ថ្ងៃទី ២០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២
លោក សត្យា រក្ស
សំណួរ៖ គណបក្សប្រឆាំងទាំងពីរ គឺជាគណបក្សដែលប្រឆាំងគ្នាយ៉ាងស៊ីសាច់ហុតឈាមជាទីបំផុត ក្នុងអតីតកាល។ គណបក្សប្រឆាំងទាំងពីរតែងតែដណ្តើមគ្នាជាជើងឯកប្រជាធិបតេយ្យ។ ម្នាក់ៗសុទ្ធតែជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ និងជាអ្នកស្នេហាជាតិជាដើម។ ប៉ុន្តែសកម្មភាព និងអ្វីដែលជាទង្វើរបស់គេ គឺប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ គឺថា គណបក្សសម រង្ស៊ី មកទល់ម៉ោងនេះ គ្មានសមិទ្ធិផលអ្វីសម្រាប់ជាតិ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទេ។ចំណែក កឹម សុខា ដែលជាគណបក្សតូចតាច ដែលទើបនឹងបង្កើតថ្មីនេះ ក៏មិនទាន់មានអ្វីដែលជាស្នាដៃ ជាប្រយោជន៍សម្រាប់សង្គមជាតិផងទេ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលពួកគេធ្វើ ដែលយើងថាប្រហាក់ប្រហែលគ្នា និងមានចរឹតដូចគ្នាខ្លះហ្នឹង គឺថាទីមួយ គឺពួកគេដើរញុះញង់អុចអាលប្រជាពលរដ្ឋ ភូតកុហក់ និងដើរសន្យា ដូចគ្នា។ ចំណុចនេះហើយដែលធ្វើឲ្យគណបក្សប្រឆាំងទាំងពីរនេះ ភ័យរៀងៗខ្លួន ខ្លាចប្រជាពលរដ្ឋយល់ឃើញថា គណបក្សមួយ ជាគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យពិត ឯគណបក្សមួយទៀតជាគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមិនពិត។ ឥឡូវនេះ បន្ទាប់ពីអ្នកទាំងពីរនេះដឹងខ្លួនថា ខ្លួនកំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងភាពអន្តរាយ នៅក្នុងគណបក្សរបស់ខ្លួន ដូចជាចរន្ធនៃការចាកចេញពីគណបក្សប្រឆាំងទាំងពីរនេះ មកចូលរួមជាមួយគណបក្សផ្សេង ជាពិសេសមកចូលរួមជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ។ ដូច្នេះហើយដែលធ្វើឲ្យគណបក្សទាំងពីរនេះចុះខ្សោយ។
នៅពេលដែលគេមើលឃើញថា ខ្លួនគេមិនមានសមត្ថភាព និងលទ្ធភាពក្នុងការប្រកួតប្រជែង បោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣ ខាងមុខនេះ គេក៏បានទោរទន់រកគ្នា ហើយបង្កើតបាននូវសម្ព័ន្ធមួយដែលហៅថា សម្ព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យសង្រ្គោះជាតិ ដែលយើងឃើញថា សូម្បីសម្ព័ន្ធនេះក៏មានតែសំបកនៅឡើយដែរ។ ហើយថ្មីៗនេះ ពួកគេបានប្រកាសចេញជាគណបក្សថ្មីគឺគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ ត្រង់ចំណុចនេះសូមលោកបណ្ឌិតជួយពន្យល់ ថាតើពាក្យសង្រ្គោះជាតិ ឬក៏គណបក្សសង្រ្គោះជាតិរបស់ សម រង្ស៊ី និងកឹម សុខា នេះសក្តិសមនឹងពេលវេលាដែលត្រូវប្រើពាក្យបែបនេះដែរឬទេ?
លោកបណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
ចម្លើយ៖ ពួកក្រុមនេះខូច និងពូកែបោកប្រាស់ណាស់។ ទីមួយ គឺគេពូកែរើសឈ្មោះល្អៗមកបិទបាំងដើម្បីកុំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមើលធ្លុះទៅដល់បេះដួងដ៏ខ្មៅកខ្វក់របស់គេណាស់។ ទីពីរ គឺគេប្រើពាក្យល្អដោយបង្ហាញថាគេមានឧត្តមគតិល្អ។
តើ កឹម សុខា និងសម រង្ស៊ី មានល្បិចខូចនៅត្រង់ណា? គឺការយកទ្រឹស្តីបទមកដាក់ រួមគ្នាប្រើឈ្មោះមួយដ៏ល្អ គឺចលនាប្រជាធិបតេយ្យសង្រ្គោះជាតិ ហើយទៅថ្ងៃមុខ បង្កើតគណបក្សរួមគ្នា ឈ្មោះគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ ឈ្មោះសង្រ្គោះជាតិ គឺឈ្មោះល្អ គឺគេអត់គិតទៅលើភាពពិតជាក់ស្តែងទេ គឺគេដាក់ដើម្បីកន្ត្រាក់អារម្មណ៍ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យចាញ់បោក។ បានន័យថា អូសទាញប្រជាពលរដ្ឋឲ្យទោរទន់មករក ឈ្មោះនោះ។ គេប្រើពាក្យសង្រ្គោះជាតិ ជាឈ្មោះហើយ រួចគេប្រើពាក្យប្រជាធិបតេយ្យ ហើយលើកថាកម្ពុជានៅក្នុងជ្រោះមរណៈ យើងត្រូវតែជួយពង្រឹងអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ អភិវឌ្ឍប្រទេស ។ល។ ឈ្មោះពិរោះៗណាស់ សុទ្ធតែពាក្យឧត្តមគតិ ប៉ុន្តែតាមពិតប្រជាធិបតេយ្យពួកគាត់គឺគ្មានទេ ។ គាត់អួតថាបានអភិវឌ្ឍប្រទេស តើគាត់បានធ្វើអ្វីខ្លះ? គ្រាន់តែការងារសភាគាត់មិនធ្វើផង។ ពីមួយអាណត្តិ ទៅមួយអាណតិ្ត គឺពួកគេដោះស្រាយតែរឿងពួកគាត់ប៉ុណ្ណោះ ។
