លោកអាប់ ភីស៊ីត វេចាជីវ៉ា នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ដែលបានទាមទារកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ ២០១១ ឲ្យកម្ពុជាដកទង់ជាតិ ចេញពីវត្តកែវសិក្ខាគីរីស្វារៈ ហើយបានប្រកាសថា « និងប្រើកម្លាំងជាជម្រើសចុងក្រោយ...រដ្ឋាភិបាលមិនខ្លាចធ្វើសង្រ្គាមជាមួយកម្ពុជាទេ»។ ផ្អែកលើពាក្យនេះហើយទើបមានការផ្ទុះអាវុធ នៅថ្ងៃទី ០៤ ដល់ថ្ងៃទី០៧ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១១ មានកងទ័ពថៃប្រមាណជាច្រើននាក់ បានជ្រៀតចូលក្នុងដែនដីកម្ពុជា បន្ទាប់មកកងទ័ពថៃចាប់ផ្តើមបាញ់យ៉ាងសន្ធាប់មកលើកងទ័ពកម្ពុជាមុន នៅតំបន់ឃ្មុំ វាលឥន្រ្ទីយ៏ ភ្នំទ្រព្យ តាស៊ឹម តាថាវ ជាំតែ និងតំបន់បុស្សស្បូវ ស្ថិតនៅជិតតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ និងបានបង្កការបែកបាក់វត្តកែវសិក្ខាគីរីស្វារៈនិងប្រាសាទព្រះវិហារយ៉ាងដំណំ ។ ពេលនោះកងទ័ពកម្ពុជាគ្មាន
ជម្រើសអ្វីក្រៅពីវាយបកតបទៅវិញដើម្បីការពារខ្លួននិងការពារអធិបតេយ្យភាពនិងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា។
នៅខណៈពេលវាយប្រហារនេះកងទ័ពថៃបានប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធុនធំទំហំ១៣០មីលីម៉ែត្រ និង១៥៥មីលីម៉ែត្រនិងធុនតូចជាច្រើនរយគ្រាប់ចូលក្នុងតំបន់ព្រះវិហារនិងធ្វើឲ្យប៉ះត្រូវរូបព្រះបដិមាករជាច្រើនអង្គនិងស្លាកបេតិកភណ្ឌ(UNESCO)ត្រូវធ្លុះធ្លាយ បាក់ថែវប្រាសាទព្រះវិហារដូចនិងប៉ះត្រូវក្លោងទ្វារប្រាសាទព្រះវិហារ ( ក្លោងទ្វារទី៣‑ ៤ និងទី៥) និងត្រូវចំវត្តកែវសិក្ខាគីរីស្វារៈធ្លុះធ្លាយជាច្រើនកន្លែង។ នេះ គឺជាបំណងនិងផែនការគិតទុកជាមុនយ៉ាងច្បាស់លាស់របស់ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអាប់ភីស៊ីត ក្នុងចេតនាចង់បំផ្លាញប្រាសាទព្រះវិហារនិងវត្តដែលតំណាងឲ្យសាសនាព្រះពុទ្ធដែលប្រជាពលរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងពីរតែងតែគោរព។ ជាពិសេសស្លាកសញ្ញាសម្គាល់ អនុសញ្ញាទីក្រុងឡាអេ ស្តីពី កិច្ចការពារនូវសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌ ដែលស្ថិតនៅក្នុងជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ឆ្នាំ១៩៥៤។
ការរំលោភឈ្លានពានទឹកដីរបស់កម្ពុជា និងបាញ់បំផ្លាញសម្បត្តិវប្បធម៌ពិភពលោក គឺ សបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា លោក អាប់ភីស៊ីត មិនមែនជាមនុស្សទេ គឺជាទមិឡ ឥតសាសនា ជាជនល្មោភសង្រ្គាម ប្រកាន់យកការដោះស្រាយតាមរយៈធ្វើសង្រ្គាមជាងដោះស្រាយតាមរយៈសន្តិវិធី។
ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា ដោយឆន្ទៈស្នេហាជាតិ ទឹកដី កងទ័ពកម្ពុជាបានតបត ទៅទ័ពថៃឈ្លានពានវិញ បណ្តាលឲ្យកងទ័ពថៃស្លាប់អស់៣២នាក់ និងចាប់បានឈ្លើយសឹកថៃចំនួន៥នាក់ កម្ទេចរថយន្តសណ្តោង កាំភ្លើងធំមួយគ្រឿង ឆេះផ្ទះ១២ខ្នង ឆេះផ្សារមួយកន្លែង ឆេះស្ថានីយ
ប្រេងមួយកន្លែង និងផ្ទះក្រហមដែលមានអាគារ៤ខ្នងត្រូវបានកំទេច។
