ភ្នំពេញ: ព្រះសង្ឃជាច្រើនអង្គនៅប៉ៃលិន នឹងធ្វើធម្មយាត្រារយៈពេលប្រាំថ្ងៃ ដើម្បីអប់រំប្រជាជនចំណាកស្រុក ទាក់ទងនឹងគ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺគ្រុនចាញ់ ក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយអត្រាស៊ាំថ្នាំនៅខេត្តប៉ៃលិន។ ធម្មយាត្រាដ៏ធំជាលើកដំបូងនោះ នឹងប្រព្រឹត្តធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៧ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ ដោយមានព្រះសង្ឃ ចំនួន ៦០អង្គ យាយជី ១០នាក់ តាអាចារ្យ ១០ នាក់ និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្តអប់រំជំងឺគ្រុនចាញ់ តាមភូមិចំនួន ១៣៨ នាក់ ព្រមទាំងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលជាច្រើនរូបទៀត ចូលរួមហែធម្មយាត្រានោះ។
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ចុះថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ បង្ហាញថា ធម្មយាត្រាដ៏ធំនោះ ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក បានព្រមានកាលពីឆ្នាំមុនថា អត្រាស៊ាំថ្នាំជំងឺគ្រុនចាញ់ នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នឹងមានការកើនឡើងគួរអោយព្រួយបារម្ភ។ មូលហេតុ ដែលបណ្តាលអោយមានភាពស៊ាំថ្នាំនេះ ជារឿយៗបណ្តាលមកពីការព្យាបាល មិនបានត្រឹមត្រូវ និងការរីករាលដាលនៃថ្នាំព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់ក្លែងក្លាយនៅតំបន់ទាំងនោះ។
សេចក្តីប្រកាសលើកឡើងថា ការព្រមានរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក គឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងការរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានបារាំង (AFP) ដែលបានរាយការណ៍ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១២ ថា ថ្នាំព្យាបាល ជំងឺគ្រុនចាញ់ ដែលនាំចូលតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាងមួយភាគបី គឺជាថ្នាំក្លែងក្លាយ ហើយថ្នាំក្លែងក្លាយនេះ ត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ហើយបន្ទាប់មកថ្នាំក្លែងក្លាយនេះ បានទៅដល់តំបន់ខាលិចព្រំដែនថៃ និងភូមា។
សេចក្តីប្រកាស លើកឡើងថា ប្រជាជនប្រហែលជាពាក់កណ្តាល នៅលើពិភពលោក បានកើតជំងឺគ្រុនចាញ់នេះ ហើយជំងឺនេះ បានឆក់យកជីវិតមនុស្សអស់ចំនួន ៨៦០.០០០ នាក់ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ នេះបើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក។ បើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោកដដែល បានអោយដឹងថា ការព្យាបាល
ដោយថ្នាំ មិនត្រូវតាមស្តង់ដា គឺជាបញ្ហាដ៏ចំបងក្នុងការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធជម្ងឺគ្រុនចាញ់ បានមានប្រសាសន៏ថា បញ្ហាស៊ាំថ្នាំជំងឺគ្រុនចាញ់ គឺមិនមែនជាបញ្ហាសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាតែមួយនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាបញ្ហារបស់សកលលោកទាំងមូល។
សេចក្តីប្រកាសក៏លើកឡើងថា ការធ្វើធម្មយាត្រារបស់ព្រះសង្ឃ យាយជី តាអាចារ្យរាប់សិបនាក់នេះ បានបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការចូលរួមចំណែក កាត់បន្ថយភាពគ្រោះថ្នាក់នៃការស៊ាំថ្នាំក្នុងសហគមន៍។ ព្រះសង្ឃមានបំណងរួមចំណែកលើកកំពស់ការយល់ដឹង ពីគ្រោះថ្នាក់ នៃជំងឺគ្រុនចាញ់ ដល់ប្រជាជនចំណាកស្រុក និងជំរុញពួកគេអោយទៅធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងទទួលការព្យាបាលអោយបានទាន់ពេល និងបង្ហាញប្រជាពលរដ្ឋអោយយល់ដឹងពីសារៈសំខាន់ នៃការដេកក្នុងមុងជ្រលក់ថ្នាំ។