ឥឡូវយើងទាញឲ្យចំទៅលើសម្ព័ន្ធភាព សម រង្ស៊ី និង កឹម សុខា ថាតើវាសក្តិសមនឹងប្រើពាក្យសង្រ្គោះជាតិ ឬអត់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ? ឆ្លងតាមរយៈ ការបំភ្លឺដ៏ក្បោះក្បាយរបស់សម្តេចប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល កាលពីថ្ងៃទី ០៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២កន្លងទៅ នៅឯអង្គសភាជាតិ ដើម្បីជូនដល់ប្រជាជាតិឲ្យបានដឹងអំពីបរិបទនៃការកំណត់ព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម។ តើនៅពេលដែលខាងគណបក្សប្រឆាំងគេចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាយើងបាត់ដី ចោទប្រកាន់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលថា ក្បត់ជាតិ ។ល។នោះ ក្រោយការបកស្រាយទើបយើងបានឃើញថា សុទ្ធតែរឿងភូតភរបោកកុហក់ទាំងអស់របស់ សម រង្ស៊ី និង កឹម សុខា។ អញ្ចឹងបានយើងឃើញថា បន្ថែមទៅលើប្រសាសន៍របស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល នៅអង្គសភាយើងអាចដឹងថា គណបក្សសង្រ្គោះជាតិ គឺមិនមែនសង្រ្គោះជាតិទេ ផ្ទុយទៅវិញគឺសង្រ្គោះ សម រង្ស៊ី និងកឹម សុខា ដើម្បីបង្កើតបាននូវនយោបាយបំផ្លាញជាតិ។ អញ្ចឹងជំនួសសង្រ្គោះជាតិគឺ បំផ្លាញជាតិ។ កាលពីគេនៅបែកគ្នា គេមិនអាចបំផ្លាញជាតិបានច្រើនទេ អញ្ចឹងហើយគេបំផ្លាញរៀងៗខ្លួន។ កឹម សុខា បំផ្លាញតាមមួយបែប។ចំណែក សម រង្ស៊ី បំផ្លាញតាមមួយបែប។ ដល់ឥឡូវនេះ គេគិតថា បើមិនរួមគ្នាទេ យើងបំផ្លាញជាតិអត់បានទៀតទេ ព្រោះប្រជាពលរដ្ឋលែងជឿហើយ។ ឥឡូវនេះរឿងព្រំដែន រឹតតែធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋលែងជឿថា នយោបាយបំផ្លាញជាតិរបស់ កឹម សុខា និង សម រង្ស៊ី ទោះចងក្រងគ្នាទៅជាគណបក្សតែមួយក៏ចប់ហើយដែរ។ ខ្ញុំហ៊ាននិយាយថា ពាក្យសង្រ្គោះជាតិនយោបាយសង្រ្គោះជាតិ របស់គណបក្សប្រឆាំង គឺជានយោបាយដែលហួសរដូវកាល ឬក៏ហួសកាលៈទេសៈរបស់កម្ពុជាហើយ។ គេចោទថា កម្ពុជាយើងកំពុងស្ថិតនៅក្នុងអន្លុងមរណៈ បាត់បង់ទឹកដី។ យើងមើលខ្នាតដែលយើងដឹងតួរលេខចាំរត់មាត់ទាំងអស់គ្នាគឺ ១៨១,០៣៥ គ.ម២ ហើយគេចោទថាបាត់។ ឥឡូវគំនូសដែលយើងសម្រេចជាបន្តបន្ទាប់ ជាជំហានៗ យើងអាចរកឃើញរហូតដល់ ១៨១,៣១២ គ.ម២ និងបួនរយជាងរហូតដល់ ប្រាំមួយរយជាងទៅតាមលទ្ធផលជាក់ស្តែងមួយផ្សេងទៀត។ អញ្ចឹងបានសេចក្តីថា អ្វីដែលគេថា នឹងបាត់បង់ទឹកដី វាលែងពិតហើយ ផ្ទុយទៅវិញយើងរក្សាបាននូវគំនូសពិតប្រាកដ ផ្អែកលើមូលដ្ឋានគតិយុត្តិអន្តរជាតិ ហើយយើងមានបច្ចេកវិទ្យាត្រឹមត្រូវដើម្បីវាស់ គណនារកឲ្យឃើញតម្លៃពិតជាក់ស្តែងនៃក្រឡាផ្ទៃនៃប្រទេសម្ពុជា។ ត្រង់ហ្នឹង គឺនយោបាយរបស់កឹម សុខា និង សម រង្ស៊ី គ្មានអ្វីក្រៅពីនយោបាយបំផ្លាញជាតិទេ។ បំផ្លាញជាតិ ឲ្យប្រទេសជាតិវឹកវរ ឲ្យប្រទេសជាតិច្របូកច្របល់ ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋភន្ត័ច្រឡំ ហើយការអូសទាញកន្លងមកបានមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំជឿថា ពេលវេលាពីពេលនេះទៅរហូតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោតរដ្ឋសភា ថ្ងៃ ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ គឺទោះបីអ្នកទាំងអស់នោះរួមគ្នាបានក៏ដោយ សរុបទៅវិញគឺគាត់ប្រាកដជាបានត្រឹមតែសម្លេង តិចតួចដែលប្រជាពលរដ្ឋដាក់ទណ្ឌកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ចំពោះនយោបាយទុច្ចរិតរបស់ពួកគាត់នេះឯង។
