជ្ឈភាព​របស់​អាស៊ាន ។
- ទី៦. រដ្ឋ​មន្ដ្រីកា​របរទេស​អាស៊ាន​គួរតែ​ពង្រឹង​ការ​ពិភាក្សា និង​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្ដិការ​ឱ្យកាន់​តែមាន​ប្រសិទ្ធភាព​ជាមួយ​នឹង​រដ្ឋមន្ដ្រី​តាមវិស័យ​ផ្សេង​ទៀត និងដៃ​គូពាក់​ព័ន្ធ​នានា នៅក្នុង​ការដោះស្រា​យ​បញ្ហាប្រ​ឈម​ជាសកល​ទាំងឡាយ​ជាពិ​សេសគឺ បញ្ហា​វិបត្ដិ​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញវត្ថុ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ ដែល​រួម​បញ្ចូល​ផង​ដែរ នូវការ​គ្រប់គ្រង​គ្រោះ មហន្ដ​រាយ​ធម្មជាតិ និង​ការរី​ករាល​ដាល​នៃជំងឺ​ឆ្លងព្រម​ទាំងការ​រិចរិល​នៃធន​ធាន​ធម្មជាតិ។ ពាក់​ព័ន្ធនឹង​កិច្ចការ​នេះ អាស៊ាន​គួរតែចា​ត់វិធាន​ការជាក់​លាក់​ដើម្បីធ្វើ​ឱ្យប្រ​សើរ​ឡើង​នូវ កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្ដិការ​ផ្ទៃក្នុង​តំបន់ ស្របគ្នា​នឹង​ការពង្រឹង​កិច្ច​សហប្រតិ​បត្ដិការ​នៅ​ក្នុង​ក្រប-​ខ័ណ្ឌ​តំបន់​ដែល​ទូលាយ​ជាង​នេះ ព្រម​ទាំង​ការ​រួម​ចំណែក​យ៉ាង​សកម្ម​ដល់​កិច្ច​ប្រឹង​ប្រែង​រួមរបស់​សហគមន៍​អន្ដរជាតិ​។ លើស​ពីនេះ​ទៀត យើង​ត្រូវតែ​ដឹង​ច្បាស់​ថា កិច្ច​សហ-​ប្រតិបត្ដិ​​​ការ ក្នុង​កម្រិត​រដ្ឋាភិបាល​តែមួយ​មុខមិន​គ្រប់​គ្រាន់​ទេ ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​សម្រេច​បាន​នូវ​សហគមន៍​អាស៊ាន​ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ នោះ។ ប្រការ​នេះទាម​ទារ​នូវការ​ចូល​រួម​យ៉ាង​ទូលំ​ទូលាយ​ពីសំណាក់​ភាគី​ពាក់​ព័ន្ធនៅ​គ្រប់​កម្រិត​ទាំង​អស់ ជា​ពិសេស​គឺការ​គាំទ្រ និង ការ​ចូលរួម​របស់​ប្រជាជន​នៃ​បណ្ដា​ប្រទេស​អាស៊ាន​ទាំង​មូល​តែ​ម្ដង ។
ក្នុងនាម​កម្ពុជា​ដែល​ជាស​មាជិក​ពេញ​សិទ្ធិ​ជាង ១០ ឆ្នាំ នៃ​សហគមន៍​អាស៊ាន​និងក្នុង​ឋានៈ​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១២ នេះ សម្តេច​តេជោ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​បញ្ជាក់​ថា កម្ពុជា​នឹង​ប្រឹង​ប្រែង​ឱ្យ​អស់​លទ្ធភាព​ក្នុង​កិច្ច​សហប្រតិបត្ដិការ​ជិតស្និទ្ធ​​ជា​មួយ​បណ្ដា​ប្រទេស​ជាសមា​ជិក​ដទៃ​ទៀត ដើម្បី​សម្រេច​ឱ្យបាន​នូវ​អាទិភាព​នានា​របស់​អាស៊ាន​ក្នុង​ដំណើរ​ឆ្ពោះទៅកា​រកសាង  អាស៊ាន សហគមន៍​តែមួយ វាសនា​តែមួយ ។
សម្រាប់​កិច្ច​ប្រជុំ រដ្ឋមន្រី្តការ​បរទេស​អាស៊ាន នៅរាជធានី​ភ្នំពេញ​លើក​នេះ ឯ.ឧ ហោ ណាំហុង ឧបនា​យក​រដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​និង សហ​ប្រតិ​បត្តិការ​អន្តរជាតិ​នៃ​ព្រះរាជា​ណាចក្រ​កម្ពុជាមា​នប្រ​សាសន៍​ ក្នុងនាម​ប្រធាន​នៃកិច្ច​ប្រជុំ​អំពី​តួនាទី​ភារកិច្ច​របស់​រដ្ឋម​ន្ត្រីការ​បរទេស​អាស៊ាន​ថា៖ ​ភារកិច្ច​ចំបង​របស់​យើង​នៅ​ពេល​ចំពោះ​មុខ​នេះ គឺ​អនុវត្ដ​រាល់ការ​សំរេច​របស់​មេដឹក​នាំអា​ស៊ាន នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី២០​កាល​ពីខែ​មេសា​កន្លង​ទៅ ជាពិសេស​ឯកសារ​ខាង​ក្រោម ៖