សេចក្តីប្រកាស បានលើកឡើងថា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានប្រជាជនជាង ២ លាននាក់ រស់នៅតាមតំបន់ព្រៃភ្នំ ដែលជាតំបន់ប្រឈម មុខខ្ពស់ទៅនឹងការឆ្លងជំងឺគ្រុនចាញ់។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ។ ខេត្តប៉ៃលិន ត្រូវបានគេចាត់ទុកជា ខេត្តដែលមានការប្រឈមខ្ពស់ ទៅនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ហើយខេត្តនេះមានប្រជាជនចំណាកស្រុកច្រើន មកស្វែងរកការងារធ្វើនៅតំបន់នេះ។ ភាពខ្វះចំណេះដឹងទាក់ទងនឹងគ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺគ្រុនចាញ់ និងភាពខ្សោយនៃប្រព័ន្ធការពារ បានធ្វើអោយពួកគេងាយកើតជំងឺគ្រុនចាញ់កំរិតធ្ងន់។
សេចក្តីប្រកាស បានលើកឡើងថា យុទ្ធនាការធម្មយាត្រាបែបសាសនាជាលើកទីមួយនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង ក្នុងចំណោមប្រជាជនចំណាកស្រុក និងប្រជាជនចល័ត អោយយល់ដឹងពីការប្រឈមរបស់ពួកគេទៅនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់។
លោក សំ ឧសភា អ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីគ្រុនចាញ់ ខេត្តប៉ៃលិន នៅអង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ បានឲ្យដឹងថា "ព្រះសង្ឃ នឹងដើរតួជាអ្នកអប់រំពីជំងឺគ្រុនចាញ់ ពីព្រោះព្រះសង្ឃ ត្រូវបានប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនជឿជាក់ និងគោរព។ ដូច្នេះសារអប់រំដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយព្រះសង្ឃ និងមានឥទ្ធិពលខ្លាំងមកលើសហគមន៍ ហើយពួកគេនឹងនាំគ្នាសំរាន្ត ក្នុងមុងជ្រលក់ថ្នាំ ដើម្បីការពារមូសដែកគោលញីខាំ"។
លោក សំ ឧសភា បានបន្ថែមទៀតថា ព្រះសង្ឃនឹងធ្វើធម្មយាត្រាចំនួនប្រាំថ្ងៃ ដោយនិមន្តទៅតាមភូមិ និងចំការ ដែលត្រូវបានជ្រើសរើស ហើយព្រះសង្ឃនឹងធ្វើការអប់រំជំងឺគ្រុនចាញ់ ដល់ប្រជាជនចំណាកស្រុក អ្នកចំការ និងម្ចាស់ចំការអោយយល់ដឹងពីគ្រោះថ្នាក់ នៃជំងឺគ្រុនចាញ់ រីឯអ្នកស្ម័គ្រចិត្តភូមិអប់រំជំងឺគ្រុនចាញ់ និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្តអប់រំជម្ងឺគ្រុនចាញ់ចល័ត និងធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងព្យាបាលដល់អ្នកដែលសង្ស័យកើតជំងឺគ្រុនចាញ់។
របាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធជំងឺគ្រុនចាញ់ ឆ្នាំ២០១១ បានអោយដឹងថា តាមការប៉ាន់ប្រមាណ មានករណីជំងឺគ្រុនចាញ់ ចំនួន ៦២.៦៩០ ករណី ហើយជំងឺនេះ បានសំលាប់ប្រជាជនកម្ពុជាអស់ ៩៤ នាក់។ តួលេខនេះ នៅខ្ពស់ជាងប្រទេសជិតខាង ដូចជា ប្រទេសឡាវ ថៃ និងវៀតណាម។
តាមរបាយការណ៍ ជំងឺគ្រុនចាញ់ទូទាំងពិភពលោក ក្នុងឆ្នាំ២០១១ មានប្រមាណ ២១៦ លានករណី ហើយជំងឺនេះ បានសំលាប់មនុស្សអស់ ៦៥៥.០០០ នាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០១០ ដែលភាគច្រើននៃអ្នកស្លាប់ជាកុមារអាយុក្រោមប្រាំឆ្នាំ រស់នៅក្នុងទ្វីបអាហ្រិច។
ជាការកត់សម្គាល់ អង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ ( FHI ) បានធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧ ម្ល៉េះ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ អង្គការនេះ មានបុគ្គលិកទាំងអស់ចំនួន ៧៥ នាក់ ដែលបម្រើការងារនៅការិយាល័យចំនួនបួន គឺភ្នំពេញ កំពង់ចាម បាត់ដំបង និងប៉ៃលិន។