-មតិលោក សត្យា រក្ស
អ្វីដែលយើងមើលឃើញជាបន្តទៀត សម្រាប់គណបក្សប្រឆាំងនៅកម្ពុជានេះ ឃើញថា ដូចលោកបណ្ឌិតបានមានប្រសាសន៍ គឺយើងឃើញថារឿងឈ្មោះវាមិនជាសំខាន់ទេ។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង ដូចជាយើងនិយាយថា នំបុ័ងឋានសួគ៌ទៅចុះ ប៉ុន្តែប្រសិនណា នំបុ័ងនោះវាជូរផ្អូម វាទទួលទានមិនកើត ទោះបីជាយើងដាក់ឈ្មោះនំបុ័ងហ្នឹង ជានំបុ័ងឋានសួគ៌ ឬក៏នំបុ័ងព្រះឥន្ទ ក៏វាមិនអាចទៅរួចដែរ។ គណបក្សប្រឆាំងនៅកម្ពុជា គណបក្សសម រង្ស៊ី និង កឹម សុខា នេះ បានន័យថា ជាមនុស្សដែលបានលក់កិត្តិយសរបស់ខ្លួនដែលប្រជាពលរដ្ឋបានឃើញនូវចរិតដែលមិនថ្លៃថ្នូររបស់ពួកគាត់នេះរួចទៅហើយ ហើយដែលរឹងរឹតតែឃើញចរិតមិនថ្លៃថ្នូររបស់ពួកគាត់ហ្នឹងកាន់តែច្បាស់ក្រឡែតថែមទៀត គឺព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី ០៩ ដែល សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន លោកអញ្ជើញទៅបំភ្លឺអំពីបញ្ហាព្រំដែនដោយមានអំណះអំណាងជាក់លាក់ មានអ្នកបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ ចូលរួមពន្យល់ និងបំភ្លឺទៅដល់អស់លោកគណបក្សប្រឆាំង ដែលយើងឃើញនូវធាតុពិតនោះ គឺត្រង់ថា គណបក្សប្រឆាំងនេះ គឺចោទប្រកាន់ទាំងងងឹតងងុល គ្មានភស្តុតាង គ្មានអ្វីដែលជាការបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់នោះទេ។ សូម្បីតែប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលក៏លោកបានមានប្រសាសន៍ដែរថា « បើអ្នកឯងថាផែនទីហ្នឹងវាខុស ចុះអាណាអាត្រូវនោះ » នេះគឺជាបញ្ហាមួយដែលប្រជាពលរដ្ឋលោកទះដៃអបអរសារទរ និងគោរពទៅដល់ភាពអត់ធ្មត់ និងភាពធន់ទ្រាំនូវការប្រមាថមើលងាយពីសំណាក់ពួកប្រឆាំង ដែលចោទប្រកាន់ទាំងងងឹតងងុលមកលើសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតី។
សំណួរ៖ ឥឡូវនេះយើងងាកទៅមើលសម្ព័ន្ធភាពនោះវិញ។ តើលោកបណ្ឌិតយល់ឃើញថា គណបក្សថ្មីរបស់ កឹម សុខា និងសម រង្ស៊ី អាចនឹងទទួលជ័យជំនះឬទេ?
លោក បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
ចម្លើយ៖ ទីមួយសួរថា គណបក្សហ្នឹងកើតបាននីត្យានុកូលភាពពិតប្រាកដឬអត់? ពីព្រោះពួកគេនេះកំពុងនឹងត្រៀមប្រសិនបើគេបង្កើតអត់បាន គេនឹងចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាល ថារដ្ឋាភិបាល ឬក៏គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាខ្លាចគេ។ គេប្រើទ្រឹស្តីមួយគេហៅថា ពេលដែលគូរសត្រូវរបស់យើងវាយ ឬក៏ថាយើងធ្វើខុស បានន័យថាយើងនឹងធ្វើត្រូវហើយ។ គេថា បើគូរសត្រូវរបស់យើងតិះទៀនយើង គឺតិះទៀនទៅលើអ្វីដែលយើងចង់ធ្វើ គឺថានោះហើយជារបស់ដែលយើងចង់ធ្វើ គឺពិតជាត្រូវហើយ ។ ឥឡូវបើសិនជា នយោបាយបញ្ឆេះកំហឹងប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យមានការបែងចែកសង្គម វណ្ណៈ ហើយនឹងបញ្ឆេះកំហឹងឲ្យមាន កំហឹងឆាបឆួលទៅនឹងនយោបាយជាតិនិយមស្អប់នឹងប្រជាជាតិជិតខាង។ វាគួរណាស់តែសម រង្ស៊ី ធ្វើពីដើមឡើយមក។ កាលពីមិនទាន់រួមគ្នាហ្នឹង វាគួរតែបានសន្លឹកឆ្នោតច្រើន តែវាទៅជាមិនបានទៅវិញ។ចំណែក កឹម សុខា ដែលបន្តវេនពីគណបក្សលោកតា សឺន សាន យើងគិតមើល គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីនិយមព្រះពុទ្ធសាសនា របស់លោកតា សឺន សាន នោះ ដែលជេរយួន ចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ឬរដ្ឋាភិបាលអតីតរដ្ឋកម្ពុជា សុទ្ធតែជា អាយ៉ងយួននោះ។ គណបក្សលោកតា សឺន សាន បានតែ១០កៅអីប៉ុណ្ណោះ ក្នុង១២០ អាសនៈ នៃការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៣ ហើយពេលនោះអ៊ុនតាក់ ជាអ្នកត្រួតពិនិត្យ តិចថា គ.