 (១) របៀប​វារៈ​ភ្នំពេញ ដែល​កំណត់​សកម្មភាព​អាទិភាព​ជាក់​ស្ដែង ជា​ពិសេស សមាហរ​ណកម្ម​អាស៊ាន និង​ការត​ភ្ពាប់​អាស៊ាន​សម្រាប់​រយៈពេល​៣ឆ្នាំទៅ​មុខ ដើម្បី​សំរេច​ឱ្យបាន​នូវ​សហគមន៍​អាស៊ាន​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥ និង​បង្កើន​កិច្ច​ប្រឹង​ប្រែង ដើមី្ប​អនុវត្ដ​វិស័យ​អាទិភាព ផ្នែក​នយោបាយ សន្ដិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម វប្បធម៌ នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ទាំង ៣ របស់​អាស៊ាន។ របៀប​វារៈ​ភ្នំពេញក៏​ត្រូវ​សំរេច​ឱ្យ​បាន នូវ​សហគមន៍​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ាន​ឱ្យ​ក្លាយ​ទៅជា​ទីផ្សារ​តែ​មួយ និង​ជាមូល​ដ្ឋាន​ផលិត​កម្មតែ​មួយ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥ ផង​ដែរ។
(២)យើង​ក៏ត្រូវ​អនុវត្ដ​ឱ្យ​បាន នូវ​សេចក្ដី​ប្រកាស​របស់​មេដឹក​នាំ​អាស៊ាន ស្ដីពី​អាស៊ាន​គ្មាន​គ្រឿង​ញៀន​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥ ដើមី្ប​លើក​កំពស់​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្ដិការ​ឱ្យ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​រង្វង់​អាស៊ាន ដើមី្ប​លុប​បំបាត់​ការ​គំរាម​កំហែង និង​ផល​ប៉ះពាល់​ពីគឿង​ញៀន​ទៅ​លើ​វិស័យ​សន្ដិសុខ ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ឆ្លង​ដែន សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម​ក្នុង​សហកមន៏​អាស៊ាន នៅឆ្នាំ ២០១៥។
ឯ.ឧ ហោ ណាំហុង ក៏បាន​ឲ្យដឹង​ដែរ​ថា ក្នុង​អំទ្បុង​ពេល​កិច្ច​ប្រជុំ​រដ្ឋមន្ដ្រី​ការ​បរ​ទេស​អាស៊ាន​លើកទី​៤៥នេះ រដ្ឋម​ន្ដ្រីការ​បរ​ទេស អាស៊ាន​នឹ​ង​អនុម័ត ពង្រាង​សេច​ក្ដីប្រ​កាស​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​អាស៊ាន ដែល​គណកម្មការ​អន្ដរ រដ្ឋា​ភិបាល​អាស៊ាន​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស បា​នរៀប​ចំ​ទើ្បង។ សេចក្ដី​ប្រកាស ស្ដីពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​អាស៊ាន​នេះ នឹង​ត្រូវ​ដាក់​ជូន​មេ​ដឹក​នាំ​អាស៊ាន​ចុះហត្ថ​លេខា នៅក្នុង​អំទ្បុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី​២១ នៅខែ​វិច្ឆិកា​ខាង​មុខ​នេះ។ នេះជា​ជំហ៊ាន​មួយ​ទៅមុខ​ទៀត​របស់​អាស៊ាន​ក្នុង​ការ​ជំរុញ និង​ការ​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ា​ន។