អង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ ព្យាយាមធ្វើអោយសុខភាពប្រជាជនកម្ពុជាប្រសើរឡើង តាមរយៈកម្មវិធីជាច្រើននៅក្នុងវិស័យស្រាវជ្រាវ និងសុខភាព តាមរយៈដៃគូជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងសហគមន៍ទូទាំងប្រទេស។
អង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ ក៏មានការិយាល័យទូទាំងពិភពលោកចំនួន ៦០ និងបុគ្គលិកសរុប ៤.៤០០ នាក់ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក៕
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ចុះថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ បង្ហាញថា ធម្មយាត្រាដ៏ធំនោះ ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក បានព្រមានកាលពីឆ្នាំមុនថា អត្រាស៊ាំថ្នាំជំងឺគ្រុនចាញ់ នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នឹងមានការកើនឡើងគួរអោយព្រួយបារម្ភ។ មូលហេតុ ដែលបណ្តាលអោយមានភាពស៊ាំថ្នាំនេះ ជារឿយៗបណ្តាលមកពីការព្យាបាល មិនបានត្រឹមត្រូវ និងការរីករាលដាលនៃថ្នាំព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់ក្លែងក្លាយនៅតំបន់ទាំងនោះ។
សេចក្តីប្រកាសលើកឡើងថា ការព្រមានរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក គឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងការរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានបារាំង (AFP) ដែលបានរាយការណ៍ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១២ ថា ថ្នាំព្យាបាល ជំងឺគ្រុនចាញ់ ដែលនាំចូលតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាងមួយភាគបី គឺជាថ្នាំក្លែងក្លាយ ហើយថ្នាំក្លែងក្លាយនេះ ត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ហើយបន្ទាប់មកថ្នាំក្លែងក្លាយនេះ បានទៅដល់តំបន់ខាលិចព្រំដែនថៃ និងភូមា។
សេចក្តីប្រកាស លើកឡើងថា ប្រជាជនប្រហែលជាពាក់កណ្តាល នៅលើពិភពលោក បានកើតជំងឺគ្រុនចាញ់នេះ ហើយជំងឺនេះ បានឆក់យកជីវិតមនុស្សអស់ចំនួន ៨៦០.០០០ នាក់ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ នេះបើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក។ បើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោកដដែល បានអោយដឹងថា ការព្យាបាល
ដោយថ្នាំ មិនត្រូវតាមស្តង់ដា គឺជាបញ្ហាដ៏ចំបងក្នុងការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធជម្ងឺគ្រុនចាញ់ បានមានប្រសាសន៏ថា បញ្ហាស៊ាំថ្នាំជំងឺគ្រុនចាញ់ គឺមិនមែនជាបញ្ហាសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាតែមួយនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាបញ្ហារបស់សកលលោកទាំងមូល។
សេចក្តីប្រកាសក៏លើកឡើងថា ការធ្វើធម្មយាត្រារបស់ព្រះសង្ឃ យាយជី តាអាចារ្យរាប់សិបនាក់នេះ បានបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការចូលរួមចំណែក កាត់បន្ថយភាពគ្រោះថ្នាក់នៃការស៊ាំថ្នាំក្នុងសហគមន៍។ ព្រះសង្ឃមានបំណងរួមចំណែកលើកកំពស់ការយល់ដឹង ពីគ្រោះថ្នាក់ នៃជំងឺគ្រុនចាញ់ ដល់ប្រជាជនចំណាកស្រុក និងជំរុញពួកគេអោយទៅធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងទទួលការព្យាបាលអោយបានទាន់ពេល និងបង្ហាញប្រជាពលរដ្ឋអោយយល់ដឹងពីសារៈសំខាន់ នៃការដេកក្នុងមុងជ្រលក់ថ្នាំ។