ជ.ប លួចសន្លឹកឆ្នោតទៅគឺមិនមែនទេ។ កាលហ្នឹងគឺ អ៊ុនតាក់ ទេណា ហើយបានតែ ១០កៅអីទេ ហើយហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច របស់នរោត្តមរណឫទ្ធិកាលនោះជេរតិចជាងគណបក្សលោកតា សឺន សាន ទេ។ តើហេតុអីបានជាគណបក្សលោកតា សឺន សាន ជើងឯកខាងជេរយួន ជេររដ្ឋាភិបាល ជេរគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានតែ១០កៅអី? ដល់ជេរមែនទែនដល់អាណត្តិទី ២ បោះឆ្នោតឆ្នាំ២០០៨ ១០កៅអីធ្លាក់មកនៅក្រោមសូន្យ។ បានន័យថា សូន្យកៅអីហើយងាប់បណ្តោយគណបក្សមួយហ្នឹង។ ចុះឥឡូវ កឹម សុខា ដែលបន្តនយោបាយរបស់គណបក្សលោកតា សឺន សាន យកនយោបាយបញ្ឆេះកំហឹងជាតិនិយមមកនិយាយតទៀត វាគួរណាស់ កឹម សុខា មិនមែនបាន ៣កៅអីទេកាលពីឆ្នាំ ២០០៨ វាគួរតែ កឹម សុខា ដែលគេអួតថា បាន៥៨ ទៅជាង៦០ នោះ ម៉េចក៏អត់បាន គឺបានតែ៣កៅអី។ អញ្ចឹងសរុបមកវិញដូចលោក សត្យារក្ស លើកឡើងហ្នឹង បើសិនគេ២នាក់នោះ អាចរួមគ្នាបង្កើតគណបក្សមួយឈ្មោះអីក៏ដោយ ដាក់ឈ្មោះឲ្យពិរោះជាងសង្រ្គោះជាតិក៏បាន ឬក៏ស្អីស្រេចតែចិត្តទៅចុះ សួរថា តើមានសង្ឃឹមឈ្នះឬទេ? សម រង្ស៊ី និង កឹម សុខា ដឹងច្បាស់ណាស់ គឺអត់ឈ្នះទេ។ ព្រោះគេនិយាយមកគឺដឹងថាអត់ឈ្នះទេ ប៉ុន្តែគេខ្លាចចាញ់ មិនមែនចង់និយាយថា ខ្លាចចាញ់គណបក្សប្រជាជនទេ ខ្លាចចាញ់ជួបជោគវាសនាដូចលោកតា សឺន សាន និងគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ីនប៉ិច ពីព្រោះ កឹម សុខា មើលឃើញថា ១០កៅអីលោកតា សឺន សាន នៅតែបានសូន្យ ចុះត្រឹមតែ ៣កៅអី កឹម សុខា ទប់មិនជាប់ទេ។ ហើយ សម រង្ស៊ី ដឹងហើយថាឆ្នាំ ២០០៣ បាន ២៤កៅអី ដល់២០០៨ បាន២៦កៅអី លើសតែ២កៅអីទេ។ ក្នុងស្ថានភាពដែលគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ីនប៉ិចបែកបាក់គ្នា វាគួរណាស់តែអ្នកគាំទ្រគណបក្សហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច កាលជំនាន់សម្តេចក្រុមព្រះ ងាកមកបោះឲ្យ សម រង្ស៊ី ហើយ រឿងអីអត់ ឡើងបានតែ ២កៅអី ហើយស្រាប់តែនៅភ្នំពេញចាញ់កាលពីឆ្នាំ ២០០៨។ ត្រង់នេះហើយដែលខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា ទោះបីគេអាចមានសមត្ថភាពត្រូវគ្នាបង្កើតបានគណបក្សមួយជុំគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែទណ្ឌកម្មរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ នឹងដាក់យ៉ាងខ្លាំងសំពងរួមគ្នា លើនយោបាយឆ្គួតលីលារបស់ កឹម សុខា និង សម រង្ស៊ី។ ខ្ញុំអត់ថាមនុស្សឆ្គួតទេ តែនយោបាយនោះឆ្គួតលីលា។ការបំភ្លឺជូនប្រជាជាតិខ្មែរ របស់សម្តេចប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលនៅឯប្រជុំពេញអង្គសភា គឺយើងមើលទៅគណបក្សប្រឆាំងនេះ និយាយភូតភរ ពិសពុលទាំងអស់តែម្តង រឿងព្រំដែនកម្ពុជាវៀតណាម។ ឥឡូវកុំឲ្យថា យើងចេះតែចោទប្រកាន់គេ យើងមើលឯកសារដែលយើងគូសវៀសព្រំដែនសព្វថ្ងៃនេះ គឺអត់មានពឹងផ្អែកទៅលើឯកសារណាក្រៅពីកាលជំនាន់អាណានិគមនិយមបារាំងនោះទេ ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះដែលគេឧស្សាហ៍តែចោទប្រកាន់អី ថាកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា និងសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម កាលទសវត្សទី ៨០ អីណា បាត់បង់ដី ហើយរហូតដល់គេខឹងក្តៅក្រហាយរឿងស្អី សន្ធិសញ្ញាបន្ថែម។ ឥឡូវការបកស្រាយរបស់សម្តេចប្រមុខរដ្ឋាភិបាល គឺច្បាស់ហើយបើផ្អែកទៅលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញ គឺជាចំនុចខ្សោយមួយដែលយើងពិបាកនឹងធ្វើការដោះស្រាយ ជាផលប្រយោជន៍ជាតិ។ អញ្ចឹងហើយដោយសារយើង បានមូលដ្ឋានសន្ធិសញ្ញាកាលជំនាន់ទសវត្សទី ៨០ ហើយសន្ធិសញ្ញាបន្ថែម ពេលព្រះរាជាណាចក្រទី ២ យើងនេះ ទើបយើងបានមូលដ្ឋាននោះទៅជជែកជាមួយសមភាគីវៀតណាម គឺយកនូវមូលដ្ឋាននៃកិច្ចព្រមព្រៀង ឬព្រំដែនមិនកែប្រែមុនឆ្នាំ ១៩៥៤។ បានន័យថា យើងអាចប្រើសន្ធិសញ្ញា ឬក៏ផែនទីមុនឆ្នាំ ១៩៣៣ បាន ឯរដ្ឋធម្មនុញ្ញកំណត់ត្រឹម ១៩៣៣ មកឆ្នាំបន្ទាប់ទេ។ អញ្ចឹងបានន័យថា អ្វីដែលគណបក្សប្រឆាំងគិតតែពីការចោទប្រកាន់នឹងរហូតដល់ចោទប្រកាន់ស្អីណាសន្ធិសញ្ញាយើង ទសវត្សទី ៨០ សន្ធិសញ្ញាបន្ថែម គឺជាការខាតបង់នោះ គឺឥឡូវប្រជាពលរដ្ឋយល់ហើយ ហើយអ្នកទាំងអស់នោះទេ ដែលកំពុងធ្វើនយោបាយឆ្គួតលីលារបៀបបំផ្លាញជាតិ ហើយនយោបាយឆ្គួតលីលាហ្នឹង តើដោយសារអ្វី គឺ ដោយសារខ្លួនគ្មានសមត្ថភាពក្នុងការប្រកួតប្រជែង ហើយគ្មានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងជាមួយនឹងបេក្ខភាពរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ។ ត្រង់នឹងហើយដែលគេឈ្នានីស តាំងពីបេក្ខភាពទៅទៀតនោះ ឥឡូវឈ្នានីសបេក្ខភាព វាមិនបានហើយ ពីព្រោះវាជាសិទ្ធិស្វ័យសម្រេចរបស់គណបក្សសាម៉ី គឺគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ឥលូវគេប្រើវិធីចោទប្រកាន់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីសុទ្ធតែថា ក្បត់ជាតិ។ ឥឡូវយើងចាំមើលថា អ្នកណាក្បត់ជាតិពិតប្រាកដ។ តាមពិតយើងមិនចង់ប្រើពាក្យអស្សុរសនេះទេ ពាក្យក្បត់ជាតិនេះល្មមចប់ហើយ។
-មតិលោក សត្យា រក្ស
ត្រង់ចំនុចនេះយើងឃើញថា វាមិនខុសអីពីសុភាសិតខ្មែរមួយឃ្លាទេដែលពោលថា«ឈ្លោះគ្នាក្នុងគ្រួសារដូចហែកកាយាបង្ហាញញាតិ ឈ្លោះគ្នាក្នុងសង្គមជាតិ ដូចលាតកំណប់ បង្ហាញចោរ»។ ចំនុចនេះយើងឃើញថាសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏លោកបានបង្ហាញនូវការសោកស្តាយមួយចំនួនដែរ ប៉ុន្តែការបកស្រាយកិច្ចការសំងាត់ទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហាព្រំដែននេះ គឺទាមទារឲ្យសម្តេចធ្វើការពន្យល់ និងបំភ្លឺទៅដល់ជនរួមជាតិ ពីព្រោះគណបក្សប្រឆាំងនៅកម្ពុជាហ្នឹង ចោតមកលើសម្តេចទាំងងងឹតងងុលពេកដែលលោកពិបាកទ្រាំ ប៉ុន្តែក៏ជាការល្អផងដែរ ព្រោះយើងឃើញថា នៅពេលប្រជាពលរដ្ឋបានដឹង បានឃើញនូវការពិតនេះ ក៏ជាផ្នែកមួយដែលធ្វើឲ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលកំពុងតែយល់ច្រឡំជឿគណបក្សប្រឆាំងនោះ គឺងាកមកដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើគណបក្សប្រឆាំងវិញ ហើយកាន់តែសម្តែងនូវការអាណិតអាសូរ និងការគោរពទៅលើតួនាទី និងភារៈកិច្ចដែល សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន កំពុងតែធ្វើកិច្ចការដើម្បីបម្រើជាតិនេះឯង។
សំណួរ៖ នៅមានចំនុចមួយទៀត ជុំវិញសម្ព័ន្ធនេះដដែល ជាទូទៅប៉ុន្មានឆ្នាំមុននេះ និយាយឲ្យចំ ៥ទៅ៦ខែមុនសម្ព័ន្ធភាពរវាង កឹម សុខា និងសម រង្ស៊ី គឺ គង់ គាំបានប្រកាសហើយ ហើយរួមជាមួយនឹងលោក សម រង្ស៊ី ផ្ទាល់ក៏បានប្រកាសដែរថា កឹម សុខា នេះគឺជាគណបក្សចំបើងទេ ហើយគាត់ចាត់ទុកថា គណបក្សសម រង្ស៊ី ជាចង្កឹះ អញ្ចឹងគាត់អះអាងថា ចំបើងយកមកចងជាមួយនឹងចង្កឹះវាអត់រឹងទេ។ បានន័យថាវាបានត្រឹមតែរំខាន វាបានត្រឹមតែធ្វើឲ្យបាត់បង់សម្ភស្សនោះទេ ព្រោះអីចង្កឹះយកទៅរុំជាមួយនឹងចំបើង ជួយចង្កឹះមិនបានទេ។ ប៉ុន្តែអីឥឡូវនេះ បែរជា សម រង្ស៊ី ខ្លួនឯងរួមជាមួយនឹងមន្ត្រីគណបក្ស សម រង្ស៊ី ខ្លួនឯងកំពុងតែយកចំបើងមកចងជាមួយចង្កឹះទៅវិញ។ ដូច្នេះសូមលោកបណ្ឌិតធ្វើការបំភ្លឺជុំវិញភាពឡប់ឡែរ របស់គណបក្សសម រង្ស៊ី នេះបន្តិចបាទ?
លោកបណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
ចម្លើយ៖ ឥឡូវនេះ លោក សម រង្ស៊ី កំពុងសង្រ្គោះខ្លួនគាត់ រីឯ កឹម សុខា ក៏សង្រ្គោះខ្លួនគាត់មួយបែបផ្សេងដែរ។ លោក សម រង្ស៊ី ដឹងច្បាស់ណាស់ថា លើកនេះគាត់គ្មានឱកាសចូលប្រទេសកម្ពុជាទេ តែមិនមែនបានន័យថា រដ្ឋាភិបាលហាមលោក សម រង្ស៊ី ទេ គឺលោក សម រង្ស៊ី អត់ហ៊ានមកខ្លួនឯង ដោយសារគាត់ប្រព្រឹត្តអំពើខុសច្បាប់ជាមួយនឹងច្បាប់ជាតិ។ អញ្ចឹងលោក សម រង្ស៊ី ដឹងថា បរទេសជួយគាត់ក៏អត់បានដែរ សូម្បីតែជួរថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្ស សម រង្ស៊ី ដែលធ្លាប់អួតក្អេងក្អាងថា នឹងមកឆាប់ៗ ដោយគាត់និយាយនៅវិទ្យុអន្តរជាតិភាសាខ្មែរជាច្រើននោះ ក៏មិនអាចជួយមេរបស់គាត់បានដែរ យើងសុទ្ធតែថតទុក។ គាត់ថានឹងវិលមកឆាប់ៗ។ មកដល់ពេលនេះ ឆាប់ៗឯណាប៉ុន្មានឆ្នាំហើយ ជិតដល់បោះឆ្នោតទៀតហើយ។ អញ្ចឹងសម រង្ស៊ី ដឹងថាគាត់មកអត់បានទេ ហើយបើគាត់មកអត់បាន ដូចជាហុចឱកាសឲ្យ កឹម សុខា អញ្ចឹង ពីព្រោះមេរៀននៃលទ្ធផលបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ថ្ងៃទី ០៣ មិថុនា ឆ្នាំ២០១២ គឺជាការដែលធ្វើឲ្យ សម រង្ស៊ី ភ័យខ្លាចឆ្នាំ ២០១៣ កឹម សុខា យកបានទៀត។ ឯរឿង កឹម សុខា ទៅយកពីគណបក្សប្រជាជនគឺមិនអាចយកបានទេ ។
លោកសត្យា រក្ស
សំណួរ៖ អញ្ចឹងមានន័យថា លោក សម រង្ស៊ី គឺគាត់ដឹងពីសមត្ថភាពផ្ទាល់របស់សមាជិក សមាជិកា របស់គាត់ដែលកំពុងតែធ្វើកិច្ចការជំនួសគាត់នៅភ្នំពេញ គឺចង់និយាយថា គណបក្សសម រង្ស៊ី បើអត់ពី សម រង្ស៊ី គណបក្សនោះនឹងរលាយ ឬយ៉ាងម៉េច?
លោកបណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
ចម្លើយ៖ គាត់ធ្លាប់អួតថា បើអត់សម រង្ស៊ី ក៏នៅតែរឹងមាំដែរ។ ប៉ុន្តែបើនិយាយឲ្យចំបើអត់ កឹម សុខា អាហ្នឹងពួកគាត់មិនសូវភ័យទេ តែគាត់មិនហ៊ាននិយាយ ព្រោះកឹម សុខា ជាគូសត្រូវជាមួយគាត់។ ការពិតទៅគាត់មិនមែនជាគូប្រកួតជាមួយនឹងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទេ មិនមែនជាមួយបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់សម្តេចនាយកទេ គឺគូប្រកួតរបស់ សម រង្ស៊ី គឺ កឹម សុខា។ មិនមែនប្រកួតក្នុងន័យថា ស្មើគ្នាទេតែគាត់ខ្លាច កឹម សុខា យកសម្លេងពី សម រង្ស៊ី នៅក្នុងឱកាសដែល សម រង្ស៊ី ជឿជាក់ខ្លួនឯងថា មិនអាចវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញបាន។
ទីពីរ ការរួមគ្នានេះ គឺដើម្បីពូនបានទៅជាសម្លេងគណបក្សប្រឆាំងតែមួយ ដើម្បីឲ្យឮខ្លាំងបន្តិច ដើម្បីទៅនិយាយជាមួយបរទេសម្តងទៀត ព្រោះកន្លងមក កឹម សុខា ប្រឆាំងនៅស្រុកខ្មែរ ក្រោមស្លាកគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស ឯសម រង្ស៊ី នៅក្រៅប្រទេសប៉ុន្តែ មានគណបក្សប្រឆាំងរបស់គាត់នៅឯកម្ពុជា។ អញ្ចឹងបរទេសអត់សូវយកចិត្តទុកដាក់គណបក្សសម រង្ស៊ី ទេ ពីព្រោះគេទទួលស្គាល់ថា គាត់ប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់ ហើយមួយទៀតគេថា បើអត់គណបក្សសម រង្ស៊ី ក៏អាចមានគណបក្ស កឹម សុខា ដែរ ដែលជាគណបក្សប្រឆាំង។ អញ្ចឹង សម រង្ស៊ី ដឹងថាបរទេសគិតថា អត់ រង្ស៊ី ក៏នៅមានគណបក្សប្រឆាំងដែរ។ គាត់ខ្លាចបានលទ្ធផលហ្នឹងទៅ កឹម សុខា ទើបគាត់រួមជាមួយ កឹម សុខា ដើម្បីទៅនិយាយជាមួយបរទេសម្តងទៀត ថាជួយខ្ញុំផងលើកនេះពួកយើងរួមគ្នាហើយ។ អញ្ចឹងហើយបានជាទុកបានប៉ុន្មានថ្ងៃ ឃើញគាត់ទៅក្រៅប្រទេសនោះ។ ការទៅក្រៅប្រទេសនេះ គាត់ថាទៅពឹងអាមេរិក និងទៅពឹងអង្គការសហប្រជាជាតិ តើពឹងរឿងអី? រឿងគាត់ឲ្យមកស្រុកខ្មែរវិញឬ? តែលើកនេះ ក៏ដូចលើកមុនៗដែលគាត់ធ្លាប់ទៅពឹងបរទេសក្នុងនាម សម រង្ស៊ី ជាប្រធានបក្សសម រង្ស៊ី ដែរ។ ឥឡូវនេះបានកូនក្អាត់មួយទៅជាមួយ ពូកែស្រែកដូចក្អាត់ក្នុងក្អម។ កឹម សុខា គឺជាកូនក្អាត់ទេ មិនស្មើនឹងក្រឡនតនផង បានទៅមួយទៀតគ្រាន់ទៅជួយស្រែកជាមួយ សម រង្ស៊ី ឲ្យបានឮខ្លាំងបន្តិច ក្រែងមានសង្ឃឹមដូចកាលលើកមុន។ ប៉ុន្តែយើងចាំមើលទៅ ថាគណបក្សដែលគេរួមគ្នាជាពីរហ្នឹង រឺក៏ជាសម្ព័ន្ធភាពស្អីគេហ្នឹង តើអាចប្រែប្រួលនូវស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នឬអត់?