សង្រ្គាមនេះកើតឡើងពីការបញ្ជាផ្ទាល់របស់លោក អាប់ភីស៊ីត ។ ម្តងហើយម្តងទៀត អាប់ភីស៊ីត បានធ្វើការអះអាងថាតំបន់ពើបប្រយុទ្ធគ្នានោះ គឺជាទឹកដីជម្លោះ ៤.៦គម ជាពិសេសមេដឹកនាំថៃរូបនេះចង់ដកទង់ជាតិចេញពីវត្តកែវសិក្ខាគីរីស្វារៈ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចង់រុះរើវត្តកែវសិក្ខាគីរីស្វារៈចេញពីទឹកដីកម្ពុជាទៀត។ អាប់ភីស៊ីត ដោយផ្អែកលើផែនទីចោរដែលគូរដោយ ឯកតោភាគីធ្វើដូចសម័យអ៊ីត្លែ បានគូផែនទីចោរ ទុកមុនទើបបញ្ជូនទ័ពទៅវាយជាក្រោយ។ តួយ៉ាងដូចថ្ងៃទី៤ដល់ថ្ងៃទី៧ខែកុម្ភៈ នេះកងទ័ពថៃបានវាយប្រហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជាគោលបំណងចង់បំផ្លាញប្រាសាទព្រះវិហារ បើទោះបីជាតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិទីក្រុងឡាអេ បានសម្រេចកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាប្រាសាទព្រះវិហារនិងបរិវេណជុំវិញប្រាសាទស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងណាក៍ដោយ។ ដូច្នេះកងទ័ពខ្មែរទាំងអស់ ដែលឈរជើងនៅទីនោះ គឺសុទ្ធតែស្ថិតក្នុងអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា មិនអាចប្រកែកបាន។
ម៉្យាងទៀត នៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់គណៈប្រតិភូចលនាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យនិយមកណ្តាលអន្តរជាតិ អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក(ICAPP) នៅតំបន់អង្គរនិងប្រាសាទព្រះវិហារ ពេលកន្លងមក បានទទួលស្គាល់និងកោតសសើរកម្ពុជាដែលបានចុះបញ្ជីប្រាសាទព្រះវិហារ ជាបេតិកភណ្ឌ
ពិភពលោក នៅប្រទេសកាណាដា នាថ្ងៃទី០៧ខែ កក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ ព្រមទាំងសម្តែងការពេញចិត្តនិងដីការសម្រេច របស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ទីក្រុងឡាអេ ថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២ ថា« ប្រាសាទព្រះវិហារជារបស់ខ្មែរ ហើយអំពាវនាវ ឲ្យមាន ការបង្កើត
គណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិសម្រាប់ប្រាសាទព្រះវិហារដូចគំរូ ICC - នៅអង្គរ។
ការបំផ្លាញប្រាសាទព្រះវិហារប្រៀបបីដូចជាជនឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមដ៏យង់ឃ្នង ដែលគួរត្រូវបានថ្កោលទោស ពីព្រោះប្រាសាទត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករួចហើយ។
ហេតុដូច្នេះ លោកអាប់ភីស៊ីត ជាអ្នកបំផ្លាញសម្បត្តិបេតិភណ្ឌពិភពលោក និងបំផ្លាញសាសនា មិនមែនជាមនុស្សទេលោក អាប់ភីស៊ីត គឺពិតជាទមិឡ ។ គួរតែរៀនសូត្រតាមសម្តេចអគ្គសេនាបតីតេជោហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាមេដឹកនាំដែលមានសមាណចិត្តល្អ និងមហាគុណធម៌ខ្ពស់បំផុតដោយស្តែងចេញតាមរយៈការដោះលែងទាហ៊ានថៃ៥នាក់កន្លងទៅទោះបីជារដ្ឋាភិបាលថៃធ្វើទង្វើមិនគប្បីជាច្រើនដងលើជនជាតិកម្ពុជាយ៉ាងណាក៏ដោយក៏ សម្តេចតេជោ តែងតែមាននូវការយោគយល់អាធ្យាស្រ័យជានិច្ច ។ តែទោះជាយ៉ាងណា សម្តេចតេជោ បានបញ្ជាក់ថា សង្គ្រាមបានកើតឡើង គឺដោយសារមេដឹកនាំថៃ និងក្រុមជ្រុលនិយមអាវលឿង ដូច្នេះសម្តេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សូមអំពាវនាវទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិឲ្យជួយកោះប្រជុំជាបន្ទាន់ទៅប្រទេសដែលជាសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សា នៃអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយឈ្នះៗទាំងអស់គ្នា៕
រួម ជាតិ