Popular posts from this blog

ប្រវត្តិរបស់មហាក្សត្រីអង្គមុី ឬអង្គមិញ ដែលយួនលើកបន្តប់ជាមហាក្សត្រីខ្មែរទី៩៧

ព្រះមហាក្សត្រីអង្គមីុ ឬ អង្គមេញ ទ្រង់ជាមហាក្សត្រីខ្មែរទី៩៧ នៃរាជាណាចក្រខ្មែរឧដុង្គ ទ្រង់គឺជាអ្នកមានអំណាចម្នាក់នៅក្នុងចំនោមស្ត្រីបីនាក់នៅសម័យនោះដែរ។ ព្រះនាងត្រូវបានវៀតណាមលើកឲ្យក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រីខ្មែរ នៅក្នុងអំឡុងពេលដែលក្រុងកម្ពជាមានសង្រ្គាមជាមួយសៀម។ ព្រះនាង គឺជាសែលោហិតរាជវង្សនរោត្តម មិនតែប៉ុណ្ណោះទេទ្រង់មានឥសរយស្សជា សម្តេចសិល្បៈករប្រចាំក្រុងកម្ពុជានាសម័យនោះ ព្រះអង្គឡើងគ្រោងរាជចាប់ពីឆ្នាំ (១៨៣៥-១៨៤១) ព្រះអង្គសោយរាជ្យបានរយៈពេល៦ឆ្នាំ។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជ្យបន្តពីព្រះបាទឧទ័យរាជា (ព្រះ បាទឧទ័យរាជា ជាទទៅនៅសម័យនោះគេហៅព្រអង្គថាអង្គច័ន្ទ) ទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យបន្តពីបិតារបស់ព្រះអង្គ គឺព្រះអង្គអេង។ នៅរាជសម័យបន្ទាប់ពីព្រះមហាក្សត្រីអង្គមុី គឺព្រះបាទហរិរះរាមាឥសារាធិបតី ដែលយើងស្គាល់គ្រប់គ្នាគឺ ព្រះបាទអង្គឌួង ព្រះអង្គប្រសូត្រនៅឆ្នាំ១៧៩៦ ហើយសោយទីវង្គត់ នៅខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៦០ ក្នុងព្រះជន ៦៤ព្រះវវស្សា ព្រះអង្គគឺជាក្សត្រមួយអង្គដែលបានសង្រ្គោះកម្ពុជាពីកន្តាប់ដៃសៀមនឹងវៀតណាម។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៤៧ ដល់ ១៨៦០។  ព្រះមហាក្សត្រីអង្គមីុ សោយទិវង្គត់នៅ ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៧៤ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៥៩ ព្រះវវស្សា ក្ន...

សារ​លិខិត​រំលែក​ទុក្ខ​របស់ ឯកឧត្តម Kim Sung-Hwan រដ្ឋមន្រ្តី​ការ​បរទេស​នៃ​សាធារ​ណ​រដ្ឋកូរ៉េ ជូន សមេ្តច​អគ្គម​ហាសេនា​បតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះ​រាជា​ណាច​ក្រកម្ពុជា

Cambodia and Japan commit to preserve heritage site as oil and gas exploration begins in Preah Vihear