ប៉ុន្តែ តាមពិតវាជាការដែលពួកគេនោះកេងចំណេញគ្នាទេ។ តាមពិត កឹម សុខា ក៏មិនមែនទៅចង់រួមជាមួយ សម រង្ស៊ី ដែរ ឬចង់ទៅចុះចូលជាមួយសម រង្ស៊ីដែរ ហើយក៏មិនមែនស្រលាញ់ សម រង្ស៊ី ដែរ។ ចំណែក សម រង្ស៊ី ក៏មិនមែនស្រលាញ់ កឹម សុខា ដែរ។ សម រង្ស៊ី ចង់បាន កឹម សុខា ពីព្រោះខ្លាច កឹម សុខា ចង់បានសម្លេងពីគណបក្សសម រង្ស៊ី។ អញ្ចឹងពេលដែលលើកមុនគាត់ស្រែកថា រួបរួមៗ រង្ស៊ី មិនព្រមរួបរួម ពេលនោះគាត់ចំណេញបានប៉ុន្មានម៉ឺនសម្លេង។ ហើយឥឡូវនេះ គាត់ដឹងថា រង្ស៊ី មកអត់បានទេស្រុកខ្មែរ អញ្ចឹងឲ្យរង្ស៊ី ធ្វើប្រធានទៅ ប្រធានក្រៅប្រទេស។ ចំណែកប្រធានមែនទែន កឹម សុខា អង្គអញនៅស្រុកខ្មែរ ហើយនៅពេលដែល រង្ស៊ី មកស្រុកអត់បាន តើនរណាឈរឈ្មោះជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រី។ យោងតាមច្បាប់បោះឆ្នោត យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ចង់ធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទាល់តែអ្នកឯងជាប់ជាតំណាងរាស្ត្រ។ បានសេចក្តីថា មានតែអ្នកជាប់ឆ្នោតជាអ្នកតំណាងរាស្ត្រមកពីគណបក្សឈ្នះឆ្នោតលំដាប់លេខមួយទេ ទើបអាចធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រីបាន ឬក៏យើងនិយាយឲ្យងាយស្តាប់ គឺគណបក្សឈ្នះឆ្នោតរើសឥស្សរជនរបស់ខ្លួន ក្នុងចំណោមអ្នកតំណាងរាស្រ្តដែលជាប់ឆ្នោត ឲ្យធ្វើនាយករដ្ឋមន្រ្តី។ ចុះបើ សម រង្ស៊ី គាត់ជាទណ្ឌិត គាត់បាត់បង់សិទ្ធិឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត អញ្ចឹងគាត់មិនអាចជាប់ជាតំណាងរាស្ត្រទេ ហើយបើគាត់អត់ជាប់ជា តំណាងរាស្ត្រលោក សម រង្ស៊ី ក៏មិនអាចធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្រមោលដែរ បើសិនជាសង្ឃឹម ដល់ថ្នាក់នោះ គឺច្បាស់ជាអត់ហើយ។ កឹម សុខា ដឹងថា អង្គអញជាតំណាងរាស្ត្រគឺបានមួយដែរ អញ្ចឹងបានឈរជាបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្រ អញ្ចឹងខ្លួនសង្ឃឹមស្រមើស្រមៃ អាចធ្វើជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីបាន។ ឯ សម រង្ស៊ី ច្បាស់ជាអត់ហើយ នេះបើយោងតាមច្បាប់។ ដូច្នេះហើយទើប កឹម សុខា ត្រូវតែចាប់ដៃជាមួយ សម រង្ស៊ី ព្រោះដឹងថា គណបក្សសម រង្ស៊ី ដុនដាប ទាន់ពេលគណបក្សសម រង្ស៊ី ដុនដាបក្នុងកាលៈទេសៈដែល សម រង្ស៊ី ជាទណ្ឌិត អញ្ចឹងខ្លួនត្រូវតែកេងចំណេញ។ ត្រង់នេះហើយ ទោះបីបង្កើតជាគណបក្សរួមគ្នាក៏ដោយ ជម្លោះនៃការដណ្តើមអំណាចផ្ទៃក្នុងគណបក្សថ្មី រវាង កឹម សុខា និង សម រង្ស៊ី នៅមានតទៅទៀត។
លោក សត្យា រក្ស
សំណួរ៖ បន្ទាប់ពីគេបានបង្កើតឈ្មោះគណបក្សថ្មីរបស់គេគឺ សង្រ្គោះជាតិ នោះ គណបក្សប្រឆាំងទាំងពីរនេះគឺតែងតែចាប់អារម្មណ៍និងតែងតែពឹងផ្អែកទាំងស្រុង ទៅលើបរទេស គឺមួយម៉ាត់ណាក៏បរទេសដែរ សូម្បីតែ សម រង្ស៊ី នេះត្រូវជាប់គុក ក៏គេថាពឹងបរទេសឲ្យនាំ សម រង្ស៊ីចូលស្រុកដែរ។ ប៉ុន្តែមកទល់ម៉ោងនេះ គឺមិនដែលមានបរទេសណា គេផ្តោតអារម្មណ៍ ឬក៏គេចាប់អារម្មណ៍ ឬក៏គេឈឺឆ្អាលជាមួយនឹង លោក សម រង្ស៊ី ដែលមិនបានវិលមកក្នុងស្រុកនោះទេ ដោយសារ គេមើលឃើញថា សម រង្ស៊ី គឺជាមនុស្សដែលប្រព្រឹត្តនូវអំពើខុសទៅនឹងច្បាប់របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ តើចរឹតអ្នកនយោបាយខ្មែរ ដែលកើតជម្ងឺបរទេសនិយម ដូច សម រង្ស៊ី ដូច កឹម សុខា នេះ វាជាផ្នែកមួយនាំឲ្យប្រទេសជាតិបោះជំហានរីកចម្រើនទៅមុខបានឬទេ?