សេចក្តីប្រកាស បានលើកឡើងថា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានប្រជាជនជាង ២ លាននាក់ រស់នៅតាមតំបន់ព្រៃភ្នំ ដែលជាតំបន់ប្រឈម មុខខ្ពស់ទៅនឹងការឆ្លងជំងឺគ្រុនចាញ់។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ។ ខេត្តប៉ៃលិន ត្រូវបានគេចាត់ទុកជា ខេត្តដែលមានការប្រឈមខ្ពស់ ទៅនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ហើយខេត្តនេះមានប្រជាជនចំណាកស្រុកច្រើន មកស្វែងរកការងារធ្វើនៅតំបន់នេះ។ ភាពខ្វះចំណេះដឹងទាក់ទងនឹងគ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺគ្រុនចាញ់ និងភាពខ្សោយនៃប្រព័ន្ធការពារ បានធ្វើអោយពួកគេងាយកើតជំងឺគ្រុនចាញ់កំរិតធ្ងន់។
សេចក្តីប្រកាស បានលើកឡើងថា យុទ្ធនាការធម្មយាត្រាបែបសាសនាជាលើកទីមួយនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង ក្នុងចំណោមប្រជាជនចំណាកស្រុក និងប្រជាជនចល័ត អោយយល់ដឹងពីការប្រឈមរបស់ពួកគេទៅនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់។
លោក សំ ឧសភា អ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីគ្រុនចាញ់ ខេត្តប៉ៃលិន នៅអង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ បានឲ្យដឹងថា "ព្រះសង្ឃ នឹងដើរតួជាអ្នកអប់រំពីជំងឺគ្រុនចាញ់ ពីព្រោះព្រះសង្ឃ ត្រូវបានប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនជឿជាក់ និងគោរព។ ដូច្នេះសារអប់រំដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយព្រះសង្ឃ និងមានឥទ្ធិពលខ្លាំងមកលើសហគមន៍ ហើយពួកគេនឹងនាំគ្នាសំរាន្ត ក្នុងមុងជ្រលក់ថ្នាំ ដើម្បីការពារមូសដែកគោលញីខាំ"។
លោក សំ ឧសភា បានបន្ថែមទៀតថា ព្រះសង្ឃនឹងធ្វើធម្មយាត្រាចំនួនប្រាំថ្ងៃ ដោយនិមន្តទៅតាមភូមិ និងចំការ ដែលត្រូវបានជ្រើសរើស ហើយព្រះសង្ឃនឹងធ្វើការអប់រំជំងឺគ្រុនចាញ់ ដល់ប្រជាជនចំណាកស្រុក អ្នកចំការ និងម្ចាស់ចំការអោយយល់ដឹងពីគ្រោះថ្នាក់ នៃជំងឺគ្រុនចាញ់ រីឯអ្នកស្ម័គ្រចិត្តភូមិអប់រំជំងឺគ្រុនចាញ់ និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្តអប់រំជម្ងឺគ្រុនចាញ់ចល័ត និងធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងព្យាបាលដល់អ្នកដែលសង្ស័យកើតជំងឺគ្រុនចាញ់។
របាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធជំងឺគ្រុនចាញ់ ឆ្នាំ២០១១ បានអោយដឹងថា តាមការប៉ាន់ប្រមាណ មានករណីជំងឺគ្រុនចាញ់ ចំនួន ៦២.៦៩០ ករណី ហើយជំងឺនេះ បានសំលាប់ប្រជាជនកម្ពុជាអស់ ៩៤ នាក់។ តួលេខនេះ នៅខ្ពស់ជាងប្រទេសជិតខាង ដូចជា ប្រទេសឡាវ ថៃ និងវៀតណាម។
តាមរបាយការណ៍ ជំងឺគ្រុនចាញ់ទូទាំងពិភពលោក ក្នុងឆ្នាំ២០១១ មានប្រមាណ ២១៦ លានករណី ហើយជំងឺនេះ បានសំលាប់មនុស្សអស់ ៦៥៥.០០០ នាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០១០ ដែលភាគច្រើននៃអ្នកស្លាប់ជាកុមារអាយុក្រោមប្រាំឆ្នាំ រស់នៅក្នុងទ្វីបអាហ្រិច។
ជាការកត់សម្គាល់ អង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ ( FHI ) បានធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧ ម្ល៉េះ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ អង្គការនេះ មានបុគ្គលិកទាំងអស់ចំនួន ៧៥ នាក់ ដែលបម្រើការងារនៅការិយាល័យចំនួនបួន គឺភ្នំពេញ កំពង់ចាម បាត់ដំបង និងប៉ៃលិន។
អង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ ព្យាយាមធ្វើអោយសុខភាពប្រជាជនកម្ពុជាប្រសើរឡើង តាមរយៈកម្មវិធីជាច្រើននៅក្នុងវិស័យស្រាវជ្រាវ និងសុខភាព តាមរយៈដៃគូជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងសហគមន៍ទូទាំងប្រទេស។
អង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ ក៏មានការិយាល័យទូទាំងពិភពលោកចំនួន ៦០ និងបុគ្គលិកសរុប ៤.៤០០ នាក់ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក៕