PHNOM PENH, Jan. 30, 2012 – The Japanese Oil, Gas and Metals National Corporation (JOGMEC) agreed with Cambodian Deputy Prime Minister Dr. Sok An in a meeting on Monday that the historic temples of Preah Vihear province must be protected and conserved. H.E. Dr. Sok An, Minister in Charge of the Office of the Council of Ministers, told Akira Suzuki, Executive Director and member of the Board of JOGMEC, that there are more than 200 historic sites in the province, including the Temple of Preah Vihear. Dr. Sok An said that it is very important that such cultural heritage be cared for so as to attract more tourists to the area. Already there are 2,000 tourists per day visiting Preah Vihear province. The province is also rich in mineral resources and fertile land for agriculture, he said. The area is also a home of an endangered bird that is attractive to tourists. “If we can discover oil and gas, that is a very good asset for Preah Vihear province and for Cambodia as a w...

រាយនាមព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងរាជសម័យនៃការគ្រប់គ្រងប្រទេស

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ មិនមែនជារឿងងាយទេ ដោយសារតែគ្មានឯកសារច្បាស់លាស់បន្សល់ទុក​ឱ្យស្រាវជ្រាវ។ ដូច្នេះយើងត្រូវតែកកាយរើមួយម្តងមួយផ្នែកៗ មករៀបចំផ្គុំគ្នាដើម្បីឱ្យបានឃើញការពិតពីមួយសម័យកាលទៅមួយសម័យទៀត។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាការស្រាវជ្រាវប្រវត្តិនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងព្រះនាមរបស់ទ្រង់នីមួយៗ៖ * សម័យនគរភ្នំ (ហ្វូណន សវទី១ ៥៥០ គស) 1. ព្រះនាងសោមាហៅលីវយី (ដើមសតវត្សទី១) 2. កៅណ្ឌិន្យ(៦៨) 3. មិនស្គាល់ព្រះនាម (សតវត្សទី២) 4. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅ បាន់ ហួង (សតវត្សទី២) 5. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅ ហ្វាន់ហ្វាន់(ដើមសតវត្សទី៣) 6. ស្រីម៉ារ៉ា ចិនហៅ ចេម៉ាន់(២០៥- ២២៥) 7. មិនស្គាល់ព្រះនាមចិនហៅ Fan chin sheng(២២៥) 8. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅហ្វាន់ចាន់(២២៥ -២៤០) 9. មិនស្គាល់ព្រះនាម ចិនហៅហ្វាន់សីុយន់(២៤០- ២៨៧) 10. មិនស្គាល់ព្រះនាម(សតវត្សទី៣ ) 11. មិនស្គាល់ព្រះនាមចិនហៅតៀនជូ ចាន់តាន(សតវត្សទី៤) 12. មិនស្គាល់ព្រះនាម(សតវត្សទី៤ ) 13. កៅណ្ឌិន្យទី២ចិនហៅចាវចិនជូ( ? ៤៣៤) 14. ស្រី =ន្រ្ទវរ្ម័ន(៤៣៤- ៤៣៥) 15. មិនស្គាល់ព្រះនាម មិនស្គាល់រជ្ជកាល 16. មិនស្គាល់ព្រះនាម មិនស្គាល់រជ្ជកាល 17. កៅណ្ឌិន្យ...

Cambodia and Malaysia look to further cooperation in agriculture, tourism and education sectors

PHNOM PENH, February 20, 2014  – Cambodian Deputy Prime Minister Sok An and Malaysian Deputy Prime Minister shared views on Thursday that both countries can tap mutual benefits and complement each other. Malaysian Deputy Prime Minister and Minister of Education Tan Sri Muhyiddin informed H.E. Sok An that, “Malaysia is good at rubber plantations, palm oil, and technology and the key is how best to work with Cambodia.” He said that Malaysian companies are interested in investing in processing rubber resin and can make good furniture from old rubber trees in Cambodia. Malaysian state run companies can also explore energy, generation, hydro-power plants and infrastructures such as roads in Cambodia. “We need feasibility studies first before the next steps can be taken. We can provide resources under the plan of privatization,” H.E. Tan Sri Muhyiddin said in the meeting. In response, H.E. Dr. Sok An, also Minister in charge of the Office of the Council of Minist...