លោក បណ្ឌិត ឈឹម ផលវរុណ
ចម្លើយ៖ ពួកគេតែងតែចោទគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សុទ្ធតែជាអាយ៉ង ប៉ុន្តែការពិត គឺពួកគេនោះទេដែលកំពុងតែធ្វើនយោបាយអាយ៉ងនោះឯង។ បើនិយាយអំពីឯករាជ្យនៃនយោបាយជាតិរបស់គណបក្សនីមួយៗវិញគឺ គណបក្ស កឹម សុខា និងគណបក្ស សម រង្ស៊ី គឺគ្មានភាពឯករាជ្យជាតិនោះទេ ពីព្រោះពួកគេគ្មានជំហរឈរជើងចំពោះកម្លាំងជាតិរបស់ខ្លួននៅកម្ពុជាផងនោះ ពួកគេសម្លឹងឃើញតែបរទេសប៉ុណ្ណោះ គឺអណ្តាត និងដៃរបស់ពួកគេ គឺសម្លឹងទៅតែអាមេរិក និង អង្គការសហប្រជាជាតិប៉ុណ្ណោះ ។ ខ្មែរ និងខ្មែរ ដែលឈ្លោះគ្នាកាលពីមុននោះ គឺដោយសារតែការពឹងបរទេស រឿងបរទេសលូកដៃ រឿងពិភពលោកបែងចែកជាប្លុកពីរ នៃមនោគមន៍វិជ្ជានយោបាយ សង្គ្រាមត្រជាក់។ ចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងបារីស ក៏មិនអនុញ្ញាតិឲ្យបរទេសណាមករំលោភអធិបតេយ្យភាពអំណាច នៃរដ្ឋអធិបតេយ្យរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាដាច់ខាត។ ដូច្នេះ រង្ស៊ី និង កឹម សុខា កំពុងតែធ្វើនយោបាយល្ងីល្ងើច្រឡំឆ្នាំ ច្រឡំទសវត្សរ៍ហើយ។ ប្រសិនបើកម្ពុជា និងពិភពលោកកំពុងតែថិតនៅក្នុងមុនឆ្នាំ១៩៩០ នោះទើបអាចទៅពឹងបរទេសបាន ប៉ុន្តែពេលនេះគឺគ្មានបរទេសណាមកហ៊ានរំលោភកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស ដើម្បីបង្ខំឲ្យលោក សម រង្ស៊ី ប្រឆាំងនឹងច្បាប់ ដើម្បីឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលុបច្បាប់ចោលនោះទេ។ ចំណុចមួយទៀតគឺ តើអង្គការសហ្រជាជាតិឯណា ដែលហ៊ានទៅទទួល លោក សម រង្ស៊ី? តើអាណត្តិរបស់ អ ស ប សម្រាប់បណ្តាប្រទេសទាំងអស់លើពិភពលោក សម្រាប់ជួយនយោបាយរបស់ សម រង្ស៊ី ឬសម្រាប់ការពង្រឹងនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជាមួយបណ្តាប្រទេសនានាលើសកលលោក? ដូច្នេះភារៈកិច្ចរបស់ អ ស ប មិនមែនដើម្បីមកជួយ លោក សម រង្ស៊ី មករំលោភដែនសមត្ថកិច្ចនៃអំណាចតុលាការកម្ពុជាទេ។ យើងអាចសន្និដ្ឋានបានថា នយោបាយបរទេសនិយមរបស់លោក កឹម សុខា និងលោក សម រង្ស៊ី កំពុងធ្វើនេះ គឺជានយោបាយកំពុងបំផ្លាញឯករាជ្យជាតិ ក្នុងន័យជាប្រទេសកំពុងមានអធិបតេយ្យផង និង កំពុងបំផ្លាញឯករាជ្យជាតិ ក្នុងន័យជាគណបក្សផ្ទាល់រៀងៗខ្លួនទៀត។ ដូច្នេះបើ កឹម សុខា និង សម រង្ស៊ី រួមគ្នា ហើយនៅតែអនុវត្តនូវនយោបាយបរទេសនិយម គឺពួកគេច្បាស់ជាធ្វើនយោបាយអត្តឃាតហើយ គឺពួកគេកំពុងបញ្ចប់អត្តសញ្ញាណខ្លួនឯងសម្រាប់ជាគណបក្សកម្ពុជា ហើយនៅពេលដែលលែងជាគណបក្សសម្រាប់កម្ពុជា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលជាម្ចាស់ឆ្នោត ក៏លែងទៅបោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សប្រឆាំងដែលបាត់បង់នូវអត្តសញ្ញាណជាតិខ្លួនឯងនោះទេ៕
សម្រង់ព័ត៌មាន៖ លោក នូសាវុធឌី